fot. shareinfo.pl / Zdjęcie wygenerowane przy pomocy AISmaczny posiłek rybny może czasami zmienić się w źródło poważnych problemów zdrowotnych, objawiających się w sposób, którego absolutnie się nie spodziewamy. Natura toksyn występujących w owocach morza i rybach sprawia, iż dolegliwości bywają bardzo specyficzne i gwałtowne. Znajomość tych nietypowych przejawów zatrucia to najważniejszy krok w profilaktyce, umożliwiający natychmiastowe działanie, zanim rozwinie się z tego groźny dla organizmu stan.
Jak organizm reaguje na nieświeżą rybę?
Zepsuta ryba wywołuje nagłą reakcję układu pokarmowego w postaci wymiotów, biegunki, osłabienia i podwyższonej ciepłoty ciała. Objawy te utrzymują się maksymalnie do trzech dni, przy czym ich nasilenie dyktuje rodzaj bakterii wywołującej infekcję. Zależnie od źródła skażenia, organizm może zareagować w zupełnie inny sposób.
Skombrotoksizm – groźne skutki niewłaściwego przechowywania ryb
Zatrucie skombrotoksynami (skombrotoksizm) to ostra reakcja organizmu na zjedzenie nieświeżego mięsa ryb morskich (np. makreli, tuńczyka lub morszczuka). jeżeli ryby leżą zbyt długo lub w za wysokiej temperaturze, bakterie błyskawicznie przekształcają zawartą w nich histydynę w groźną histaminę. Żeby nie dopuścić do nagromadzenia się tego związku, ryby trzeba od samego początku głęboko chłodzić w temperaturze ujemnej.
Rtęć ukryta w rybach – rzadkie, ale groźne źródło chronicznych zatruć
WHO alarmuje, iż skażone produkty rybne są częstym źródłem rtęci, aczkolwiek w Polsce zatrucia te występują sporadycznie. Rtęć kumuluje się w narządach i mózgu, powodując ostre oraz chroniczne zaburzenia. Ze względu na łatwe przedostawanie się do płodu i pokarmu kobiecego, pacjentki w ciąży oraz matki karmiące muszą wystrzegać się jedzenia zagrożonych gatunków ryby.
• Objawy skombrotoksizmu (zatrucia histaminą z ryb)
Występują nagle, w ciągu 10–30 minut od posiłku. Chorzy skarżą się na ból głowy, mdłości, suchość w ustach i biegunkę. Dodatkowo może wystąpić kołatanie serca, pieczenie skóry i pokrzywka np. na twarzy, klatce piersiowej czy szyi. Choroba ma zwykle łagodny, samoograniczający się przebieg. Jest jednak groźna (ryzyko odwodnienia) dla seniorów, dzieci, alergików i osób osłabionych.
• Objawy zatrucia rtęcią
Choć ryby rzadko są przyczyną zatrucia rtęcią, to nagromadzenie tego metalu w ciele niesie poważne powikłania. Pacjenci zmagają się z problemami neurologicznymi (drętwieniem rąk, bólami głowy, gorszą koordynacją) oraz mdłościami. Zatrucie niszczy też samopoczucie psychiczne, powodując stany depresyjne i ciągłe podenerwowanie.
Jak leczyć zatrucie rybami w zależności od przyczyny?
→ Zwykłe zatrucie: leczenie opiera się na bogatym nawadnianiu i diecie łatwostrawnej (np. kleiki, chude zupy).
→ Zatrucie histaminowe (skombrotoksizm): podaje się leki antyhistaminowe wskazane przez medyka. Przypadki ostre wymagają hospitalizacji i wstrzyknięcia adrenaliny.
