Temat szczepienia w aptece nie jest nowym zagadnieniem, jednak wciąż ulega pewnego rodzaju transformacjom i rozwojowi. Od 14 lutego 2025 roku po raz pierwszy w Polsce została wprowadzona możliwość wystawienia recept refundowanych, konkretnie właśnie na szczepionki. Była to pewnego rodzaju rewolucja dla świadczonych usług przez farmaceutę i oznaczała wzrost znaczenia aptek w opiece zdrowotnej. Ministerstwo Zdrowia dwukrotnie rozszerzyło od tego czasu listę szczepień refundowanych i możliwych do wykonania w aptece, co osadza farmaceutów w istotnym miejscu służby zdrowia.
Na co farmaceuta może wystawić pacjentowi receptę z refundacją?
Farmaceuta może wystawić receptę pacjentowi na każde szczepienie zalecane i je wykonać w aptece. Jest to z pewnością duże uproszczenie dla pacjenta, który nie musi dodatkowo udawać się w celu uzyskania recepty do POZ a następnie do apteki w celu wykupienia szczepionki i zaszczepienia. Niestety, nie każdą szczepionkę można nabyć z refundacją oraz nie każdemu pacjentowi farmaceuta może wystawić receptę farmaceutyczną ze zniżką. Dodatkowo, nie wszystkie szczepienia są zalecane do przeprowadzenia w aptece, przykładem takiego szczepienia jest szczepienie przeciwko Dendze.
Recepta farmaceutyczna na szczepionkę z refundacją
Od 14.02.2025 r. farmaceuci uzyskali możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej ze zniżką na szczepionki. Od 25.08.2025 r. po ogłoszeniu obwieszczenia przez Ministra Zdrowia każdy ubezpieczony pacjent powyżej 18 roku życia może zaszczepić się w aptece po kwalifikacji przeprowadzonej przez farmaceutę. Sama lista szczepień refundowanych rozszerzyła się w sierpniu 2025 i ponownie w lutym 2026 roku.
Sama kwalifikacja i szczepienie na podane niżej szczepionki jest w pełni finansowane przez NFZ, a recepta farmaceutyczna może być wystawiona z refundacją, lub bez w zależności od wskazań.
Refundowane szczepionki dostaną również kobiety w ciąży, z zastrzeżeniem, iż farmaceuta nie może sam dodać uprawnienia “C”.
Na co farmaceuta może zaszczepić pacjenta w aptece z refundacją?
W aptece można zaszczepić się przeciw wielu chorobom, nie wszystkie szczepionki zostaną jednak zrefundowane i nie zawsze usługa szczepienia jest opłacona z funduszy publicznych. Należy również pamiętać, iż szczepienie w aptece można wykonać tylko osobie dorosłej.
USŁUGA SZCZEPIENIA objęta refundacją:
| Szczepienie na: | Odpłatność za usługę: | Dla kogo zalecane? | Refundacja szczepionki: |
| COVID-19 | Bezpłatnie | Dorośli | Darmowa |
| Grypa | Bezpłatnie | Dorośli | Darmowa powyżej 65 r.ż.
Pozostali dorośli 50% refundacji |
| Pneumokoki | Bezpłatnie | Dorośli powyżej 50 roku życia | Darmowa powyżej 65 r.ż. przy odpowiednich wskazaniach |
| Błonica | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| Cholera | Bezpłatnie | Dorośli w przypadku wystąpienia dodatkowych wskazań (podróż do regionu objętego ryzykiem zarażenia) | Pełnopłatna |
| Dur brzuszny | Bezpłatnie | Dorośli w przypadku wystąpienia dodatkowych wskazań (podróż do regionu objętego ryzykiem zarażenia) | Pełnopłatna |
| Meningokoki | Bezpłatnie | Dorośli, kiedy występują dodatkowe czynniki ryzyka | Pełnopłatna |
| Świnka | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| Odra | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| Ospa wietrzna | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| Półpasiec | Bezpłatnie | Dorośli powyżej 50 roku życia | Darmowa powyżej 65 r.ż. przy odpowiednich wskazaniach
Pozostali dorośli 50% refundacji przy odpowiednich wskazaniach |
| Polio | Bezpłatnie | Dorośli w przypadku wystąpienia dodatkowych wskazań (podróż do regionu objętego ryzykiem zarażenia) | Pełnopłatna |
| Różyczka | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| Tężec | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| WZW typu A | Bezpłatnie | Dorośli, kiedy występują dodatkowe czynniki ryzyka | Pełnopłatna |
| WZW typu B | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| RSV | Bezpłatnie | Dorośli powyżej 60 roku życia | Bezpłatna powyżej 65 r.ż.
50% powyżej 60 r.ż. Pełnopłatna dla pozostałych dorosłych |
| Żółta gorączka | Bezpłatnie | Dorośli w przypadku wystąpienia dodatkowych wskazań (podróż do regionu objętego ryzykiem zarażenia) | Pełnopłatna |
| Kleszczowe zapalenie mózgu | Bezpłatnie | Dorośli, kiedy występują dodatkowe czynniki ryzyka | Pełnopłatna |
| Krztusiec | Bezpłatnie | Dorośli | Pełnopłatna |
| HPV | Bezpłatnie | Dorośli między 19-26 rokiem życia i powyżej po oszacowaniu korzyści | Pełnopłatna |
Na co farmaceuta jeszcze może zaszczepić pacjenta?
Szczepienia w aptece to coraz szerszy wachlarz usług w ramach opieki farmaceutycznej nad pacjentem. W ramach szczepień zalecanych farmaceuta może zaszczepić pacjenta na:
- Gruźlicę
- Haemophilus Influenzae typu b
- Japońskie zapalenie mózgu
- Wścieklizna
- Zakażenia wywołane przez rotawirusy
Powyższe szczepienia nie są refundowane przez NFZ, w związku z tym farmaceuta ma prawo pobrać opłatę za wykonanie szczepienia.
Szczepienia w aptekach z receptą farmaceuty – wielki krok dla OF w Polsce
Umożliwienie farmaceutom wystawiania refundowanych recept na szczepionki to bardzo dobry krok w kierunku wykorzystania ich potencjału i wzrostu znaczenia w ochronie zdrowia nad pacjentem. Dodatkowym ogromnym atutem z tej zmiany nie jest korzyść finansowa dla apteki z wprowadzenia dodatkowej usługi, ale przede wszystkim zmiana w sposobie postrzegania farmaceuty i apteki w świadomości pacjenta. Kolejnym dobrym pomysłem byłoby z pewnością wprowadzenie możliwości wglądu farmaceuty w historię leczenia pacjenta. Miejmy nadzieje, iż rozwój opieki farmaceutycznej w tym kierunku już jest na horyzoncie.
- Sprawdź również: Szczepienia w ciąży – co rekomendować pacjentkom?
Autor: mgr farm. Aleksandra Kacierzewska oraz mgr farm. Martyna Piotrowska
Bibliografia:
[3]nfz.gov.pl
