W badaniu ENHANCE udowodniono skuteczność akupunktury w łagodzeniu bezsenności, na którą cierpi 60 proc. chorych po leczeniu raka piersi i związane z nią zaburzenia funkcji poznawczych występujące u ponad 40 proc. chorych.
Trwałe zaburzenia funkcji poznawczych (problemy z pamięcią, koncentracją, tzw. mgła mózgowa) mogą niekorzystnie wpływać na jakość życia, a współwystępująca z nimi bezsenność może je jeszcze bardziej pogłębiać.
ENHANCE – akupunktura a funkcje poznawcze u kobiet po leczeniu raka piersi
Naukowcy postanowili sprawdzić, jaka jest skuteczność akupunktury w łagodzeniu zaburzeń poznawczych. Temu celowi posłużyło badanie ENHANCE – akupunktura a funkcje poznawcze u kobiet po leczeniu raka piersi, którego wstępne wyniki (z fazy II) zaprezentowano podczas San Antonio Breast Cancer Symposium (SABCS) w grudniu 2025 roku.
Do badania włączono 260 kobiet (średnia wieku 56 lat) chorych na raka piersi w stadium od 0 do III, które zakończyły aktywne leczenie onkologiczne w ciągu ostatnich 2 lat, nie wykazywały oznak choroby i zgłaszały co najmniej umiarkowane trudności poznawcze oraz bezsenność. 54 proc. z nich otrzymywało wtrakcie leczenia chemioterapię, a 63 proc. hormonoterapię.
Uczestniczki badania losowo przydzielano do jednej z trzech grup:
- grupy poddanej prawdziwej akupunkturze, do której zakwalifikowano 129 kobiet,
- grupy poddawanej pozorowanej akupunkturze, która naśladowała prawdziwą akupunkturę, ale wykorzystywała igły niepenetrujące tradycyjnych punktów akupunkturowych na skórze – do tej grupy zakwalifikowano 70 kobiet,
- grupy otrzymującej standardową opiekę zgodnie z zaleceniami lekarza (z taką samą częstotliwością kontaktów jak w grupach eksperymentalnych) – w niej znalazło się 61 kobiet.
Przez 10 tygodni, raz w tygodniu, odbywały się sesje terapeutyczne. Funkcje poznawcze oceniano u kobiet na początku badania oraz po 10 i 26 tygodniach. Badano je dwoma sposobami: sprawdzając subiektywne odczucie funkcji poznawczych dzięki ankiety, w której pacjentka sama oceniała pamięć, uwagę i wykonywanie codziennych zadań oraz dzięki obiektywnych testów neuropsychologicznych mierzących pamięć, uczenie się i uwagę.
Najważniejsze wnioski z badania ENHANCE
Po 10 tygodniach sesji terapeutycznych, w subiektywnej ocenie pacjentek zarówno prawdziwa, jak i pozorowana akupunktura zmniejszyły upośledzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza „mgły mózgowej”, w porównaniu ze standardową opieką. Ta poprawa utrzymywywała się również po 26 tygodniach, ale w subiektywnej ocenie pacjentek nie było różnicy między prawdziwą a pozorowaną akupunkturą. Naukowcy uważają, iż to zasługa relaksu, opieki i indywidualnej uwagi terapeuty, a niekoniecznie aktywnego działania igieł. W ocenie obiektywnej, potwierdzonej testami pamięci i uwagi, tylko prawdziwa akupunktura doprowadziła do statystycznie istotnej poprawy wyników. Co ważne, prawdziwa akupunktura była dobrze tolerowana przez pacjentki. Tylko u niewielkiego odsetka kobiet wystąpiły działania niepożądane i miały one w większości charakter łagodny (najczęstszym były siniaki).
W opnii naukowców akupunktura może pomóc kobietom po leczeniu raka piersi w łagodzeniu problemów poznawczych związanych z chorobą i jej leczeniem.
ENHANCE to jest jedno z pierwszych dużych badań klinicznych, które pokazuje, iż akupunktura może mieć realny wpływ na funkcje poznawcze u chorych po leczeniu raka piersi.
Źródło: Polska Liga Walki z Rakiem, medscape.com
