Choroby układu krążenia, w tym zawał serca, odpowiadały w 2020 roku za 222 874 zgony w Polsce — wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. To 45,3 proc. wszystkich zgonów odnotowanych w kraju. Silny ból za mostkiem pozostaje najczęstszym sygnałem zawału, ale nie jedynym, na który trzeba reagować.
Objawy, których pacjenci nie kojarzą z sercem
Poza bólem w klatce piersiowej, omdleniami i dusznością zawał mięśnia sercowego potrafi dawać obraz zupełnie nieoczywisty. Część tych symptomów pojawia się na długo przed samym atakiem i zalicza się je do stanu przedzawałowego.
Do nietypowych objawów należą: ból w górnej części brzucha — pośrodku albo po prawej stronie, nudności i wymioty, ból promieniujący do ramienia, ręki, pleców, szczęki lub szyi, silny niepokój i napięcie, kaszel z wydzieliną, zawroty głowy, kłopoty ze snem, pocenie się oraz stan podgorączkowy.
Co robić przy podejrzeniu zawału
Liczy się czas. Po 3–6 godzinach od zamknięcia tętnicy wieńcowej obumiera cały obszar mięśnia sercowego, który ta tętnica zaopatrywała. Pierwszym krokiem jest wezwanie pomocy.
Zanim dojedzie zespół ratownictwa medycznego, chorego układa się w pozycji półsiedzącej. Nie należy wozić pacjenta do szpitala własnym samochodem — ratownicy rozpoczynają leczenie już w karetce. Osobę nieprzytomną trzeba ułożyć w pozycji bocznej ustalonej. Przy zatrzymaniu krążenia rozpoczyna się resuscytację: dwa oddechy, po nich 30 uciśnięć klatki piersiowej.
Jak wygląda śmiertelność po zawale
W ciągu roku od pierwszego zawału serca umiera około 10 proc. chorych, a w perspektywie 5–10 lat — połowa. Dane gov.pl za 2022 rok pokazują roczną śmiertelność pacjentów po zawale serca na poziomie 16,6 proc., a po ostrym zespole wieńcowym — 14,3 proc. W przypadku ostrego zawału szansa na przeżycie wynosi 50 proc.
