W debacie publicznej termin „renta alkoholowa” budzi skrajne emocje. Przez jednych postrzegana jako „nagroda za nałóg”, przez innych jako konieczne wsparcie dla osób trwale schorowanych. W rzeczywistości prawo nie zna takiego terminu – jest to potoczna nazwa renty z tytułu niezdolności do pracy. Od 1 marca 2026 roku wysokość tego świadczenia wzrośnie. Wyjaśniamy, kto może je otrzymać i o jakich kwotach mowa.
Czym w rzeczywistości jest „renta alkoholowa”?
Warto zacząć od sprostowania: polski system ubezpieczeń społecznych nie przewiduje wypłaty pieniędzy za samo bycie uzależnionym. Aby otrzymać środki z ZUS lub KRUS, pacjent musi udowodnić, iż długotrwałe spożywanie alkoholu doprowadziło do nieodwracalnego naruszenia sprawności organizmu, które uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej.
Kluczowe są tu konkretne diagnozy medyczne, takie jak:
- marskość wątroby lub ciężka niewydolność trzustki,
- polineuropatia alkoholowa (uszkodzenie nerwów),
- zespół Otella (tzw. obłęd alkoholowy) lub zespół Korsakowa (poważne zaburzenia pamięci),
- kardiomiopatia alkoholowa (uszkodzenie mięśnia sercowego).
Ile wyniesie świadczenie w 2026 roku? [PROGNOZY]
Renty, podobnie jak emerytury, podlegają corocznej waloryzacji w marcu. Według aktualnych prognoz (zakładających wskaźnik na poziomie ok. 4,9%), stawki od 1 marca 2026 roku ukształtują się następująco:
| Stopień niezdolności do pracy | Stawka do 28.02.2026 | Nowa stawka od 01.03.2026 |
| Całkowita niezdolność | 1 878,91 zł brutto | ok. 1 970,98 zł brutto |
| Częściowa niezdolność | 1 409,18 zł brutto | ok. 1 478,23 zł brutto |
Ostateczny wskaźnik waloryzacji poznamy w lutym 2026 r. po oficjalnych komunikatach GUS.
Kto może ubiegać się o rentę?
Samo orzeczenie lekarskie o stanie zdrowia to za mało. Wnioskodawca musi spełnić szereg warunków formalnych:
- Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS: Musi on stwierdzić całkowitą lub częściową niezdolność do pracy.
- Staż ubezpieczeniowy: Posiadanie odpowiedniego okresu składkowego i nieskładkowego (zależnego od wieku, w którym powstała niezdolność).
- Czas powstania niezdolności: Musi ona nastąpić w okresach ściśle określonych ustawą (np. podczas ubezpieczenia lub do 18 miesięcy po jego ustaniu).
Kontrowersje: Renta a KRUS
Temat ten jest szczególnie żywy wśród rolników. Świadczenie to bywa nazywane „demoralizującym”, ponieważ jego wysokość po waloryzacji niemal zrównuje się z najniższą emeryturą rolniczą wypłacaną po 25 latach ciężkiej pracy fizycznej. Przeciwnicy argumentują, iż system w ten sposób „równa w dół”, stawiając osoby z chorobami wywołanymi nałogiem na równi z osobami, które przez dekady odprowadzały składki.
Jak wygląda procedura?
Ubieganie się o rentę wymaga złożenia wniosku ZUS-ERN (lub odpowiedniego wniosku w KRUS). Do dokumentacji należy dołączyć:
- zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9), wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed wnioskiem,
- wywiad zawodowy (jeśli wnioskodawca jeszcze pracuje),
- dokumentację medyczną potwierdzającą leczenie i stopień wyniszczenia organizmu.
