6 marca w Ratuszu Staromiejskim w Elblągu odbyła się Elbląska Konferencja Organizacji Pozarządowych poświęcona budowaniu odporności społecznej. Gospodarzami wydarzenia byli Prezydent Elbląga oraz Stowarzyszenie ESWIP. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele organizacji pozarządowych, fundacji, stowarzyszeń i grup nieformalnych zarówno z miasta, regionu jak i eksperci z kraju.
Kliknij w zdjecie główne i zobacz fotorelację z wydarzenia.
– kooperacja samorządu z elbląskimi organizacjami pozarządowymi ma dla miasta ogromne znaczenie. To właśnie dzięki ich zaangażowaniu możliwa jest realizacja wielu zadań z zakresu pomocy społecznej, sportu, kultury i wsparcia mieszkańców na różnych płaszczyznach. Dziś rozmawiamy nie tylko o tym, jak organizacje wykorzystują przekazywane środki, ale też o tym, jak ważne jest ich dalsze wspieranie. Mogą liczyć na nasz dialog, współpracę i partnerstwo, bo bez nich samorząd nie byłby w stanie tak skutecznie odpowiadać na potrzeby mieszkańców – podkreślił Piotr Kowal, wiceprezydent Elbląga.
Podczas otwarcia wydarzenia wybrzmiały również słowa uznania dla elbląskich organizacji pozarządowych i ich codziennej pracy. Podkreślano, iż właśnie dzięki ich zaangażowaniu, wrażliwości i obecności „na pierwszej linii kontaktu” Elbląg staje się miejscem bardziej otwartym, solidarnym i przyjaznym dla mieszkańców oraz gości. Dziękowano za każdy projekt, każdą inicjatywę i każdą godzinę poświęconą drugiemu człowiekowi.
O odporności w działaniu
Celem konferencji była rozmowa o tym, jak wzmacniać lokalne wspólnoty, rozwijać współpracę między samorządem a trzecim sektorem oraz skutecznie reagować na współczesne wyzwania.
Jak zaznaczył Prezes Stowarzyszenia ESWIP Arkadiusz Jachimowicz, tegoroczna konferencja po raz pierwszy tak szeroko i publicznie podejmuje temat udziału organizacji pozarządowych w budowaniu odporności społecznej na kryzysy. W jego ocenie to temat bardzo ważny i aktualny. Zwrócił uwagę, iż tuż za granicą trwa wojna, wcześniej społeczeństwo doświadczyło pandemii COVID-19 i innych kryzysów, a mimo to przez lata w Polsce utrwaliło się poczucie, że bezpieczeństwo jest czymś danym raz na zawsze. Tymczasem – jak zaznaczył – zarówno organizacje pozarządowe, jak i samorządy muszą odrobić tę lekcję i przygotować się do działania w sytuacjach kryzysowych.
– Nie chodzi wyłącznie o wielkie tematy związane z obronnością czy infrastrukturą schronienia, ale również o to, w jaki sposób organizacje mogą pomagać mieszkańcom w czasie zagrożenia – zaznaczył w rozmowie z nami prezes ESWIP.
Uczestnicy zgodnie podkreślali, iż odporność społeczna to przede wszystkim zdolność mieszkańców do współpracy, wzajemnego wspierania się i odpowiedzialnego działania w sytuacjach kryzysowych. Ważnym filarem tak rozumianej odporności są organizacje pozarządowe, które pozostają najbliżej codziennych spraw mieszkańców i najlepiej rozpoznają potrzeby lokalnej społeczności.
Pierwszym gościem konferencji był Piotr Stec, przedstawiciel Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, który mówił o koncepcji „podwójnego zastosowania” organizacji pozarządowych. Podkreślał, iż odporności społecznej nie da się budować bez aktywnego społeczeństwa obywatelskiego. Jak zaznaczał, wspólnota musi umieć przygotować się na kryzysy, adekwatnie reagować w ich trakcie, a później odbudowywać relacje i lokalną tkankę społeczną. To właśnie te trzy etapy składają się na dojrzałą odporność społeczną.
– Organizacje pozarządowe i społeczne zaangażowanie są dziś szczególnie ważne, ponieważ żyjemy w bardzo trudnych, kryzysowych czasach. Coraz częściej mówi się, iż to czasy multikryzysu – jeden kryzys goni drugi, a bywa i tak, iż kilka z nich nakłada się na siebie jednocześnie. W takich warunkach organizacje pozarządowe budują coś, czego państwo nie jest w stanie stworzyć żadnym przepisem ani paragrafem. Budują zaufanie, współpracę i empatię. A to jest niezwykle ważne, choć może zbyt rzadko się o tym mówi. Bo bezpieczeństwo to nie tylko czołgi, armaty, drony czy systemy obronne. Bezpieczeństwo to także empatia – taka codzienna, ludzka gotowość do pomocy drugiemu człowiekowi – powiedział przedstawiciel Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
W swoim wystąpieniu ekspert zwrócił uwagę, iż każda organizacja, niezależnie od profilu działalności, może odegrać ważną rolę w sytuacjach kryzysowych. Organizacje kulturalne mogą stać się miejscami informacji, wsparcia i integracji, a także pomagać dzieciom i rodzinom przetrwać trudne chwile poprzez działania artystyczne i animacyjne. Organizacje sportowe dysponują z kolei zapleczem, doświadczeniem w pracy zespołowej i potencjałem do organizowania wolontariatu. Podmioty zajmujące się edukacją mogą przeciwdziałać dezinformacji i wzmacniać bezpieczeństwo cyfrowe, natomiast organizacje z obszaru pomocy społecznej odgrywają kluczową rolę w budowaniu pomocy sąsiedzkiej i docieraniu do osób najbardziej potrzebujących.
Drugim prelegentem podczas tegorocznej odsłony Elbląskiej Konferencji Organizacji Pozarządowych był Jakub Wygnański ze Stowarzyszenia Stocznia. W swoim wystąpieniu mówił on o wyzwaniach współczesności, narastającym poczuciu niepewności i potrzebie odbudowy więzi społecznych. Podkreślał, iż w świecie pełnym kryzysów, napięć i dezinformacji samo zaufanie do procedur i instytucji nie wystarczy. O bezpieczeństwie i odporności decydują również relacje lokalne, znajomość sąsiadów, gotowość do współpracy i umiejętność działania w sieci wzajemnego wsparcia. Zwracał uwagę, iż odporność społeczna nie zaczyna się od wielkich systemów, ale od najbliższego otoczenia i od prostego pytania, czy potrafimy być razem wtedy, gdy sytuacja staje się trudna.
– Odporność społeczna nie zaczyna się od wielkich systemów, procedur i sprzętu, ale od ludzi – od tego, czy znamy swoich sąsiadów, czy potrafimy sobie ufać, współpracować i działać razem wtedy, gdy przychodzi kryzys. W świecie pełnym niepewności, napięć i dezinformacji to właśnie lokalne więzi i społeczne relacje stają się jedną z najważniejszych linii obrony – podkreślał Jakub Wygnański ze Stowarzyszenia Stocznia.
Konferencja była nie tylko przestrzenią do wysłuchania ekspertów, ale również okazją do wymiany doświadczeń i rozmów o praktycznych rozwiązaniach dla Elbląga i regionu. Podczas drugiej części konferencji – części warsztatowej, uczestnicy rozmawiali o wzmacnianiu organizacji, pozyskiwaniu środków na działalność oraz nowoczesnych sposobach angażowania mieszkańców do wspólnego działania.
Podsumowanie współpracy
Podczas konferencji swoje wystąpienie miała również Sylwia Warzechowska, Pełnomocnik prezydenta Elbląga ds. organizacji pozarządowych, która przedstawiła zebranym podsumowanie współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi w 2025 roku.
Na wstępie swojej wypowiedzi przypomniała, iż że trzeci sektor aktywnie uczestniczył w minionym roku w tworzeniu i ewaluacji miejskich programów społecznych, w tym m.in. lokalnego programu deinstytucjonalizacji usług społecznych, strategii rozwiązywania problemów społecznych, programu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej oraz działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Zwrócono uwagę, iż kooperacja ta ma zarówno wymiar formalny, jak i codzienny, oparty na bezpośrednim kontakcie, rozmowach i wymianie informacji.
Przedstawione dane pokazały skalę tej współpracy. W minionym roku miasto realizowało 43 zadania publiczne, w tym 10 wieloletnich, a dofinansowanie otrzymały 143 oferty. Z budżetu miasta przekazano na ten cel około 17 mln zł, a z innych źródeł ponad 11 mln zł. Łączna wartość wsparcia dla organizacji przekroczyła 29 mln zł, co oznacza wzrost o około 4 mln zł w porównaniu z rokiem poprzednim. Wskazano również na znaczenie wsparcia niefinansowego, takiego jak udostępnianie przestrzeni, sal i obiektów sportowych, pomoc merytoryczna oraz wspólna realizacja wydarzeń i projektów społecznych.
Najlepsza inicjatywa NGO w 2025
W trakcie wydarzenia rozstrzygnięto również 22. Konkurs im. dr Aleksandry Gabrysiak na najlepszą inicjatywę elbląskich organizacji pozarządowych. Był to istotny moment docenienia tych, którzy każdego dnia pracują na rzecz lokalnej wspólnoty.
Wśród nominowanych znaleźli się: Elbląski Klub Szefów Kuchni, Stowarzyszenie Zastępczego Rodzicielstwa Oddział w Elblągu, Elbląskie Towarzystwo Kulturalne oraz Grupa nieformalna „Elbląskie Anioły” – wszyscy za całokształt działalności. Wśród nominowanych znaleźli się również Grupa nieformalna „Trzy” za przywrócenie tradycji Mateczek Adwentowych, Elbląska Rada Konsultacyjna Osób Niepełnosprawnych za projekt „Mosty Wspólnoty”, Fundacja Rozwoju Rodziny Psychologia Holistyczna za konferencje: „Rozbite światy – jak przeciwdziałać skutkom rozwodów i uzależnień w życiu dzieci i młodzieży” oraz „Uważność i odporność – o sile psychicznej młodych ludzi”, Teen Challenge Chrześcijańska Misja Społeczna Oddział w Elblągu za Spotkanie Wigilijne „Nie jesteś sam” oraz EL-Kobiety Elbląski Klub Kobiet za konferencję „EL-Kobiety Kobietom”.
Decyzją kapituły konkursu za najlepszą inicjatywę elbląskich organizacji pozarządowych w roku 2025 roku uznano Teen Challenge Chrześcijańska Misja Społeczna Oddział w Elblągu za Spotkanie Wigilijne „Nie jesteś sam”.
– Jestem naprawdę bardzo poruszony. Zawsze ogromnie cieszy nas to, iż ktoś dostrzega działania, które podejmujemy na rzecz osób potrzebujących – bezdomnych, uzależnionych i tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Jadąc tutaj, nie spodziewałem się, iż zostaniemy w ten sposób wyróżnieni, tym bardziej nie oczekiwałem nagrody. Dlatego jesteśmy dziś ogromnie wdzięczni, iż ktoś zauważa nasz trud, nasze zaangażowanie i codzienną pracę w tym obszarze. To dla nas bardzo ważne i poruszające wyróżnienie – powiedział w rozmowie z nami Piotr Grzeszczuk, prezes Stowarzyszenia Teen Challenge Chrześcijańska Misja Społeczna Oddział w Elblągu. – Każda pomoc i każdy kolejny dzień trzeźwości danej osoby jest dla nas małym zwycięstwem. Wiemy, iż są ludzie, którzy próbują stanąć na nogi, ale z czasem znów upadają. Kiedy jednak wracają, nie odrzucamy ich. Przeciwnie – chcemy ich jeszcze bardziej zachęcić i pokazać, iż przez cały czas mogą liczyć na pomoc. Nie skupiamy się wyłącznie na tym, co się wydarzyło, ale patrzymy do przodu i wspólnie szukamy drogi dalej. Wielu z tych ludzi walczy ze wstydem, dlatego staramy się do nich dotrzeć i dać im poczucie, iż nie muszą się bać ani wstydzić, iż zawsze mają kolejną szansę i nie są zostawieni sami sobie – podsumowuje Piotr Grzeszczuk.
