Ocena hemodynamiczna tętnic szyjnych w toczniu

Standardowe algorytmy stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego jak SCORE często niedoszacowują zagrożenia wśród chorych na toczeń układowy (SLE). Opublikowane w czasopiśmie „RMD Open” badanie sugeruje, iż kluczem do wykrycia wczesnej angiopatii w grupie cierpiących na choroby układowe może być rozszerzenie diagnostyki ultrasonograficznej o ocenę parametrów przepływowych.

W badaniu przeprowadzonym na grupie 185 pacjentów z SLE oraz 150 osobach z grupy kontrolnej wykorzystano multimodalne podejście do oceny naczyń: od klasycznej oceny morfologicznej (cIMT, obecność blaszek w skali szarości), przez oscylometryczny pomiar sztywności aorty (prędkość fali tętna, cfPWV), aż po analizę dopplerowską tętnic szyjnych (CDUS).

Wyniki rzucają nowe światło na patofizjologię zmian naczyniowych w chorobach zapalnych. U pacjentów z SLE stwierdzono istotnie wyższe wartości wskaźnika pulsacji (PI) i oporu (RI) zarówno w tętnicy szyjnej wspólnej, jak i wewnętrznej, w porównaniu z dobraną grupą kontrolną. Oznacza to, iż zaburzenia podatności tętnic i wzrost oporu obwodowego wyprzedzają jawne klinicznie zdarzenia sercowo-naczyniowe. Ponadto zaobserwowano interesujące korelacje między stanem zapalnym a hemodynamiką. Podwyższone CRP wiązało się z wyższym oporem w tętnicy szyjnej wewnętrznej, a obecność przeciwciał ANA korelowała ze wzrostem PI naczynia. Badacze zaobserwowali również „oś płucno-naczyniową”: upośledzenie dyfuzji gazów w płucach (DLCO) było silnym predyktorem zwiększonej sztywności aorty (cfPWV) oraz większej całkowitej powierzchni blaszek miażdżycowych.

Wnioski te sugerują, że w ocenie pacjenta z chorobą układową warto wyjść poza pomiar grubości kompleksu intima-media (cIMT). Rutynowa ocena dopplerowska z wyliczeniem wskaźników RI i PI pozwala na identyfikację pacjentów z subkliniczną przebudową naczyń, u których proces miażdżycowy i sztywnienie tętnic postępują agresywniej, niż wynikałoby to z klasycznych czynników ryzyka.