Kaszel może pojawiać się w różnych sytuacjach i mieć różne przyczyny, charakter, nasilenie i czas trwania. Szczególnie uciążliwy jest nocny kaszel, który utrudnia zasypianie lub wybudza ze snu. Istnieje kilka prostych środków, dzięki którym można złagodzić jego ataki. Trzeba jednak dobrać je odpowiednio do objawów. Jak skutecznie wyciszyć męczący kaszel w nocy? Sprawdź!
Jaki kaszel może męczyć w nocy?
Kaszel jest odruchem obronnym, który pomaga oczyścić drogi oddechowe z ciał obcych lub nadmiaru wydzieliny. Jest też najczęstszym objawem chorób układu oddechowego [1]. Ze względu na charakter wyróżnić można dwa jego rodzaje [1,2]:
- kaszel suchy – nieproduktywny, bez odkrztuszania i wypluwania wydzieliny z dróg oddechowych;
- kaszel mokry – wilgotny, produktywny, któremu towarzyszy odkrztuszanie plwociny.
Jeden i drugi rodzaj kaszlu może pojawić się w nocy, gdy osoba odpoczywa i przyjmuje pozycję leżącą. Nie zawsze jest to objaw choroby. Czasami męczący nocny kaszel jest wynikiem spania w pomieszczeniu, w którym powietrze jest zbyt suche, gorące lub zimne. Zdarza się to zwłaszcza w miesiącach zimowych, gdy są włączone kaloryfery lub w letnich, gdy działa klimatyzacja [3].
Co może oznaczać nocny kaszel?
Objawy kaszlu u dzieci i dorosłych w nocy mogą wskazywać na ostre lub przewlekłe choroby. jeżeli utrzymują się krócej niż 3 tygodnie i współwystępują z katarem, stanem podgorączkowym, osłabieniem organizmu, bólem gardła i zmęczeniem, mogą wskazywać na infekcję wirusową dróg oddechowych. Inną przyczyną mogą być alergie np. na pierze lub zapachy w sypialni, zwłaszcza jeżeli jest to duszący kaszel [4].
Uporczywy kaszel produktywny, który pojawia się lub nasila po przyjęciu pozycji leżącej, zwykle wiąże się z chorobami, w których wydzielina zalega w oskrzelach np. ostre zapalenie oskrzeli [3]. Może być też charakterystyczny dla przewlekłego zapalenia oskrzeli, przewlekłego nieżytu nosa, zapalenia zatok przynosowych lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc [3,4].
Napady suchego kaszlu w nocy mogą świadczyć o początkach lub zaostrzeniach astmy oskrzelowej, zapaleniu krtani lub tchawicy [3]. Przewlekły, duszący kaszel podczas leżenia nie zawsze jest oznaką chorób układu oddechowego. Czasami bywa następstwem chorób układu krążenia np. lewokomorowej niewydolności serca lub przewodu pokarmowego np. choroba refluksowa przełyku [3,4].
Jak skutecznie wyciszyć kaszel w nocy?
Zastanawiasz się, jak wyciszyć kaszel na noc? Postępowanie przy uspokajaniu ataków kaszlu pojawiających się w pozycji leżącej zależy od jego przyczyny i rodzaju.
Metody na suchy kaszel w nocy
Odruch kaszlu suchego w nocy może wyciszyć lek przeciwkaszlowy, ale należy go stosować przez krótki czas. Przy infekcjach warto sięgnąć po syrop na kaszel z substancjami powlekającymi drogi oddechowe np. z wyciągiem z babki lancetowatej, porostu islandzkiego lub prawoślazu [1]. Wskazane jest wypicie przed snem ciepłego płynu lub wyssanie pastylki na kaszel, by nawilżyć śluzówkę. Trzeba również zadbać o jakość powietrza w sypialni, zwłaszcza pod kątem odpowiedniego nawilżenia. o ile suchy kaszel w nocy wynika z alergii, należy unikać wywołujących go alergenów [1].
Metody na mokry kaszel w nocy
Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła może powodować odruch kaszlu w nocy. Przy kaszlu produktywnym pomaga przyjęcie odpowiedniej pozycji snu z wysoko uniesionymi na poduszce ramionami i głową. Wskazana jest także fizjoterapia oddechowa np. oklepywanie pleców w ciągu dnia oraz robienie inhalacji z soli fizjologicznej [5], picie dużej ilości płynów i oczyszczanie nosa.
Uwaga! Mokry kaszel wymaga odkrztuszania zalegającej plwociny, dlatego w jego leczeniu stosuje się leki z substancjami aktywnymi ułatwiającymi jej wykrztuszanie, np. Deflegmin. Nie można jednak stosować ich w nocy – choćby przy uporczywym kaszlu. Przyjmuje się je rano lub w ciągu dnia, ale nie później niż około 3h przed udaniem się na spoczynek nocny [6].
Warto pamiętać, iż czasami przyczyna kaszlu w nocy jest złożona. Dlatego, jeżeli domowe sposoby na nawilżenie dróg oddechowych, usunięcie wydzieliny i zmniejszenie podrażnienia gardła nie pomagają, trzeba skonsultować się z lekarzem.
Artykuł na zlecenie marki Deflegmin
Bibliografia
1. Wiercińska M., Suchy kaszel u dorosłych i dzieci – przyczyny i leczenie, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2024, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/342540,suchy-kaszel-u-doroslych-i-dzieci-przyczyny-i-leczenie (dostęp: 12.09.2025).
2. Undrunas A., Kuziemski K., Uporczywy kaszel — trudności diagnostyczno-terapeutyczne w codziennej praktyce lekarskiej, Forum Medycyny Rodzinnej 2017, vol 11, no 4, 149–155.
3. Sałacki A.J., Kaszel, Medycyna po dyplomie, 2017, witryna internetowa: https://podyplomie.pl/medycyna/27865,kaszel (dostęp: 12.09.2025).
4. Wiercińska M., Kaszel w nocy, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2024, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/lista/347620,kaszel-w-nocy (dostęp: 12.09.2025).
5. Wiercińska M., Mokry kaszel – przyczyny i leczenie, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2024, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/345335,mokry-kaszel-przyczyny-i-leczenie (dostęp: 12.09.2025).
6. Witryna internetowa: https://www.deflegmin.pl/rodzina-deflegmin/deflegmin-dla-dorosych/deflegmin-syrop/
