Według UOKiK opłata za tę usługę była w rzeczywistości kosztem kredytu i mogła choćby siedmiokrotnie przekraczać ustawowy limit kosztów pozaodsetkowych. Spółkom grożą kary do 10 proc. obrotu, a osobom zarządzającym – do 2 mln zł.
Postępowania dotyczą D&D Group, MediQurs, MediQurs Bis, MediQurs Bis 1 i MediQurs 1. Jak podaje UOKiK, podmioty są ze sobą powiązane, a charakter oferowanych produktów jest zbliżony. Te same osoby występują w nich w różnych konfiguracjach jako wspólnicy i członkowie zarządu.
Kredyt ukryty pod inną nazwą?
Firmy oferowały klientom umowy określane jako „Kup teraz, zapłać później”. Formalnie dotyczyły one rozłożenia na raty należności za kurs językowy albo pakiet medyczny. Na podstawie tych umów konsumenci mogli jednak uzyskać także „limit gotówkowy”, czyli wypłatę pieniędzy.
Problem w tym, iż uzyskanie pożyczki było uzależnione od zakupu dodatkowej usługi. Im wyższa kwota pożyczki, tym droższy był kurs albo pakiet medyczny doliczany do całkowitej sumy do spłaty. Zdaniem UOKiK taka konstrukcja mogła służyć do pobierania kosztów kredytowych ponad limity przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim.
Oto przykład jednej z przeanalizowanych umów. Konsument pożyczył 6 tys. zł, a za kurs językowy miał zapłacić dodatkowe 7 tys. zł. Łącznie do spłaty było więc 13 tys. zł.
– Podejrzewamy, iż pod pozorem sprzedaży kursów edukacyjnych i pakietów medycznych spółki te w rzeczywistości prowadzą działalność pożyczkową, próbując obchodzić w ten sposób przepisy chroniące konsumentów. Nie ma naszej zgody na omijanie prawa poprzez ukrywanie kosztów kredytu w usługach dodatkowych. O tym, czy mamy do czynienia z kredytem, decyduje rzeczywisty charakter umowy i spełnianego na jej podstawie świadczenia, a nie jej nazwa – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Koszty choćby siedem razy wyższe, niż ustawa przewiduje
Ustawa o kredycie konsumenckim ogranicza wysokość kosztów pozaodsetkowych, czyli wszystkich opłat niezwiązanych bezpośrednio z samymi odsetkami. Do tej kategorii mogą należeć m.in. prowizje, opłaty przygotowawcze czy inne obowiązkowe koszty ponoszone przez klienta.
Według ustaleń UOKiK opłaty za kursy i pakiety medyczne pobierane przez badane spółki mogły przekraczać ustawowy limit kosztów pozaodsetkowych choćby siedmiokrotnie. Urząd kwestionuje więc sam sposób konstruowania ofert i traktowania dodatkowej usługi jako odrębnego produktu.
Jeżeli zarzuty się potwierdzą, UOKiK może uznać, iż firmy obchodziły przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego. Na tym etapie są to jednak zarzuty postawione w prowadzonych postępowaniach, a nie prawomocne rozstrzygnięcie.
Klientami były głównie osoby po pięćdziesiątce
Z ustaleń urzędu wynika, iż klientami D&D Group i spółek MediQurs są w większości osoby powyżej 50. roku życia, w tym emeryci. UOKiK zwraca uwagę, iż konsumenci ci często w niewielkim stopniu albo wcale nie korzystali z kursów językowych czy pakietów medycznych kupowanych razem z finansowaniem.
Urząd ocenia, iż może to sugerować, iż głównym celem zawierania umów była potrzeba uzyskania gotówki, a nie zakup dodatkowej usługi. Bez wykupienia kursu lub pakietu klient nie mógł jednak dostać pieniędzy.
Taki model szczególnie mocno obciąża osoby, które potrzebują środków finansowych, ale nie są zainteresowane produktem dodatkowym. W ich przypadku cena kursu albo pakietu staje się faktycznym warunkiem dostępu do pożyczki.
Postępowania przeciwko pięciu spółkom mogą zakończyć się karą w wysokości do 10 proc. rocznego obrotu każdej z nich. Odpowiedzialność finansową mogą ponieść również osoby zarządzające przedsiębiorstwami. W ich przypadku maksymalna kara może wynieść 2 mln zł.
Prezes UOKiK zawiadomił też prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ten krok jest niezależny od postępowań administracyjnych prowadzonych przez urząd.
Polecamy również:
- Zaczyna się od niewinnego pytania. Potem AI poznaje nasze finanse, zdrowie i problemy w pracy
- Do reaktora prowadzi droga przez certyfikaty. Polskie firmy walczą o atomowe zlecenia
- Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych
