Rak jelita grubego należy do najczęściej diagnozowanych nowotworów w Europie i w Polsce. Co szczególnie niepokojące – choroba przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Gdy symptomy się pojawiają, wiele osób przypisuje je stresowi, diecie lub problemom trawiennym. Dlatego warto znać sygnały ostrzegawcze wysyłane przez organizm.
Oto 10 objawów raka jelita grubego, które powinny wzbudzić czujność. Zwłaszcza iż wczesne wykrycie tej choroby znacząco zwiększa szanse na wyleczenie.
1. Krew w stolcu
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest obecność krwi w stolcu. Może mieć różną postać:
- jasnoczerwona krew na papierze toaletowym,
- ciemna krew zmieszana ze stolcem,
- smolisty, bardzo ciemny stolec.
Krew może pojawiać się sporadycznie lub regularnie. Choć bywa objawem hemoroidów, zawsze wymaga diagnostyki, ponieważ może świadczyć o krwawieniu z guza w jelicie.
Wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
Najlepiej zgłosić się do lekarza rodzinnego, który skieruje pacjenta do gastroenterologa lub na kolonoskopię.
2. Długotrwała zmiana rytmu wypróżnień
Zmiana rytmu wypróżnień, która utrzymuje się ponad kilka tygodni, powinna wzbudzić czujność. Może obejmować:
- częstsze wypróżnienia,
- naprzemienne zaparcia i biegunki,
- nagłe parcie na stolec.
Nowotwór jelita grubego może zaburzać pracę jelit, powodując właśnie takie zmiany.
Wymaga konsultacji lekarskiej, jeżeli utrzymuje się ponad 2–3 tygodnie.
Pierwszym krokiem jest lekarz rodzinny, a następnie gastroenterolog.
3. Uporczywe zaparcia lub biegunki
Pojedynczy epizod zaparcia lub biegunki nie jest niczym niezwykłym. Problem pojawia się wtedy, gdy:
- zaparcia stają się przewlekłe,
- biegunka utrzymuje się przez wiele dni,
- leczenie dietą nie przynosi efektów.
Guz w jelicie może mechanicznie utrudniać przesuwanie się mas kałowych, powodując zaparcia lub biegunki.
Jeśli problem utrzymuje się ponad 2 tygodnie – skonsultuj się z lekarzem.
4. Ból brzucha i skurcze jelit
Ból brzucha może mieć różne przyczyny, jednak w przypadku raka jelita grubego często ma charakter:
- nawracający,
- skurczowy,
- zlokalizowany w dolnej części brzucha.
Może też pojawiać się uczucie wzdęcia i napięcia w jamie brzusznej.
Jeśli ból powtarza się przez kilka tygodni lub nasila się – konieczna jest konsultacja.
Najlepiej zgłosić się do gastroenterologa.
5. Uczucie niepełnego wypróżnienia
Pacjenci z rakiem jelita grubego często opisują wrażenie, iż po wyjściu z toalety jelito nie opróżniło się do końca.
Objaw ten może być spowodowany obecnością guza w odbytnicy lub końcowym odcinku jelita grubego.
Jeśli objaw pojawia się regularnie – warto skonsultować go z lekarzem.
6. Niewyjaśniona utrata masy ciała
Nagła utrata kilogramów bez zmiany diety czy aktywności fizycznej może być jednym z objawów choroby nowotworowej.
W przypadku raka jelita grubego wynika to z:
- zaburzeń metabolizmu,
- zmniejszonego apetytu,
- przewlekłego stanu zapalnego.
Utrata ponad 5–10 proc. masy ciała w krótkim czasie wymaga diagnostyki.
Warto zacząć od lekarza rodzinnego, który zleci badania krwi i dalszą diagnostykę.
7. Przewlekłe zmęczenie i osłabienie
Stałe uczucie zmęczenia, które nie ustępuje mimo odpoczynku, może wynikać z niedokrwistości spowodowanej krwawieniem z jelita.
Rak jelita grubego często powoduje powolną, przewlekłą utratę krwi, co prowadzi do anemii.
Objawy to m.in.:
- osłabienie,
- zawroty głowy,
- bladość skóry,
- spadek wydolności.
Wymaga wykonania badań krwi i konsultacji z lekarzem.
8. Wąskie, „ołówkowate” stolce
Zmiana kształtu stolca jest objawem, który wiele osób ignoruje.
Jeśli stolec staje się:
- wyraźnie cieńszy,
- wąski jak ołówek,
- trudniejszy do oddania,
może to oznaczać, iż coś zwęża światło jelita – na przykład guz.
Objaw wymaga konsultacji z gastroenterologiem.
9. Wzdęcia i uczucie pełności
Chroniczne wzdęcia, które nie ustępują mimo zmiany diety, mogą wskazywać na zaburzenia pracy jelit.
W przypadku raka jelita grubego pojawiają się często wraz z:
- bólami brzucha,
- uczuciem ciężkości,
- problemami z wypróżnianiem.
Choć jest to objaw niespecyficzny, jeśli utrzymuje się tygodniami – warto go skonsultować.
10. Niedrożność jelit
To najbardziej alarmujący objaw i stan nagły.
Może objawiać się:
- silnym bólem brzucha,
- zatrzymaniem stolca i gazów,
- wymiotami,
- znacznym wzdęciem brzucha.
Dochodzi do niego, gdy guz całkowicie blokuje jelito.
Wymaga natychmiastowej pomocy medycznej – należy zgłosić się na SOR lub wezwać pogotowie.
Czytaj też: Rak jelita grubego. Dlaczego chorują na niego coraz młodsi?
Do jakiego lekarza zgłosić się z objawami?
W przypadku podejrzenia raka jelita grubego ścieżka diagnostyczna zwykle wygląda następująco:
1⃣ Lekarz rodzinny (POZ)
pierwsza konsultacja, wywiad, skierowanie na badania.
2⃣ Gastroenterolog
specjalista zajmujący się chorobami przewodu pokarmowego.
3⃣ Kolonoskopia
najważniejsze badanie diagnostyczne, które pozwala wykryć polipy i nowotwór.
W razie potwierdzenia choroby pacjent trafia pod opiekę onkologa oraz chirurga onkologicznego.
Dlaczego nie wolno ignorować objawów?
Rak jelita grubego rozwija się zwykle z polipów jelita, a proces ten może trwać choćby kilkanaście lat. Oznacza to, że:
- chorobę można wykryć wcześnie,
- można ją skutecznie leczyć,
- a w wielu przypadkach choćby zapobiec jej rozwojowi dzięki kolonoskopii.
Największym problemem jest jednak to, iż pacjenci zgłaszają się do lekarza zbyt późno.
