Mężczyźni częściej umierają na nowotwory niż kobiety. Mimo, iż liczba rozpoznań jest niemal identyczna – w 2023 roku w Polsce rozpoznano nowotwory złośliwe u niemal 97 tys. mężczyzn i prawie 96 tys. kobiet (dane Krajowego Rejestru Nowotworów) to liczba zgonów jest jednak wyraźnie wyższa wśród mężczyzn. W wyniku choroby nowotworowej zmarło ich ponad 53 tys., o niemal 7 tys. więcej niż kobiet. Dlaczego mężczyźni częściej umierają na raka?
Różnica była znacznie większa w przypadku zgonów: z powodu nowotworów złośliwych zmarło 53 322 mężczyzn i 46 354 kobiety. Oznacza to, iż wśród mężczyzn odnotowano o około 15 proc. więcej przypadków śmiertelnych.
Różnice te wynikają między innymi z rodzaju nowotworów występujących u kobiet i mężczyzn oraz rokowań związanych z poszczególnymi diagnozami. Wśród mężczyzn największym zagrożeniem pozostaje rak płuca, który odpowiada za 25,8 proc. wszystkich zgonów z powodu nowotworów złośliwych. Na kolejnych miejscach znajdują się rak jelita grubego (13 proc.) oraz rak prostaty (10,8 proc).
Palenie tytoniu, spożywanie alkoholu i otyłość należą do głównych czynników zwiększających ryzyko zachorowania na choroby onkologiczne. Palenie tytoniu zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju nie tylko raka płuca, ale także m.in. raka krtani, jamy ustnej, pęcherza moczowego, wątroby i żołądka. Alkohol wiąże się ze zwiększonym ryzykiem m.in. nowotworów jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, wątroby i jelita grubego. Z kolei nadmierna masa ciała i otyłość zwiększają ryzyko rozwoju kilku typów nowotworów, w tym raka jelita grubego. Ograniczenie spożycia alkoholu, rezygnacja z palenia tytoniu oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała to ważne elementy profilaktyki, które mogą zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania. Ważnym uzupełnieniem działań zapobiegających zachorowaniom są regularne badania (np. kolonoskopia czy tomografia komputerowa) oraz szybka reakcja na niepokojące sygnały. Pomijanie wizyt profilaktycznych oraz późne zgłoszenie się do lekarza z objawami mają ogromny wpływ na rokowania w chorobie nowotworowej.
Rak prostaty to najczęściej diagnozowany nowotwór wśród mężczyzn – według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 roku rozpoznano 23 710 przypadków. We wczesnym stadium choroba może nie powodować wyraźnych objawów, dlatego ich brak nie oznacza, iż choroby nie ma. Ryzyko raka prostaty wzrasta z wiekiem, znaczenie ma również historia nowotworów w rodzinie. Rak jądra występuje przede wszystkim u młodszych mężczyzn.
Niemal 7 tys. więcej zgonów onkologicznych wśród mężczyzn niż kobiet to istotny sygnał, iż o męskim zdrowiu trzeba mówić szerzej. Nowotwory, na które najczęściej chorują mężczyźni – płuca, jelita grubego i prostaty – często rozwijają się po cichu, a brak bólu nie oznacza braku choroby. Czekanie, aż „samo przejdzie” lub pojawią się silne objawy, odbiera szansę na szybkie i skuteczne leczenie.
Rozpoczęła się kolejna edycja międzynarodowej akcji Movember, która ma wspierać skuteczniejsze zapobieganie, wykrywanie i leczenie nowotworów męskich. Ale jej organizatorzy podkreślają, ale troska o zdrowie musi trwać przez cały rok. Regularne badania przesiewowe, ograniczenie czynników ryzyka oraz szybka reakcja na niepokojące sygnały to wyraz dojrzałości i odpowiedzialności. Wczesne wykrycie zmian znacząco zwiększa prawdopodobieństwo wyzdrowienia.
