Choć liczba pacjentów realizujących recepty na opioidy wystawiane przez dentystów w Stanach Zjednoczonych spadła o 27%, kraj ten wciąż znacząco przewyższa inne państwa rozwinięte pod względem skali ich stosowania.
Pomimo wyraźnego spadku liczby recept na opioidy przepisywane w stomatologii, pacjenci w Stanach Zjednoczonych przez cały czas znacznie częściej niż w innych krajach otrzymują silne leki przeciwbólowe po zabiegach dentystycznych. W najnowszym badaniu opublikowanym na łamach „JAMA Network Open” wskazano, iż choć trend jest malejący, USA wciąż pozostają liderem pod względem częstości stosowania opioidów w leczeniu bólu pochodzenia zębowego.
Spadki w przepisywaniu opioidów, ale wciąż wysokie poziomy
Zespół badaczy z University of Michigan Medical School oraz University of New South Wales odnotował istotny spadek liczby realizowanych recept na opioidy w stomatologii. W latach 2021-2024 w Stanach Zjednoczonych odsetek pacjentów wykupujących takie leki uległ zmniejszeniu o 27%, a w Portoryko – o 10%.
Podobne dwucyfrowe spadki zaobserwowano również w innych krajach rozwiniętych, takich jak Kanada, Francja, Australia i Niemcy. Mimo to, pod koniec 2024 r. to właśnie USA przez cały czas odnotowywały najwyższy wskaźnik realizacji recept na opioidy wśród analizowanych państw.
Międzynarodowe różnice w praktyce klinicznej
Dane pokazują ogromne dysproporcje między krajami. Dla porównania – w Holandii wskaźnik realizacji recept na opioidy w stomatologii był aż 24 razy niższy niż w USA. W 2024 r. w Holandii wystawiono jedynie 83 takie recepty na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych liczba ta wyniosła aż 2022.
W ostatnich latach środowisko stomatologiczne na całym świecie podejmuje działania mające na celu ograniczenie stosowania opioidów w leczeniu bólu po rutynowych zabiegach. Aktualne wytyczne zalecają stosowanie alternatywnych metod farmakoterapii, ze względu na ryzyko uzależnienia, przedawkowania czy rozwoju zaburzeń związanych z używaniem opioidów.
– Nasze badanie pokazuje, iż wskaźnik wydawania opioidów w stomatologii w USA maleje, ale przez cały czas pozostaje wysoki na tle międzynarodowym. Sugeruje to, iż część dentystów wciąż przepisuje te leki zbyt często – powiedział dr Kao-Ping Chua z Katedry Zarządzania Zdrowiem i Polityki Zdrowotnej Uniwersytetu Michigan, główny autor badania.
Wcześniejsze analizy zespołu wykazały, iż w latach 2016-2022 liczba takich recept w USA spadła o 45%, jednak tempo zmian zwolniło po wybuchu pandemii COVID-19.
Wyzwania na przyszłość
Mimo postępów, eksperci zwracają uwagę, iż konieczne są dalsze działania edukacyjne oraz wdrażanie wytycznych ograniczających stosowanie opioidów w stomatologii. Problem ten pozostaje istotnym wyzwaniem zdrowia publicznego, szczególnie w kontekście trwającego kryzysu opioidowego w Stanach Zjednoczonych.
Badanie „International Trends in Dental Opioid Prescriptions” opublikowano na łamach „JAMA Network Open”.
Źródło: https://www.michiganmedicine.org
https://jamanetwork.com
Wypracowanie współpracy międzysektorowej – to, zdaniem dr hab. n. med. Agnieszki Mastalerz-Migas, konsultant krajowej w dziedzinie medycyny rodzinnej, prezes zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, największe wyzwanie w promowaniu zdrowego stylu życia w Polsce. – Zdrowy styl życia to nie tylko medycyna, to pojęcie dużo szersze. Bez polityk międzysektorowych, bez edukacji i współpracy ze strony przemysłu, rolnictwa czy osób odpowiedzialnych za sport, nie uzyskamy optymalnych rozwiązań, które zachęcą ludzi do zdrowego stylu życia – podkreśla ekspertka.
