Naukowcy z University College London (UCL) oraz specjaliści z Moorfields Eye Hospital opublikowali wyniki badania, które mogą zmienić sposób leczenia rzadkiej i dotąd praktycznie nieuleczalnej choroby oczu – hipotonii. To schorzenie polega na patologicznie niskim ciśnieniu wewnątrzgałkowym, co z czasem prowadzi do deformacji gałki ocznej i postępującej, trwałej utraty wzroku, a w wielu przypadkach do ślepoty.
Hipotonia rozwija się najczęściej jako powikłanie innych chorób oczu, które uszkadzają struktury odpowiedzialne za wytwarzanie płynu utrzymującego prawidłowe ciśnienie w oku. Do tej pory standardowym postępowaniem u pacjentów tracących wzrok z powodu niskiego ciśnienia było wypełnianie oka olejem silikonowym. Metoda ta bywa skuteczna, ale nie jest rozwiązaniem idealnym – długotrwałe stosowanie może działać toksycznie na tkanki oka, a sam olej znacząco pogarsza jakość widzenia.
Badanie opublikowane na łamach „British Journal of Ophthalmology” pokazuje, iż alternatywą może być podawanie do oka iniekcji zawierających HPMC, czyli hydroksypropylometylocelulozę. Jest to niedrogi, przezroczysty żel powszechnie stosowany w chirurgii okulistycznej. Jak wykazali badacze, substancja ta może bezpiecznie zwiększać objętość oka, podnosząc zarówno jego ciśnienie, jak i przywracając prawidłowy kształt.
Co szczególnie istotne, poprawie parametrów anatomicznych towarzyszył powrót widzenia. Siedmiu z ośmiu pacjentów leczonych w ramach rocznego programu odnotowało poprawę ostrości wzroku, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz wydłużenie gałki ocznej. Wszyscy chorzy byli leczeni w pierwszej na świecie specjalistycznej poradni zajmującej się wyłącznie hipotonią, działającej dzięki wsparciu Moorfields Eye Charity.
Autor badania, okulista konsultant dr Harry Petrushkin z Moorfields Eye Hospital, podkreśla, iż prostota tej metody idzie w parze z jej skutecznością. Jego zdaniem to dopiero początek lepszego zrozumienia mechanizmów regulujących gospodarkę płynów w oku, co w przyszłości może przełożyć się na jeszcze skuteczniejszą opiekę nad pacjentami. Współautor pracy, prof. Gus Gazzard z UCL Institute of Ophthalmology, określa nową terapię jako przełomową i dającą realną nadzieję osobom, które wcześniej nie miały żadnych opcji leczenia.
Jedną z pacjentek była Nicki, u której problemy ze wzrokiem pojawiły się po porodzie, w następstwie zapalenia błony naczyniowej oka. Przez lata była leczona różnymi metodami, w tym sterydami i olejem silikonowym, jednak efekty były krótkotrwałe lub prowadziły do kolejnych powikłań. Gdy straciła wzrok w jednym oku, zaczęła aktywnie poszukiwać alternatyw. Przełom nastąpił, gdy lekarze zaproponowali jej iniekcję przezroczystego żelu. Wraz z poprawą ciśnienia zaczęło wracać widzenie, co – jak sama podkreśla – dało jej realną nadzieję na zachowanie wzroku na dłużej.
Projekt realizowany w Moorfields łączy praktykę kliniczną z pracą inżynierów biomedycznych z Wydziału Inżynierii Mechanicznej UCL. Wspólnie opracowywany jest model komputerowy, który pomaga lepiej zrozumieć mechanizmy przewlekle niskiego ciśnienia wewnątrzgałkowego i optymalizować procedurę leczenia. W badania zaangażowani byli również studenci medycyny i inżynierii, którzy są współautorami publikacji.
Choć przedstawione dane mają charakter wstępny, już teraz wpływają na dyskusję o standaryzacji leczenia hipotonii na poziomie krajowym. Stanowią też solidną podstawę do planowania większych, formalnych badań klinicznych, które pozwolą ocenić pełny potencjał tej obiecującej metody terapeutycznej.
Źródło: UCL
