Bezpłatny test FIT-OC dla Polaków 50+. Większość odkłada go na wieczne nigdy

Regularne badania wciąż przegrywają z codziennym pośpiechem. Zawsze jest coś pilniejszego. Tymczasem profilaktyka może dosłownie uratować życie i to bez kolejek, skierowań i kosztów.


Narodowy Fundusz Zdrowia coraz mocniej stawia na wczesne wykrywanie nowotworów. Jednym z narzędzi jest test FIT-OC, czyli badanie na krew utajoną w kale. Proste, szybkie i – co najważniejsze – dostępne bezpłatnie dla tysięcy Polaków.

Rak jelita grubego od lat znajduje się w czołówce najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych w Polsce. W 2022 roku usłyszało tę diagnozę 18,8 tys. osób. W części województw dane wyglądają jeszcze gorzej. U mężczyzn to jeden z najczęstszych nowotworów. U kobiet ustępuje adekwatnie tylko rakowi piersi.

Lekarze nie mają wątpliwości – liczy się czas reakcji. Bo ta choroba długo nie daje wyraźnych sygnałów. Potrafi rozwijać się po cichu. Na szczęście wykryta odpowiednio wcześnie, często jest wyleczalna.

Kolonoskopia bez skierowania i bez limitów

Na papierze wszystko wygląda jasno. W praktyce wiele osób odkłada badanie na bliżej nieokreślone "kiedyś". Tymczasem NFZ finansuje kolonoskopię w ramach programu przesiewowego w całości. Bez limitów. Bez skierowania.

Z badania mogą skorzystać:

osoby w wieku 50–65 lat,

osoby 40–49 lat (jeśli u krewnego pierwszego stopnia zdiagnozowano raka jelita grubego).


Warunek jest prosty – brak objawów i brak kolonoskopii w ostatnich 10 latach. Zainteresowanie programem rośnie z roku na rok. W 2023 roku skorzystało z niego 7,9 tys. osób. Rok później już blisko 10,5 tys. Ostatnie dane mówią o ponad 13 tys. To wyraźny sygnał, iż świadomość zdrowotna Polaków powoli się zmienia.

Test FIT-OC może wiele zmienić

Nie każdy zaczyna od kolonoskopii. I właśnie tu pojawia się test FIT-OC. To badanie, które wykrywa krew utajoną w kale. Objaw, który często jest pierwszym sygnałem ostrzegawczym. Wspomniany test można wykonać bezpłatnie w ramach programu "Moje Zdrowie". Dotyczy osób po 50. roku życia. Do tej pory zlecono go już blisko 15 tys. pacjentów.

Sam program jest szerszy. Obejmuje wszystkich dorosłych od 20. roku życia:

osoby 20–49 lat – bilans zdrowia raz na 5 lat,

osoby, które ukończyły 50 lat – co 3 lata.


Wystarczy wypełnić ankietę w Internetowym Koncie Pacjenta i zgłosić się do lekarza POZ. Reszta to już formalność.

Profilaktyka to jedno. Co jednak w sytuacji podejrzenia choroby? Wtedy uruchamiana jest tzw. szybka ścieżka onkologiczna. Pacjent otrzymuje kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO). Otwiera ona dostęp do badań i terapii finansowanych w 100 proc. przez NFZ. Bez limitów.

Co ważne, karta powinna pojawić się już na etapie podejrzenia nowotworu – najczęściej wystawia ją lekarz POZ. Dzięki niej wszystko ma swój termin. Diagnostyka. Leczenie. Konkret zamiast czekania.

Choć statystyki mogą niepokoić, przekaz jest prosty – nie chodzi o to, by się bać. Chodzi o to, by działać. Badania takie jak FIT-OC czy kolonoskopia nie wymagają dziś ani dużego wysiłku, ani pieniędzy. Wymagają decyzji. A ta jedna potrafi zmienić naprawdę wiele.