Niezależność i godność dla osób z niepełnosprawnościami – to najważniejsze cele ustawy o asystencji osobistej.
18 września 2026 roku Sejm przyjął ustawę, która teraz trafi pod obrady Senatu. To przełomowe rozwiązanie, które wyznacza nowy standard podmiotowości i równego traktowania, dając tysiącom osób szansę na decydowanie o własnym życiu, a ich bliskim – niezbędne wytchnienie. Dzięki asystencji osobistej osoby z niepełnosprawnościami zyskają możliwość prowadzenia samodzielnego, niezależnego życia, bez konieczności polegania wyłącznie na opiece rodziny. Niezależność ta z kolei otwiera drogę do aktywnego udziału w życiu społecznym oraz do pełniejszego zaistnienia na rynku pracy.
Czym jest asystencja osobista i dlaczego jest tak ważna?
Asystencja osobista to usługa skrojona na miarę konkretnych potrzeb. Polega na indywidualnym wsparciu w codziennym funkcjonowaniu – m.in. w czynnościach samoobsługowych, poruszaniu się, przemieszczaniu, a także podczas nauki, wykonywania pracy czy korzystania z oferty kulturalnej i rekreacyjnej.
To inwestycja w kapitał społeczny i realny wyraz solidarności. Asystencja wzmacnia poczucie sprawczości, buduje pewność siebie i motywuje do aktywności. Zdejmuje też wieloletni ciężar z opiekunów i rodzin, pozwalając im powrócić na rynek pracy lub realizować własne plany życiowe.
Jakie wsparcie zapewni ustawa o asystencji osobistej?
Ustawa zakłada powszechność wsparcia – usługi asystencji będą realizowane w każdym powiecie w Polsce. Nowe regulacje wpłyną na poprawę jakości życia ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami oraz ok. pół miliona członków ich rodzin.
Ustawa zapewni indywidualny wymiar wsparcia dla osób od 18 roku życia – docelowo do 240 godzin miesięcznie – zależnie od poziomu potrzeby wsparcia określonego w decyzji, co stanowi istotną zmianę względem programów resortowych. Stabilność decyzji – prawo do asystencji przyznawane na okres od 1 roku do 5 lat. Prawo wyboru – osoba z niepełnosprawnością sama decyduje, kto będzie jej asystentem, a także wybiera ścieżkę realizacji usługi (realizacja przez samorząd powiatowy lub organizację pozarządową). Standard i bezpieczeństwo – gwarancja wysokiej jakości usług, w tym dopuszczenie wykonywania prostych czynności medyczno-pielęgnacyjnych po przejściu odpowiedniego instruktażu.
Wejście w życie przepisów zostało rozłożone w czasie, aby samorządy i kadra asystencka mogły przygotować się do wdrożenia nowego systemu. Wnioskowanie o ustalenie prawa do usługi rozpocznie się po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. Początek świadczenia usług nastąpi po 16 miesiącach od dnia ogłoszenia ustawy.
Źródło: MRPiPS
