Leczenie ortodontyczne dzieci coraz rzadziej oznacza wyłącznie metalowy aparat na zębach. Obok klasycznych aparatów coraz częściej pojawiają się przezroczyste nakładki ortodontyczne, które jeszcze do niedawna były zarezerwowane głównie dla dorosłych. Kiedy warto wybrać nakładki, a kiedy tradycyjny aparat stały? Jakie są plusy i minusy obu metod?
Leczenie wad zgryzu u dzieci – nie tylko metalowy aparat
Wady zgryzu u dzieci to nie tylko kwestia estetyki. Nieprawidłowe ustawienie zębów może wpływać na rozwój kości twarzoczaszki, oddychanie, wymowę, a choćby postawę ciała. Nic dziwnego, iż coraz więcej rodziców zgłasza się z dziećmi na konsultacje ortodontyczne już w wieku wczesnoszkolnym.
Tradycyjne aparaty stałe od lat pozostają skutecznym narzędziem leczenia. Jednocześnie rozwój technologii sprawił, iż ortodonci coraz częściej sięgają po alternatywę w postaci przezroczystych nakładek.
– Leczenie nakładkowe u najmłodszych pacjentów jest nie tylko skuteczne, ale też wyjątkowo komfortowe – zarówno dla dziecka, jak i dla jego rodziców – mówi lek. dent. Katarzyna Dulna, ortodontka z wieloletnim doświadczeniem klinicznym z warszawskiej kliniki L’experta.
U kogo sprawdzą się nakładki ortodontyczne?
Nakładki ortodontyczne nie są rozwiązaniem uniwersalnym, ale w wielu przypadkach w wieku rozwojowym dają bardzo dobre i przewidywalne efekty.
Jak podkreśla lek. dent. Katarzyna Dulna, terapia nakładkowa szczególnie dobrze sprawdza się przy:
- typowych stłoczeniach zębów,
- szparowatości,
- umiarkowanych zwężeniach łuków zębowych,
- łagodnych wadach szkieletowych.
W tych sytuacjach możliwa jest kontrolowana korekcja ustawienia zębów bez konieczności stosowania metalowych elementów.
Kiedy lepiej wybrać klasyczny aparat metalowy?
Mimo rosnącej popularności nakładek, tradycyjny aparat ortodontyczny przez cały czas pozostaje złotym standardem w leczeniu bardziej złożonych wad zgryzu.
Aparaty metalowe są zwykle rekomendowane, gdy:
- występują znaczne wady szkieletowe,
- konieczna jest duża rotacja lub pionowe przesunięcie zębów,
- dziecko nie byłoby w stanie systematycznie nosić nakładek przez wymaganą liczbę godzin,
- leczenie wymaga bardzo precyzyjnej i stałej kontroli sił ortodontycznych.
Plusem aparatu stałego jest to, iż działa on przez całą dobę i nie zależy od dyscypliny małego pacjenta. Minusem – większe utrudnienia higieniczne, ograniczenia dietetyczne oraz ryzyko podrażnień śluzówki.
Wczesna diagnostyka – klucz do wyboru metody leczenia
Dzieci najczęściej trafiają do ortodonty około 6.–7. roku życia, czyli w okresie uzębienia mieszanego. To idealny moment, aby nie tylko prostować zęby, ale też wpływać na rozwój kości i funkcji jamy ustnej.
Nakładki ortodontyczne, dzięki swojej konstrukcji, nie obejmują podniebienia, co:
- nie zaburza pracy języka,
- nie wpływa negatywnie na wymowę,
- dobrze współgra z terapią logopedyczną.
– Nakładki można zastosować choćby u dzieci z pełnym uzębieniem mlecznym, jeżeli istnieją ku temu wskazania kliniczne – podkreśla lek. dent. Katarzyna Dulna.
Jak wygląda leczenie nakładkami u dzieci?
Terapia rozpoczyna się od nowoczesnej diagnostyki: cyfrowego skanu jamy ustnej oraz zdjęć pantomograficznych. Na tej podstawie powstaje indywidualny, cyfrowy plan leczenia, który pozwala zobaczyć przewidywane efekty jeszcze przed rozpoczęciem terapii.
U dzieci nakładki wymienia się zwykle częściej niż u dorosłych – choćby co kilka dni.
– Wynika to z większej biologicznej podatności młodych organizmów, co sprawia, iż leczenie przebiega bardziej dynamicznie i jest lepiej tolerowane przez najmłodszych pacjentów – wyjaśnia ortodontka.
Komfort dziecka i spokój rodzica
Jedną z największych zalet nakładek jest ich zdejmowalność. Dzięki temu:
- nie ma konieczności rezygnacji z ulubionych potraw,
- łatwiej utrzymać prawidłową higienę jamy ustnej,
- zmniejsza się ryzyko podrażnień i aft.
– Dziecko może swobodnie szczotkować zęby i nitkować przestrzenie międzyzębowe – dokładnie tak, jak przed leczeniem – zaznacza lek. dent. Katarzyna Dulna.
Z kolei aparaty metalowe wymagają większej kontroli higieny i często dodatkowych akcesoriów, takich jak szczoteczki jednopęczkowe czy irygatory.
Nakładki czy aparat metalowy – co wybrać?
Nie istnieje jedna idealna metoda leczenia ortodontycznego dla wszystkich dziecka. Zarówno nakładki, jak i klasyczne aparaty mają swoje miejsce w nowoczesnej ortodoncji.
– Ich zastosowanie zawsze musi być poprzedzone dokładną diagnozą ortodontyczną i oceną wskazań klinicznych – podkreśla ekspertka.
Dobrze zaplanowana terapia, niezależnie od wybranej metody, może nie tylko poprawić wygląd uśmiechu, ale też wspierać prawidłowy rozwój narządu żucia i komfort dziecka na długie lata.
