Górne drogi oddechowe stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed czynnikami zakaźnymi obecnymi w środowisku. Ich prawidłowe funkcjonowanie ma szczególne znaczenie.1 Badania wskazują, iż warunki panujące w pomieszczeniach zamkniętych mogą wpływać na funkcję błony śluzowej nosa oraz drożność zatok przynosowych, sprzyjając rozwojowi infekcji.2 Dane wskazują, iż ostre wirusowe zapalenie zatok dotyczy 6-15% populacji osób dorosłych.3 Często bagatelizowane dolegliwości związane z infekcją mogą negatywnie wpływać na funkcjonowanie w życiu codziennym, obniżając komfort życia oraz zdolność do normalnej aktywności zawodowej i społecznej.1
Budowa anatomiczna i podstawowe funkcje jamy nosowej
- Budowa anatomiczna nosa
Nos stanowi część górnych dróg oddechowych.4 Zbudowany jest z dwóch jam powietrznych, oddzielonych od siebie przegrodą nosa.5 W każdej z nich znajdują się trzy małżowiny nosowe, których powierzchnia pokryta jest silnie unaczynioną błoną śluzową, wyścieloną nabłonkiem urzęsionym.4
- Funkcje czynnościowe jam nosa
Jamy nosa stanowią główną barierę ochronną dróg oddechowych. W procesie filtracji większość cząstek o średnicy powyżej 5 μm zostaje wychwycona i związana ze śluzem. Następnie dzięki działaniu mechanizmu śluzowo-rzęskowego zależnego od pracy rzęsek nabłonka migawkowego transportowana jest w kierunku gardła i usunięta w przeciągu 15 minut od wychwycenia. Sprawne działanie mechanizmów obronnych ogranicza wniaknie zanieczyszczeń, antygenów oraz drobnoustrojów i dalszą inwazję organizmu.4, 5
Równolegle w jamach nosowych wdychane powietrze jest przygotowywane do dalszej wymiany gazowej w płucach. Dzięki kontaktowi z bogato unaczynioną i wilgotną błoną śluzową zostaje ono ogrzane oraz nawilżone, co sprawia, iż trafia do niższych partii dróg oddechowych w odpowiednich warunkach. Odwrotny proces zachodzi podczas wydechu. Ogranicza to utratę wody i pozwala utrzymać stabilne środowisko w obrębie błony śluzowej. W ten sposób jama nosowa skutecznie wspiera prawidłowe funkcjonowanie całego układu oddechowego.4, 5
Wpływ czynników środowiskowych na funkcjonowanie nabłonka migawkowego
Powszechnie wiadomym jest, iż czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza oraz warunki meteorologiczne, mogą wpływać na funkcje fizjologiczne nosa i ucha, przyczyniając się do powstawania stresu oksydacyjnego i finalnie stanu zapalnego wywołanego odpowiedzią układu immunologicznego.1 W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby dolegliwości zdrowotnych związanych z przebywaniem w zamkniętych pomieszczeniach, zwłaszcza wyposażonych w systemy wentylacyjne i klimatyzacyjne.2 Obniżenie temperatury wdychanego powietrza prowadzi do stopniowego spadku prędkości transportu śluzu oraz częstotliwości ruchu rzęsek. Istotne zaburzenia mogą wystąpić już przy niewielkim, około 3°C odchyleniu od warunków fizjologicznych. Dodatkowo, w połączeniu z temperaturą, nieoptymalna wilgotność nasila dysfunkcję mechanizmów śluzówkowych.6
Osoby przebywające w pomieszczeniach zamkniętych wyposażonych w klimatyzację często zgłaszają się do apteki z objawami podrażnienia oczu, nosa, gardła i skóry, uczuciem zatkanego nosa, wodnistą wydzieliną z nosa czy kaszlem.2 Farmaceuta powinien zachować szczególną czujność wobec objawów zgłaszanych przez pacjenta. Uważny wywiad oraz adekwatna ocena symptomów pozwalają na wdrożenie odpowiedniego postępowania farmakologicznego. Zastosowanie adekwatnej terapii może skutecznie złagodzić uciążliwe objawy, poprawić komfort życia pacjenta oraz ograniczyć ryzyko wystąpienia powikłań.
Konsekwencje zaburzeń w funkcjonowaniu śluzówki nosa
Jak już wcześniej zaznaczono, choćby niewielkie odchylenia temperatury i wilgotności powietrza, ale również alergiczny nieżyt nosa, ekspozycja na dym tytoniowy oraz czynniki środowiskowe mogą istotnie zaburzać mechanizmy oczyszczania jamy nosowej. Upośledzenie usuwania zanieczyszczeń i drobnoustrojów zwiększa podatność błony śluzowej na rozwój infekcji. Fakt ten popierają dane statystycznie, które wskazują, iż u osób dorosłych ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych występuje średnio 2–5 razy w roku.3, 7
Objawy najczęściej ustępują samoistnie w ciągu 7-10 dni, dlatego są często bagatelizowane.3 Warto jednak pamiętać, iż nieprawidłowe funkcjonowania nabłonka migawkowego, zaburzenie funkcjonowania gruczołów śluzowych oraz zaleganie gęstej wydzieliny w jamach nosa mogą sprzyjać progresji choroby.8 Obecność ropnej wydzieliny i utrzymywanie się objawów powyżej 10 dni, zwłaszcza z towarzyszącą wysoką gorączką i nasilonym wyciekiem z nosa, może sugerować etiologię bakteryjną.3
Praktyka apteczna w zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok
Objawy towarzyszące zapaleniu zatok, takie jak niedrożność nosa, wyciek wydzieliny czy ból, mogą znacząco obniżać komfort życia i utrudniać codzienne funkcjonowanie pacjentów. Zgodnie z wytycznymi EPOS 2020 postępowanie w takich przypadkach opiera się przede wszystkim na leczeniu objawowym, w którym istotną rolę odgrywa farmaceuta.9 Produkty ziołowe zyskują coraz większą popularność wśród pacjentów, co wynika z ich dobrego profilu bezpieczeństwa oraz udokumentowanej skuteczności w zmniejszaniu nasilenia objawów towarzyszących chorobie.9 Mogą być stosowane samodzielnie lub jako uzupełnienie terapii.7
Na szczególną uwagę zasługuje lek Respero Myrtol. Zawiera on destylat z mieszaniny olejków eterycznych (eukaliptusowego, pomarańczowego, mirtowego i cytrynowego).10 Wskazaniem do stosowania leku jest łagodzenie objawów ostrego zapalenia górnych dróg oddechowych. Wykazuje działanie zarówno sekretolityczne jak i sekretomotoryczne oraz przeciwzapalne. Gęsty śluz ulega rozluźnieniu, a oczyszczanie ze śluzu zostaje nasilone, dzięki czemu wspomagane jest odkrztuszanie. Respero Myrtol może być stosowany u dorosłych i u dzieci powyżej 10. roku życia. Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią mogą stosować lek wyłącznie po konsultacji z lekarzem.10
Prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej nosa i mechanizmu śluzowo-rzęskowego odgrywa kluczową rolę w ochronie górnych dróg oddechowych. Coraz więcej danych wskazuje, iż klimatyzacja oraz nieoptymalne warunki temperatury i wilgotności w pomieszczeniach zamkniętych, mogą zaburzać pracę nabłonka migawkowego i upośledzać naturalne mechanizmy oczyszczania jamy nosowej. Sprzyja to zaleganiu wydzieliny, rozwojowi stanu zapalnego oraz zwiększa ryzyko ostrego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych.
W wytycznych EPOS 2020 uwzględniono stosowanie niektórych preparatów roślinnych jako pomocnych w łagodzeniu objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Respero Myrtol zawiera destylat z mieszaniny olejków eterycznych, który wykazuje działanie sekretolityczne, sekretomotoryczne i przeciwzapalne. Wspomaga to usuwanie zalegającej wydzieliny i odkrztuszanie, tym samym wspomagając łagodzenie objawów ostrego zapalenia górnych dróg oddechowych
PL-RES-2026-C2-8-v1-WEB Przygotowano: Lipiec 2026
Więcej informacji o produkcie leczniczym Respero Myrtol
Loading...
Reload document 
Open in new tab Bibliografia
- Zhang, Y. C., Zhang, L., Zhou, P. T., Xie, Z. H., Zhang, W. J., Fan, M., Han, Y. X., Liu, Y. H. i Liu, Y. C. (2026). Environmental exposure to air pollution and climate: Intersecting the impact on ear and nose health and chemosensory function (Review). International journal of molecular medicine, 57(3): 55. DOI: 10.3892/ijmm.2025.5726. Pobrano z: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41480694/
- Seppanen, O. i Fisk, W. J. (2001). Association of ventilation system type with SBS symptoms in office workers. Indoor Air 2001, 12, s. 98‐112. DOI: 10.1034/j.1600-0668.2002.01111.x Pobrano z: https://eta-publications.lbl.gov/publications/association-ventilation-system-type
- Wachnicka-Bąk, A., Lipińska-Opałka, A., Będzichowska, A., Kalicki, B. i Jung, A. (2014). Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych–jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 10(1), s. 25-31. Pobrano z: https://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-b85bf314-5375-475f-8d5b-38ee6cdb1c0f
- Wolf, M., Naftali, S., Schroter, R. C. i Elad, D. (2004). Air-conditioning characteristics of the human nose. The Journal of Laryngology & Otology, 118(2), s. 87–92. DOI: 10.1258/002221504772784504. Pobrano z: https://www.researchgate.net/publication/8685984_Air-conditioning_characteristics_of_the_human_nose
- Freeman, S. C., Karp, D. A., i Kahwaji, C. I. (2023). Physiology, nasal. StatPearls Publishing. Dostęp [02.06.2026]: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526086/
- Kilgour, E., Rankin, N., Ryan, S. i Pack, R. (2004). Mucociliary function deteriorates in the clinical range of inspired air temperature and humidity. Intensive care medicine, 30(7), s. 1491–1494. https://doi.org/10.1007/s00134-004-2235-3. Pobrano z: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15024566/
- Peric, A., Soklic, T. K., Aleksic, A., Kopacheva-Barsova, G. i Peric, A. V. (2021). Efficacy and Safety of Myrtol® Standardized in the Treatment of Acute and Chronic Rhinosinusitis: A Review of Literature. Journal of Clinical Practice and Research, 43(1), s. 3-8. DOI: https://doi.org/10.14744/etd.2020.34467. Pobrano z: https://jcpres.com/article/853
- Rapiejko, P., Talik, P. i Jurkiewicz, D. (2022). New treatment options for acute rhinosinusitis according to EPOS 2020. Polish Journal of Otolaryngology, 76(1), s. 29-39. DOI: 10.5604/01.3001.0015.7094. Pobrano z: https://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_5604_01_3001_0015_7094
- Fokkens, W. J., Lund, V. J., Hopkins, C., Hellings, P. W., Kern, R., Reitsma, S., Toppila-Salmi, S., Bernal-Sprekelsen, M., Mullol, J., Alobid, I., Anselmo-Lima, W. T., Bachert, C., Baroody, F., von Buchwald, C., Cervin, A., Cohen, N., Constantinidis, J., De Gabory, L., Desrosiers, M., … i Joos, G. F. (2020). European position paper on rhinosinusitis and nasal polyps 2020 (EPOS2020). Rhinology, 58(Suppl. 29), s. 1–464. Pobrano z: https://epos2020.com/Documents/Ex-Summary-EPOS2020-Polish.pdf
- Pohl-Boskamp GmbH & Co. KG. Respero Myrtol, kapsułki dojelitowe, miękkie, 300 mg – charakterystyka produktu leczniczego. Urząd Rejestracji Produktu Leczniczego. Pobrano z: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/42108/characteristic
