To akcja, która co roku wraca z jednym, mocnym przekazem: szczepienia ratują życie. Trwa Europejski Tydzień Szczepień – inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia, która ma przypominać, jak ogromne znaczenie ma profilaktyka.
Liczby, które robią wrażenie
Dane nie pozostawiają złudzeń. Według WHO od 1974 roku szczepienia uratowały aż 154 miliony ludzi, w tym ponad 100 milionów dzieci. Dziś dziecko poniżej 10. roku życia ma o 40 proc. większe szanse na przeżycie niż jeszcze pół wieku temu.
To efekt jednego z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych działań w medycynie – szczepień ochronnych.
Obowiązkowe i zalecane. Jak to wygląda w Polsce?
W Polsce szczepienia dzielą się na obowiązkowe i zalecane. Te pierwsze – bezpłatne – obejmują głównie dzieci i młodzież. Chronią m.in. przed gruźlicą, odrą, krztuścem czy świnką i są realizowane według tzw. kalendarza szczepień pod nadzorem lekarza rodzinnego.
Szczepienia zalecane są dobrowolne – pacjent płaci za preparat, ale samo podanie finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia.
Szczepionka, która chroni przed rakiem
Szczególną rolę odgrywają szczepienia przeciwko wirusowi HPV. To właśnie on odpowiada za rozwój m.in. raka szyjki macicy, ale także innych nowotworów.
W Polsce dzieci w wieku 9–14 lat mogą zaszczepić się przeciw HPV całkowicie bezpłatnie. Starsi nastolatkowie do 18. roku życia również mają dostęp do darmowego preparatu.
W Małopolsce zaszczepiło się dotąd około 76 tysięcy młodych osób z roczników 2006–2016, co stanowi około 18 procent tej grupy.
Ochrona dla kobiet w ciąży
Z bezpłatnych szczepień korzystać mogą także kobiety w ciąży. Refundowane są szczepienia przeciw grypie, krztuścowi i wirusowi RSV.
To szczególnie ważne, bo chronią nie tylko przyszłą mamę, ale także noworodka – w pierwszych tygodniach życia najbardziej narażonego na poważne infekcje.
Szczepienia także w aptece
Od sierpnia 2025 roku dorośli mogą zaszczepić się nie tylko w przychodniach, ale również w aptekach. W Małopolsce działa już ponad 200 takich punktów.
To rozwiązanie znacząco przyspiesza dostęp do profilaktyki – kwalifikacja i szczepienie realizowane są podczas jednej wizyty. Farmaceuta przeprowadza wywiad, wystawia receptę i od razu podaje preparat.
Od sierpnia do marca farmaceuci w regionie wykonali ponad 90 tysięcy szczepień. Najwięcej przeciw grypie, COVID-19 oraz RSV.
Profilaktyka w zasięgu ręki
Europejski Tydzień Szczepień to nie tylko kampania informacyjna. To przypomnienie, iż decyzje podejmowane dziś mają realny wpływ na zdrowie – nie tylko nasze, ale i całego społeczeństwa.
A dostęp do szczepień jest dziś łatwiejszy niż kiedykolwiek wcześniej.
