Ryzyko wypadków przy pracy towarzyszy zatrudnionym przez cały rok, a pośpiech i zmęczenie drastycznie zwiększają prawdopodobieństwo błędu. W przypadku nieszczęśliwego zdarzenia kluczowa jest znajomość procedur powypadkowych i świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które gwarantują pracownikom niezbędną ochronę.
Czym dokładnie jest wypadek przy pracy?
Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które spowodowało uraz lub śmierć i nastąpiło w związku z pracą.
Liczba poszkodowanych rośnie
Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, w I kwartale 2026 r. zgłoszono 17 084 osoby poszkodowane w wypadkach przy pracy. To o 19,3 proc. więcej niż w I kwartale 2025 r. Liczba poszkodowanych w wypadkach ciężkich wyniosła 92 osoby, a w wypadkach śmiertelnych – 32 osoby. Podczas wykonywania pracy zorganizowanej w formie zdalnej lub telepracy poszkodowane zostały 42 osoby. W województwie pomorskim ucierpiało 1126 osób, w tym trzy w wypadkach ciężkich.
Wskaźnik wypadkowości (liczba poszkodowanych przypadających na 1000 pracujących) wzrósł w skali roku z 1,04 do 1,24. Najwyższy wskaźnik odnotowano w województwie warmińsko-mazurskim (1,64), natomiast najniższy w województwie mazowieckim (0,88). Na Pomorzu wyniósł on 1,32.
Najbardziej niebezpieczne branże i najczęstsze przyczyny
W podziale według rodzajów działalności najwyższy wskaźnik wypadkowości odnotowano w sekcji górnictwo i wydobywanie (3,41), natomiast najniższy w sekcji informacja i komunikacja (0,15).
Blisko 40 proc. urazów spowodowanych było uderzeniem w nieruchomy obiekt. Ponad 3/4 poszkodowanych w wypadkach przy pracy doznało urazu kończyn. Dominującą przyczyną wypadków było nieprawidłowe zachowanie się pracownika, a czynnością najczęściej wykonywaną przez poszkodowanego w chwili zdarzenia było poruszanie się.
Na jakie wsparcie finansowe z ZUS można liczyć?
Ubezpieczony, który ulegnie wypadkowi w pracy, może liczyć na jednorazowe odszkodowanie (w przypadku śmierci pracownika należy się ono także członkom jego rodziny), a także na zasiłek chorobowy, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową i dodatek pielęgnacyjny. Rodzina zmarłego może otrzymać rentę rodzinną. Świadczenia mogą uzyskać osoby zatrudnione na umowę o pracę, prowadzące działalność gospodarczą, a także pracujące na podstawie umowy agencyjnej bądź umowy zlecenia.
Kwota świadczenia zależy od wysokości zarobków i stażu pracy. W przypadku zwykłej renty ubezpieczony musi wykazać pięcioletni okres składkowy i nieskładkowy, natomiast w przypadku rent wypadkowych świadczenie przysługuje choćby wtedy, gdy wypadek wydarzy się w pierwszym dniu pracy.
Formalności krok po kroku
Należy pamiętać, iż aby ubiegać się o świadczenie wypadkowe, trzeba złożyć wymagane dokumenty, m.in. protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, który wystawia pracodawca. Do wniosku należy również dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia. ZUS, o ile uzna, iż dokumenty te są niewystarczające bądź istnieje jakaś niejasność, może zażądać od zakładu pracy lub poszkodowanego dodatkowych wyjaśnień.
Praca na czarno, czyli ryzyko utraty wszystkiego
Osoby, które pracują w szarej strefie, często nie zdają sobie sprawy z konsekwencji, na jakie narażają siebie i swoją rodzinę. W razie nieszczęścia nie przysługuje im żadne świadczenie wypadkowe. W praktyce oznacza to, iż mogą zostać bez środków do życia i bez możliwości podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia.
