Nowe uprawnienia fizjoterapeutów w systemie ubezpieczeń społecznych

Nowelizacja ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza istotne zmiany w zakresie kompetencji fizjoterapeutów, w szczególności w obszarze orzecznictwa dla potrzeb Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nowe uprawnienia mają jednak ściśle określony i ograniczony zakres przedmiotowy. Nowe uprawnienia w systemie orzecznictwa ZUS nabywają tylko osoby z tytułem specjalisty fizjoterapii.

1. Orzecznictwo w ramach prewencji rentowej ZUS

Zgodnie z nowym Rozdziałem 9a ustawy, a w szczególności art. 85a ust. 2, fizjoterapeuci uzyskali prawo do samodzielnego wydawania orzeczeń w sprawach rehabilitacji leczniczej realizowanej w ramach prewencji rentowej.

Prewencja rentowa to system świadczeń rzeczowych (turnusów rehabilitacyjnych), których celem jest przywrócenie umiejętności pracy osobom ubezpieczonym zagrożonym jej utratą.

Rola fizjoterapeuty

Fizjoterapeuta dokonuje oceny funkcjonalnej pacjenta i rozstrzyga, czy istnieją rokowania na odzyskanie umiejętności pracy po przeprowadzeniu rehabilitacji (np. u pacjenta po urazie narządu ruchu).

Moc prawna orzeczenia

Orzeczenie wydane przez fizjoterapeutę jest wiążące dla Zakład Ubezpieczeń Społecznych i stanowi podstawę skierowania ubezpieczonego do ośrodka rehabilitacyjnego.

2. Wydawanie innych zaświadczeń i opinii

Art. 68 ust. 1 pkt 5 ustawy rozszerza katalog kompetencji fizjoterapeutów, wskazując na możliwość: „orzekania dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, innych świadczeń należących do adekwatności Zakładu oraz dla celów realizacji zadań zleconych”.

Choć głównym obszarem zastosowania pozostaje prewencja rentowa, przepis ten otwiera możliwość udziału fizjoterapeutów także w innych postępowaniach, m.in.:

• postępowaniach dotyczących świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – gdzie główną rolę pełnią pielęgniarki, natomiast fizjoterapeuta może pełnić funkcję uzupełniającą w zakresie oceny mobilności.

3. Zwolnienia lekarskie (L4 / e-ZLA) – brak nowych uprawnień

Nowelizacja nie przyznaje fizjoterapeutom generalnego prawa do wystawiania zwolnień lekarskich (L4 / e-ZLA) na zasadach adekwatnych dla lekarzy, np. w przypadku chorób infekcyjnych czy innych schorzeń ogólnych.

Wyjątek funkcjonalny – skierowanie na rehabilitację

• nie zastępuje zwolnienia lekarskiego.

Usprawiedliwienie nieobecności pracownika na czas turnusu rehabilitacyjnego wymaga odrębnej podstawy prawnej (np. zwolnienia lekarskiego lub innej formy zwolnienia przewidzianej przepisami prawa pracy).