Fałszywe inwestycje, oszustwa internetowe, nieautoryzowane transakcje bankowe, problemy z wypłatą odszkodowań czy pułapki ukryte w umowach kredytowych. To tylko część zagadnień poruszonych podczas VII Konferencji Naukowej „Prawa konsumentów w życiu codziennym”, która odbyła się w poniedziałek, 16 listopada, w Akademii Nauk Stosowanych w Elblągu. Tegoroczne spotkanie przebiegało pod hasłem „Bezpieczeństwo konsumenta na rynku finansowym”. Eksperci przekonywali, iż ofiarą oszustwa może zostać każdy, niezależnie od wieku, wykształcenia czy znajomości nowych technologii.
Konferencję zorganizowali Miejski Rzecznik Konsumentów w Elblągu oraz Instytut Prawa i Ekonomii Akademii Nauk Stosowanych. Wprowadzenia do tematyki spotkania dokonali Paweł Rodziewicz, Miejski Rzecznik Konsumentów, oraz dr hab. Krzysztof Sidorkiewicz, prof. uczelni, dyrektor Instytutu Prawa i Ekonomii.
Wśród prelegentów znaleźli się przedstawiciele Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rzecznika Finansowego oraz sektora bankowego. W spotkaniu uczestniczyła również młodzież, do której skierowano znaczną część praktycznych ostrzeżeń.
Oszustwo zaczyna się od okazji
Pierwszą prezentację, zatytułowaną „Jak zostać milionerem z pustym portfelem?”, poprowadziły Milena Górecka i Agnieszka Osełka z Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Już na początku zwróciły uwagę, iż internet, choć ułatwia codzienne życie, stał się również jednym z podstawowych narzędzi wykorzystywanych przez przestępców.
Ekspertki przywoływały przykłady fałszywych zbiórek charytatywnych, fikcyjnych ofert sprzedaży biletów na koncerty, nieistniejących apartamentów wakacyjnych oraz internetowych sklepów kuszących wyjątkowo niskimi cenami.
Jak podkreślano, cyberprzestępcy potrafią wykorzystać choćby ludzką tragedię. Powodzie, wojny czy inne dramatyczne wydarzenia stają się okazją do organizowania fałszywych zbiórek. Dlatego przed przekazaniem pieniędzy należy sprawdzić organizatora i wiarygodność prowadzonej akcji.
Nie mniej niebezpieczne okazują się pozornie atrakcyjne oferty noclegowe. Jedna z prelegentek opowiedziała historię znajomej, która przyjechała do Warszawy na koncert i dopiero na miejscu dowiedziała się, iż wynajęte przez nią mieszkanie w rzeczywistości nie było oferowane turystom. Przywołano także przypadek grupy młodych ludzi, którzy zapłacili kilka tysięcy złotych za wakacyjną willę w Alicante. Po przyjeździe okazało się, iż zostali oszukani.
Ekspertki przestrzegały również przed manipulacyjnymi technikami sprzedażowymi, takimi jak odliczające czas zegary, komunikaty o ostatnich dostępnych produktach czy promocje, które rzekomo kończą się za kilka minut. Mechanizmy te mają skłonić konsumenta do podjęcia szybkiej decyzji, bez sprawdzenia oferty.
Najpierw tysiąc złotych, później oszczędności życia
Szczególną uwagę poświęcono fałszywym inwestycjom. Przestępcy coraz częściej podszywają się pod doradców finansowych i wykorzystują wizerunki znanych osób, aby zachęcać do inwestowania w kryptowaluty, akcje czy rzekomo bezpieczne instrumenty finansowe.
Podczas prezentacji przedstawiono mechanizm takiego oszustwa. Wszystko rozpoczyna się od niewielkiej wpłaty, na przykład tysiąca złotych. Klient otrzymuje dostęp do profesjonalnie wyglądającej platformy inwestycyjnej, na której obserwuje rosnące zyski. Niekiedy przestępcy pozwalają mu choćby wypłacić pierwsze zarobione pieniądze, aby zdobyć jego zaufanie.
Dopiero później pojawiają się propozycje wpłaty kolejnych, znacznie większych kwot. Kiedy inwestor chce odzyskać środki, dowiaduje się o konieczności zapłacenia podatku, opłaty autoryzacyjnej lub spełnienia innych warunków. Ostatecznie kontakt z doradcą się urywa, a pieniądze znikają.
Prelegentki apelowały, aby w przypadku podejrzenia oszustwa niezwłocznie kontaktować się z bankiem, zabezpieczyć dowody, zgłosić sprawę organom ścigania oraz CERT Polska. Przypominały również o możliwości zastrzeżenia numeru PESEL.
Coraz więcej skarg konsumentów
O działaniach Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mówiła Karolina Śliwińska-Wisłocka z Biura Analiz Sygnałów Konsumenckich UOKiK.
Przedstawione przez nią dane pokazują rosnącą skalę problemów zgłaszanych przez konsumentów. W 2023 roku urząd zarejestrował 23 977 sygnałów, natomiast do połowy listopada 2026 roku było ich już 33 552. Spośród tegorocznych zgłoszeń 5176 dotyczyło spraw finansowych i ubezpieczeniowych. Prelegentka zaznaczyła jednak, iż nie każda skarga oznacza naruszenie prawa.
Omówiła również postępowania dotyczące nieuczciwych praktyk przedsiębiorców, w tym problematycznych regulaminów bukmacherów, kredytów związanych z zakupem instalacji fotowoltaicznych i pomp ciepła oraz dodatkowych kosztów doliczanych do pożyczek.
Jednym z ważniejszych zagadnień były nieautoryzowane transakcje płatnicze. Przypomniano, iż co do zasady bank powinien zwrócić klientowi kwotę takiej transakcji najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po stwierdzeniu zdarzenia lub otrzymaniu zgłoszenia. Istnieją jednak ustawowe wyjątki, a odpowiedzialność klienta może być oceniana między innymi pod kątem rażącego niedbalstwa.
UOKiK prowadzi w tej sprawie działania wobec banków. Jak poinformowała prelegentka, wydano już osiem decyzji zobowiązujących, a kolejne postępowania przez cały czas trwają.
Odszkodowanie nie zawsze wystarcza na naprawę
Po przerwie głos zabrali przedstawiciele Rzecznika Finansowego: radca prawny Jakub Borowski, Pełnomocnik Terenowy Rzecznika Finansowego w Olsztynie, oraz Michał Arsoba, specjalista zajmujący się ochroną konsumentów na gruncie prawa bankowego i ubezpieczeniowego.
Jednym z omawianych problemów była likwidacja szkód komunikacyjnych. Jak wskazywano, zmieniające się orzecznictwo dotyczące sposobu ustalania wysokości odszkodowania może prowadzić do sytuacji, w których poszkodowany nie otrzymuje środków wystarczających na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed wypadku.
Eksperci zwracali uwagę na stosowanie przez ubezpieczycieli rabatów i stawek obowiązujących w warsztatach współpracujących z towarzystwami ubezpieczeniowymi, a także na znaczenie dokumentowania rzeczywistych kosztów naprawy.
Poruszono również problem zadośćuczynień za śmierć bliskich. Przywołano sprawę rodziców, którym ubezpieczyciel początkowo zaproponował po 15 tysięcy złotych za śmierć syna w wypadku samochodowym. Po reklamacji kwotę zwiększono do 30 tysięcy złotych, natomiast dopiero na drodze sądowej udało się uzyskać, według relacji prelegenta, około 110 tysięcy złotych dla wszystkich z rodziców.
Zdaniem przedstawicieli Rzecznika Finansowego potrzebne są bardziej przewidywalne zasady ustalania wysokości takich świadczeń.
Hulajnogi elektryczne i problem odpowiedzialności
Ważnym, szczególnie aktualnym tematem były również ubezpieczenia użytkowników hulajnóg elektrycznych.
Przedstawiciele Rzecznika Finansowego zwracali uwagę, iż wypadek z udziałem hulajnogi może oznaczać nie tylko poważne obrażenia, ale także wysokie roszczenia finansowe wobec sprawcy. Tymczasem użytkownicy takich pojazdów nie są objęci obowiązkowym ubezpieczeniem OC analogicznym do samochodowego.
Wśród postulatów Rzecznika Finansowego znalazły się wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia, rejestracja urządzeń umożliwiająca identyfikację sprawcy oraz stworzenie mechanizmu wypłaty odszkodowań w przypadkach, gdy sprawca pozostaje nieznany lub nie posiada odpowiedniej polisy.
Eksperci przypominali też o konieczności sprawdzania warunków dobrowolnych ubezpieczeń, szczególnie wyłączeń odpowiedzialności i wysokości sum ubezpieczenia.
Bank odpowiada za bezpieczeństwo, ale klient też musi uważać
W części poświęconej prawu bankowemu Michał Arsoba omówił odpowiedzialność banków za nieautoryzowane transakcje oraz spory dotyczące kredytów konsumenckich.
Podkreślił, iż bank oferujący nowoczesne usługi elektroniczne powinien ponosić odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo. Jednocześnie przepisy przewidują sytuacje, w których znaczenie ma zachowanie samego klienta. Spory o to, czy doszło do rażącego niedbalstwa, często wymagają indywidualnej oceny sądu.
Wiele uwagi poświęcono także obowiązkom informacyjnym banków przy udzielaniu kredytów ze zmiennym oprocentowaniem. Problemem, jak wskazywał ekspert, nie jest sam wskaźnik WIBOR, ale to, czy konsument został odpowiednio poinformowany o ryzyku wzrostu rat.
Banki również stoją na straży bezpieczeństwa klientów
Ostatnim punktem merytorycznym konferencji było wystąpienie Tomasza Wasyńczuka i Karoliny Dłuszczakowskiej, przedstawicieli Braniewsko-Pasłęckiego Banku Spółdzielczego z siedzibą w Pasłęku, zatytułowane „Lokalne zaufanie, cyfrowe bezpieczeństwo. Jak bank spółdzielczy chroni współczesnego konsumenta?”.
Było ono swoistym dopełnieniem wcześniejszych prezentacji, a jednocześnie okazją do spojrzenia na poruszane przez cały dzień problemy z perspektywy samych instytucji finansowych. O ile poprzedni prelegenci skupiali się przede wszystkim na zagrożeniach, nieuczciwych praktykach i sytuacjach, w których konsumenci muszą dochodzić swoich praw, o tyle przedstawiciele banku pokazali drugą stronę tego zagadnienia. Zwrócili uwagę, iż również banki podejmują działania mające chronić pieniądze swoich klientów i ograniczać ryzyko oszustw.
W wystąpieniu omówiono znaczenie procedur bezpieczeństwa, mechanizmów weryfikacji operacji finansowych oraz rozwiązań służących wykrywaniu potencjalnych zagrożeń. Podkreślono przy tym, iż rozwój bankowości elektronicznej wymaga nie tylko stosowania odpowiednich zabezpieczeń technicznych, ale także stałego budowania świadomości klientów.
Istotnym elementem prezentacji była kwestia relacji pomiędzy bankiem a jego klientami. Przedstawiciele Braniewsko-Pasłęckiego Banku Spółdzielczego wskazywali na znaczenie bezpośredniego kontaktu, wzajemnego zaufania i indywidualnego podejścia, które w przypadku bankowości spółdzielczej odgrywają szczególną rolę. Znajomość lokalnego środowiska i możliwość osobistej rozmowy z pracownikiem banku mogą stanowić dodatkowe wsparcie, zwłaszcza dla osób mniej pewnie poruszających się w świecie cyfrowych finansów.
W ten sposób ostatnia prezentacja stanowiła przeciwwagę dla omawianych wcześniej przypadków oszustw i sporów z instytucjami finansowymi. Pokazała, iż ochrona konsumentów nie musi oznaczać wyłącznie reagowania na nieprawidłowości. Równie ważne jest zapobieganie zagrożeniom, edukowanie klientów i budowanie takich relacji, w których bezpieczeństwo ich pieniędzy pozostaje wspólnym interesem obu stron.
Konferencja pokazała, iż bezpieczeństwo finansowe nie sprowadza się wyłącznie do ochrony haseł czy ostrożnego korzystania z internetu. To również znajomość praw przysługujących klientom banków i ubezpieczycieli oraz umiejętność rozpoznawania nieuczciwych praktyk.
Zapraszamy do obejrzenia naszego materiału video z konferencji






![„Codzienne Zwycięstwa”. Zapowiedź wyjątkowego kalendarza [06.11.2026]](https://niepelnosprawnilublin.pl/wp-content/uploads/2026/11/06_11_2026_Codzienne-zwyciestwa_1.jpg)

