W komunikacie z 4 listopada 2026 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach zaapelował do farmaceutów, a zwłaszcza kierowników aptek ogólnodostępnych, o zachowanie szczególnej ostrożności podczas realizacji recept obejmujących leki narkotyczne i psychotropowe. Powodem są coraz częściej odnotowywane próby realizacji sfałszowanych recept oraz przypadki wydania produktów leczniczych na podstawie podrobionej dokumentacji.
Jak wskazano w komunikacie, w ostatnim czasie zaobserwowano wyraźne nasilenie tego zjawiska. Inspekcja zwraca uwagę, iż przestępcy wykorzystują między innymi nieuprawniony dostęp do systemów służących do wystawiania recept elektronicznych. Dzięki temu możliwe jest generowanie recept z wykorzystaniem prawdziwych danych lekarzy, przy jednoczesnym posługiwaniu się nieprawdziwymi lub zmodyfikowanymi danymi pacjentów.
– W ostatnim czasie doszło do nasilenia fałszowania recept, m.in. poprzez włamania do systemów elektronicznych umożliwiającym lekarzom wystawianie recept w postaci elektronicznej i nieuprawnionego wystawiania recept z użyciem danych osobowych lekarzy i pacjentów – wskazano w komunikacie.
Według śląskiej inspekcji farmaceutycznej fałszywe recepty najczęściej dotyczą produktów leczniczych zawierających silnie działające substancje kontrolowane. W komunikacie wymieniono przede wszystkim preparaty Oxydolor 80 mg, OxyContin 80 mg oraz Xanax 2 mg. Są to leki szczególnie atrakcyjne dla osób próbujących nielegalnie pozyskać substancje odurzające lub psychotropowe.
– Najczęściej dotyczy to produktów leczniczych Oxydolor 80 mg x 60 tabl. o przedł. uwaln., OxyContin 80 mg x 60 tabl. o przedł. uwaln. i Xanax 2 mg x 30 tabl. – czytamy w komunikacie.
Sygnały, iż recepta jest fałszywa…
Inspekcja wskazuje również na konkretne sygnały, które powinny wzbudzić czujność farmaceutów. Jednym z nich są rozbieżności pomiędzy miejscem zamieszkania pacjenta a miejscem wystawienia recepty. Szczególnie podejrzane mogą być sytuacje, w których adres pacjenta i adres placówki medycznej znajdują się w znacznej odległości od siebie lub choćby w różnych województwach.
Organ twierdzi, iż w przypadku pojawienia się wątpliwości co do autentyczności recepty farmaceuci powinni podjąć działania weryfikacyjne. Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach rekomenduje kontakt z osobą wystawiającą receptę albo z podmiotem leczniczym, którego dane znajdują się na dokumencie. Pozwala to gwałtownie potwierdzić, czy recepta rzeczywiście została wystawiona przez wskazanego lekarza i czy zawarte w niej dane są prawidłowe.
– W przypadku podjęcia podejrzenia co do autentyczności recepty wskazany jest kontakt z osobą wystawiającą receptę lub podmiotem leczniczym, którego adres widnieje na recepcie – podkreślono w komunikacie.
Jeżeli farmaceuta ustali, iż recepta jest sfałszowana, powinien niezwłocznie poinformować odpowiednie instytucje. Obowiązek zgłoszenia obejmuje adekwatne miejscowo organy ścigania, wojewódzki oddział Narodowego Funduszu Zdrowia w przypadku leków refundowanych oraz Śląski Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Katowicach.
Sprzeciw Naczelnej Rady Aptekarskiej
Przypomnijmy, iż kilka dni temu Naczelna Rada Aptekarska zajęła stanowisko, w którym wyraziła zdecydowany sprzeciw wobec prób nakładania na farmaceutów dodatkowych obowiązków związanych z potwierdzaniem autentyczności recept elektronicznych. Szczególnie krytycznie oceniono pojawiające się sugestie dotyczące telefonicznego potwierdzania recept wystawianych na leki zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe. Samorząd podkreśla, iż nie istnieją podstawy do tworzenia takiego nieformalnego obowiązku.
W stanowisku podkreślono, iż „sam fakt wystawienia recepty na produkt leczniczy zawierający środki odurzające albo substancje psychotropowe nie stanowi samodzielnej podstawy do odmowy jego wydania”. Dodano również, iż „nie należy tworzyć nieformalnego obowiązku telefonicznego potwierdzania każdej takiej recepty”.
Według NRA nie może ona być przerzucana na farmaceutów realizujących recepty wystawione w państwowym systemie teleinformatycznym. Samorząd wskazuje, iż „w dobie powszechnego stosowania e-recepty to na organach Państwa poprzez system teleinformatyczny P1 (SIM) oraz Centrum e-Zdrowia (CeZ) spoczywa obowiązek zapewnienia, iż recepta elektroniczna jest niepodrabialna i pochodzi wyłącznie od uprawnionej osoby wykonującej zawód zaufania publicznego”.
