Ból kolan przy wchodzeniu po schodach, sztywność o poranku czy charakterystyczne „trzeszczenie” w stawach – to mogą być pierwsze sygnały artrozy. Choroba zwyrodnieniowa stawów dotyka już około 2 milionów Polaków i coraz częściej pojawia się nie tylko u seniorów. Jak ją rozpoznać, co robić, by spowolnić jej rozwój i jakie metody leczenia są dziś dostępne? Oto praktyczny poradnik z eksperckimi wskazówkami.
Czym jest artroza i skąd się bierze?
Artroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawów, to proces stopniowej degradacji chrząstki stawowej, który z czasem obejmuje cały staw. Dochodzi do zmian w strukturze kości, powstawania stanów zapalnych oraz charakterystycznych wyrośli kostnych.
Na rozwój choroby wpływają zarówno czynniki biologiczne, jak i mechaniczne. Do najczęstszych przyczyn należą:
- urazy i przeciążenia,
- przebyte operacje,
- choroby metaboliczne i zapalne,
- wiek,
- nieprawidłowa budowa tkanki łącznej.
Szczególnie narażone są stawy kolanowe, biodrowe oraz kręgosłup.
Objawy, których nie warto ignorować
Pierwszym i najczęstszym sygnałem artrozy jest ból stawów. Zwykle pojawia się podczas ruchu lub zmian pogody, a ustępuje po odpoczynku. Z czasem dołączają kolejne objawy:
- sztywność stawów (zwłaszcza rano),
- ograniczenie ruchomości,
- uczucie „trzeszczenia” lub tarcia w stawie,
- dyskomfort podczas codziennych czynności.
Rozpoznanie choroby najczęściej opiera się na badaniu lekarskim oraz zdjęciu RTG, które pokazuje zmiany w strukturze stawu.
Jak dbać o stawy na co dzień?
Profilaktyka i codzienne nawyki mają ogromne znaczenie – zarówno w zapobieganiu, jak i spowalnianiu rozwoju choroby.
Najważniejsze zasady:
1. Utrzymuj prawidłową masę ciała
Nadwaga zwiększa obciążenie stawów i przyspiesza ich zużycie.
2. Ruszaj się regularnie, ale rozsądnie
Najlepsze formy aktywności to:
- spacery,
- pływanie,
- jazda na rowerze.
Należy unikać intensywnych treningów obciążających stawy.
3. Zadbaj o dietę
W diecie powinny znaleźć się:
- witaminy D i C,
- białko kolagenowe i glukozamina,
- kwasy omega-3 (np. tłuste ryby),
- warzywa i owoce bogate w antyoksydanty.
Czytaj też: Jak ochronić stawy kolanowe przed wymianą?
Siedzący tryb życia – największy wróg stawów
Eksperci zwracają uwagę, iż jednym z głównych problemów współczesności jest brak ruchu.
W dzisiejszych czasach coraz więcej osób prowadzi siedzący tryb życia. Siedzimy w pracy, w domu, w drodze do pracy w samochodzie czy innym środku komunikacji. Okazuje się, iż praca fizyczna w ruchu, z dźwiganiem i schylaniem, powoduje oczywiście obciążenia układu kostno-stawowego, ale sprzyja również wzmacnianiu np. mięśni czy więzadeł. Siedzenie to tzw. wysiłek statyczny – zmora dla naszego kręgosłupa lędźwiowego. o ile dodamy do tego komputer, to również i szyjnego. Badania mówią, iż po 55. roku życia 100 proc. ludzi ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, ale… czy zmiany te dla wszystkich są powodem cierpienia? Ich zaawansowanie zależy od tego, jak dbaliśmy o kręgosłup przez całe lata. Czy gwałtownie odchudzaliśmy się, tracąc cenne składniki budulcowe układu ruchu, czy przeciwnie – żyjąc z nadwagą, nadmiernie ten układ obciążaliśmy? Jak wyglądał nasz odpoczynek po pracy? Złota zasada mówi, iż odpoczynek jest odwrotnością pracy zawodowej. Zatem po siedzeniu – ruch – mówi lek. Jan Kośmider, ortopeda i specjalista rehabilitacji medycznej.
To właśnie regularny, umiarkowany ruch może znacząco opóźnić rozwój zmian zwyrodnieniowych.
Leczenie artrozy – co naprawdę działa?
W leczeniu artrozy stosuje się różne metody, w zależności od stopnia zaawansowania choroby:
- leki przeciwbólowe i przeciwzapalne,
- fizykoterapię i rehabilitację,
- zastrzyki dostawowe,
- w zaawansowanych przypadkach – endoprotezoplastykę.
Eksperci podkreślają jednak, iż farmakoterapia nie powinna być pierwszym wyborem.
Nie sięgajmy najpierw po łatwo dostępne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Pamiętajmy, iż ból jest sygnałem wysyłanym przez nasz organizm. o ile nie zmienimy naszego postępowania w życiu codziennym, to nie spodziewajmy się sukcesów wyłącznie przy pomocy farmaceutyków – podkreśla lek. Jan Kośmider.
Kluczowe znaczenie ma zmiana stylu życia, rehabilitacja i odpowiednio dobrana terapia.
Nowoczesne podejście: terapia rezonansem magnetycznym
Coraz większą popularność zyskują metody nieinwazyjne, takie jak terapia rezonansem magnetycznym w systemie MBST®. Jej działanie polega na stymulacji procesów regeneracyjnych w tkankach.
Efekty terapii mogą obejmować:
- redukcję bólu,
- poprawę funkcji stawu,
- wsparcie regeneracji chrząstki.
Co ważne, metoda ta nie wymaga operacji ani farmakoterapii i – według dostępnych danych – może przynosić długotrwałe efekty.
Stosuję terapię MBST® przede wszystkim w przypadku chorób zwyrodnieniowych układu nośnego i mięśniowo-szkieletowego, ponieważ w wyniku jej stosowania zostałem głęboko przekonany, iż leczenie to jest łagodną metodą wolną od ryzyka, o wysokiej skuteczności i długotrwałych efektach – zachwala dr Sulejman Cuk z ośrodka w Mitterteich (Niemcy).
Czytaj też: Jeśli chcesz mieć zdrowe stawy, koniecznie wylecz zęby
Czy artrozę można zatrzymać?
Choć zmian zwyrodnieniowych nie da się całkowicie cofnąć, można znacząco spowolnić ich rozwój i poprawić komfort życia.
Najważniejsze filary działania to:
- wczesna reakcja na objawy,
- regularna aktywność fizyczna,
- odpowiednia dieta,
- rehabilitacja,
- indywidualnie dobrane leczenie.
Im wcześniej wprowadzisz zmiany, tym większa szansa na zachowanie sprawności na długie lata.
Newsletter
Chcesz być na bieżąco? Zapisz się!
