Aktualnie farmaceuci w polskich aptekach mogą wykonywać badania diagnostyczne wymienione rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2022 roku. Badania te mają na celu wsparcie farmakoterapii oraz profilaktykę zdrowotną. Ich wykonywanie ma być elementem opieki farmaceutycznej.
Zgodnie z aktualnymi przepisami, farmaceuta może przeprowadzić:
- Testy stężenia glukozy we krwi – badanie przesiewowe i monitorujące w kierunku cukrzycy.
- Pomiar profilu lipidowego – w tym oznaczenie poziomu cholesterolu całkowitego, frakcji HDL, LDL oraz trójglicerydów.
- Testy CRP – szybkie badanie poziomu białka C-reaktywnego, pomocne w rozróżnianiu infekcji bakteryjnych od wirusowych.
- Testy na obecność antygenu wirusa SARS-CoV-2 – badania wymazowe w kierunku COVID-19.
- Oznaczenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) – najważniejsze dla monitorowania długofalowego wyrównania cukrzycy.
- Badanie kwasu moczowego we krwi – pomocne w diagnostyce dny moczanowej.
- Pomiar ciśnienia tętniczego – standardowa procedura monitorowania nadciśnienia.
- Badanie masy ciała i składu ciała – wraz z interpretacją wskaźnika BMI.
Warto dodać, iż badania mogą wykonywać farmaceuci, którzy ukończyli odpowiednie kursy kwalifikacyjne organizowane m.in. przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. Testy powinny być przeprowadzane w wydzielonej części apteki (tzw. pokoju opieki farmaceutycznej), zapewniającej prywatność i higienę.
- Czytaj również: Badania w aptekach? Sprzeciw diagnostów laboratoryjnych nieuzasadniony…
Co istotne – farmaceuta w ramach swoich kompetencji nie stawia diagnozy, ale interpretuje wynik w kontekście stosowanych leków i może zasugerować konsultację ze specjalistą.
W Polsce nie istnieje jedna, centralna lista wszystkich aptek, w których farmaceuci wykonują pełen zakres badań diagnostycznych. Nie ma też dokładnych danych na temat liczby farmaceutów, którzy ukończyli odpowiedni kurs kwalifikacyjny pozwalający wykonywać takie badania.
Jeszcze więcej badań w aptekach…
Co interesujące okazuje się, iż Naczelna Izba Aptekarska dąży do zwiększania listy badań, które farmaceuci mogą wykonywać w aptekach. Na początku marca poseł Marcin Józefaciuk zwrócił się do Ministra Zdrowia z zapytanie zaktualizowanie treści wspomnianego rozporządzenia. Przyznaje w niej, iż w tej sprawie zgłosili się jego biura przedstawiciele NIA.
– Czy rozważa Pani aktualizację rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 stycznia 2022 r. w sprawie wykazu badań diagnostycznych, które mogą być wykonywane przez farmaceutę (Dz. U. z 2022 r. poz. 153) o dodatkowe punkty – pyta poseł.
Wymienia też listę badań, które mogłyby zostać dopisane do rozporządzenia. A jest to:
- wykonywanie testów diagnostycznych w kierunku wykrywania antygenu RSV,
- wykonywanie testów stężenia witaminy D3,
- wykonywanie testów diagnostycznych w kierunku badania całkowitego stężenia PSA we krwi
– Czy rozważania jest również możliwość, aby pozwolić farmaceutom na wykonywanie badań diagnostycznych, do których są uprawnieni, poza apteką (np. DPS, akcje profilaktyczne itp.)? Aktualizacja tego typu pozwoliłaby polepszyć znacznie zdrowie publiczne oraz profilaktykę – twierdzi poseł.
Co w tej sprawie odpowie Ministerstwo Zdrowia? Na odpowiedź resortu trzeba jeszcze poczekać, ale napewno niezwłocznie opiszemy ją na MGR.FARM.
Źródło: ŁW/Sejm
