Praca. Psycholog
W Sejmie realizowane są prace nad nową ustawą o zawodzie psychologa, która po ponad 20 latach ma uporządkować rynek usług psychologicznych w Polsce. Projekt od początku był oczekiwany przez środowisko specjalistów, jednak grudniowa poprawka wprowadziła zapisy, które wywołały szeroki sprzeciw psychologów i psychoterapeutów.
Zmiany dotyczą m.in. wykreślenia psychoterapii z katalogu świadczeń psychologicznych oraz dopuszczenia udzielania szeroko rozumianej pomocy psychologicznej przez osoby bez wykształcenia psychologicznego i nadzoru merytorycznego.
Psychoterapia wyłączona z zawodu psychologa
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów nowelizacji jest usunięcie psychoterapii z zakresu zadań psychologa. Do tej pory psychoterapia była integralną częścią zawodu psychologa, w tym psychologa klinicznego, zarówno w obowiązującej od 25 lat ustawie, jak i we wcześniejszych wersjach nowego projektu.
Zdaniem przedstawicieli środowiska psychologicznego takie rozwiązanie oznacza zerwanie z dotychczasową logiką systemu ochrony zdrowia psychicznego oraz z wiedzą naukową, na której opiera się psychoterapia jako forma leczenia.
Protest psychologów i petycja do Sejmu
Przeciwko wprowadzonym zmianom wystąpili przedstawiciele środowiska psychologów z całej Polski. Od 5 stycznia pod petycją sprzeciwiającą się nowym zapisom podpisało się ponad 3,6 tys. osób. Autorzy dokumentu wskazują, iż zmiany podważają spójność systemu ochrony zdrowia psychicznego oraz standardy praktyki opartej na dowodach naukowych.
Protestujący podkreślają, iż wyłączenie psychoterapii z zawodu psychologa prowadzi do chaosu kompetencyjnego i rozmycia odpowiedzialności zawodowej, co w konsekwencji może zagrozić bezpieczeństwu pacjentów.
Ryzyko chaosu kompetencyjnego i dezinformacji pacjentów
Jednym z głównych argumentów przeciwników poprawki jest brak jasnej informacji dla pacjentów, z jakimi kwalifikacjami wiąże się dana forma pomocy. Psychoterapia wymaga wieloletniego kształcenia, obejmującego studia magisterskie z psychologii oraz kilkuletnie specjalistyczne szkolenie psychoterapeutyczne.
Zdaniem środowiska, nowe przepisy mogą doprowadzić do sytuacji, w której osoby bez przygotowania psychologicznego będą świadczyć usługi trudne do odróżnienia od profesjonalnej terapii, co utrudni pacjentom świadomy wybór specjalisty.
Pomoc psychologiczna bez wykształcenia psychologicznego
Kolejnym punktem spornym są zapisy dopuszczające udzielanie pomocy psychologicznej przez osoby nieposiadające wykształcenia psychologicznego. Brak jednoznacznych definicji sprawia, iż granica między profesjonalnym świadczeniem psychologicznym a nieformalnym wsparciem staje się nieczytelna.
Według protestujących może to prowadzić do obniżenia standardów, marginalizacji wykwalifikowanych specjalistów oraz ograniczenia realnej ochrony osób w kryzysie psychicznym.
Psycholodzy nie sprzeciwiają się odrębnym regulacjom
Środowisko psychologów podkreśla jednocześnie, iż nie jest przeciwne tworzeniu odrębnych regulacji dotyczących wykonywania psychoterapii przez przedstawicieli innych zawodów ani pracom nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty.
Postulat dotyczy zachowania psychoterapii w katalogu świadczeń psychologicznych, przy jednoczesnym umożliwieniu innym grupom zawodowym regulowania tej działalności w ramach własnych ustaw.
Prace w Sejmie trwają
8 stycznia, po drugim czytaniu w Sejmie, projekt ustawy o zawodzie psychologa został ponownie skierowany do sejmowych komisji. Posłowie mają odnieść się do zgłoszonych poprawek, w tym tych budzących największe kontrowersje w środowisku psychologicznym.
Przedstawiciele zawodów związanych z ochroną zdrowia psychicznego podkreślają, iż nowa ustawa powinna przede wszystkim chronić pacjentów, zapewniać wysoką jakość usług i jasno określać kompetencje osób udzielających pomocy psychologicznej.
