Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w sprawie apteki Gemini we Wrocławiu, o którym poinformowała w miniony piątek Dolnośląska Izba Aptekarska. 21 lipca 2026 r. WSA (sygn. V SA/Wa 383/26) uwzględnił skargę DIA we Wrocławiu (DIA) i uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) o przeniesieniu zezwolenia na prowadzenie apteki „Gemini” przy ul. Drukarskiej we Wrocławiu. W ocenie Izby wyrok ten wywołuje natychmiastowe skutki prawne i wyznacza jasną granicę dla działań organów nadzoru oraz inwestorów próbujących omijać regulacje antykoncentracyjne i chroni niezależność polskich aptekarzy.
Istota sporu: Przeniesienie zezwolenia a zasady antykoncentracji
Przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego była decyzja GIF zezwalająca na przeniesienie zezwolenia na prowadzenie apteki na podmiot powiązany z dużą siecią apteczną.
– W tej sprawie w ocenie Izby zezwolenie przeniesiono na rzecz spółki zależnej (kontrolowanej) przez „Gemini Polska” sp. z o.o., naruszając tym samym antykoncentracyjne przepisy prawa farmaceutycznego – podkreśla Dolnośląska Izba Aptekarska w oficjalnym komunikacie.
Ustawodawca, wprowadzając restrykcje antykoncentracyjne (w tym przepisy w ramach tzw. regulacji „Apteka dla Aptekarza”), miał na celu ochronę rynku przed monopolizacją, wyrównanie szans małych i średnich przedsiębiorców oraz zapewnienie pełnej niezależności zawodowej farmaceutów przy wydawaniu leków. Tworzenie skomplikowanych sieci spółek zależnych w celu omijania ustawowych limitów stanowi stały punkt sporny między samorządem aptekarskim a dużymi podmiotami komercyjnymi.
Sąd w ustnych motywach wyroku jednoznacznie podważył rzetelność postępowania w tej sprawie Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
– GIF wydając ww. decyzję naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o gromadzeniu oraz ocenie materiału dowodowego – miał stwierdzić WSA w uzasadnieniu ustnym.
Dokładne motywy prawne zostaną przedstawione po sporządzeniu pisemnego uzasadnienia. Już teraz jasne jest, iż GIF nie przeprowadził wyczerpującego badania powiązań kapitałowych i osobowych wnioskodawcy z siecią apteczną.
Szerszy kontekst: Szereg skarg na decyzje GIF z końca 2025 roku
Sprawa wrocławskiej apteki przy ul. Drukarskiej nie jest odosobnionym przypadkiem, ale elementem większego zjawiska. W oficjalnym komunikacie DIA wskazano na niepokojącą praktykę organu nadzoru z przełomu lat.
– Opisywana sprawa należały do grupy spraw, w których GIF w końcówce 2025 r. w ocenie Izby wydawał bezprawne decyzje na rzecz i w interesie spółek kontrowanych przez zagraniczne sieci apteczne – wskazuje DIA.
Reagując na te działania, Izba już 16 lutego 2026 r. informowała o skierowaniu do WSA w Warszawie całej serii skarg na decyzje GIF wydawane w analogicznym mechanizmie. Sprawa o sygn. V SA/Wa 383/26 jest pierwszą rozpatrzoną przez Sąd, a jej rozstrzygnięcie może wyznaczać istotny kierunek dla pozostałych zawisłych postępowań.
Skutek orzeczenia: Apteka musi zostać zamknięta
Kluczowym i najbardziej dolegliwym rezultatem wyroku z 21 lipca 2026 r. jest konieczność natychmiastowego zaprzestania działalności przez wrocławską aptekę.
– Skutkiem opisywanego orzeczenia z dnia 21 lipca 2026 r. jest konieczność zamknięcia ww. apteki, albowiem od dnia wydania tego wyroku działa ona bez skutecznej prawnie decyzji o przeniesieniu zezwolenia – twierdzi DIA.
Prawną podstawą tego stanu rzeczy jest art. 152 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), według którego: „W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba iż sąd postanowi inaczej”.
Ponieważ w sentencji wyroku Sąd nie zawarł klauzuli o dalszym obowiązywaniu decyzji, uchylona decyzja utraciła moc prawną z chwilą ogłoszenia orzeczenia. W konsekwencji podmiot prowadzący placówkę znalazł się w stanie bezprawności. Jak konstatują przedstawiciele DIA, mgr farm. Marcin Repelewicz (Prezes ORA DIA) oraz r. pr. Piotr Sędłak: „Oznacza to, iż ww. spółka prowadzi aptekę bez zezwolenia, czego zabrania art. 125 ust. 1 i 2 prawa farmaceutycznego”.
Front sporu i deklaracja samorządu aptekarskiego
Wyrok jest efektowną wygraną w szerokim konflikcie o kształt polskiego rynku farmaceutycznego. Po stronie przeciwników skargi występowały połączone siły GIF, spółki wnoszącej o przeniesienie zezwolenia (zależnej od Gemini) oraz Związku Aptek Franczyzowych (ZAF). Po stronie Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej stanęły natomiast Związek Aptekarzy Pracodawców Polskich Aptek (ZAPPA) oraz Naczelna Izba Aptekarska (NIA).
Samorząd z zadowoleniem odnotowuje, iż orzeczenie „wpisuje się w całą linią orzeczniczą kształtującą się od ok. 2024 r.” i deklaruje nieustępliwość w walce o przestrzeganie prawa.
– Izba podtrzymuje przedstawianą wielokrotnie i publicznie deklarację, iż będzie w sposób niestrudzony w dalszym ciągu występowała przeciwko niezgodnym z prawem procederom. W ten sposób bowiem realizuje ona ustawowe zadania, występując w obronie interesów oraz praw dolnośląskich farmaceutów – czytamy w komunikacie.
