Średnio 90 dni czekają na terapię uzależnień pacjenci poradni finansowanych przez Kraków. W poradni dla dzieci czas oczekiwania wynosi 111 dni. Miasto przygotowuje program przeciwdziałania uzależnieniom na lata 2027–2030, który ma wyznaczyć kierunki leczenia i profilaktyki. O tym, ile pieniędzy trafi na jego realizację, będą jednak rozstrzygały dopiero kolejne budżety.
Około trzech miesięcy oczekiwania na rozpoczęcie terapii, a w przypadku dzieci ponad trzy i pół miesiąca – tak wygląda dostępność leczenia uzależnień w poradniach finansowanych z miejskich środków. To jeden z najważniejszych problemów, z którymi Kraków wchodzi w przygotowania do realizacji nowego, czteroletniego programu.
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2027–2030 ma objąć zarówno pomoc osobom uzależnionym, jak i działania profilaktyczne oraz wsparcie specjalistów. KRKnews.pl zapytał o konkretne rozwiązania, pieniądze i perspektywę poprawy dostępności terapii.
Najpierw diagnoza, później oczekiwanie na terapię
Osoby zgłaszające się do poradni leczenia uzależnień przechodzą diagnozę, po której są zapisywane na terapię. Jak zapewnia Rafał Kręgulec, dyrektor Miejskiego Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie, diagnozowanie odbywa się bez zbędnej zwłoki. Na rozpoczęcie samej terapii trzeba jednak poczekać.
– Średni czas oczekiwania na terapię uzależnień w poradniach uzależnień finansowanych ze środków Gminy Miejskiej Kraków to 90 dni. Natomiast średni czas oczekiwania na terapię do poradni dla dzieci to 111 dni – informuje KRKnews.pl Rafał Kręgulec.
Podane wartości są średnimi, więc rzeczywisty termin rozpoczęcia leczenia może być różny w poszczególnych placówkach.
Miasto finansuje świadczenia na podstawie umów obowiązujących od 20 kwietnia 2026 roku do pierwszego kwartału 2029 roku. Konkurs dla podmiotów leczniczych przeprowadził Wydział Polityki Społecznej, Równości i Zdrowia Urzędu Miasta Krakowa.
Miejskie pieniądze uzupełniają finansowanie leczenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak podkreśla dyrektor MCPU, to NFZ pozostaje głównym płatnikiem świadczeń. Dane o oczekiwaniu dotyczą zatem pomocy finansowanej przez samorząd, a nie wszystkich możliwości leczenia w Krakowie.
Pieniądze będą ustalane co roku
Nowy program obejmie cztery lata, ale jego finansowanie będzie ustalane corocznie. Źródłem pieniędzy mają być dochody z zezwoleń na sprzedaż alkoholu.
– Wydatki związane z realizacją Programu będą corocznie planowane w uchwałach budżetowych – wyjaśnia dyrektor MCPU.
To podczas prac nad kolejnymi budżetami rozstrzygnie się, ile środków Kraków przeznaczy na terapię, profilaktykę, kampanie i organizację działań. Przyjęcie programu wyznaczy kierunki miejskiej polityki, natomiast skala ich realizacji będzie zależeć od corocznych decyzji finansowych.
Z punktu widzenia pacjentów najważniejsze znaczenie będzie miało to, jaka część pieniędzy pozwoli zwiększyć dostępność bezpośredniej pomocy. Przy średnim oczekiwaniu sięgającym 90 i 111 dni właśnie skrócenie drogi do terapii powinno być jednym z podstawowych sprawdzianów skuteczności miejskich działań.
Nowe zadania: FAS/FASD i wsparcie specjalistów
Projekt rozszerza dotychczasowe działania o możliwości wsparcia w obszarze spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych, określanych jako FAS/FASD.
Przewiduje również wsparcie podmiotów zewnętrznych realizujących zadania programu. Chodzi między innymi o organizowanie i dofinansowywanie szkoleń oraz konferencji dla pracowników lecznictwa uzależnień. Dla osób pracujących w pozostałych podmiotach zajmujących się profilaktyką uwzględniono także superwizje.
Rozwijanie kompetencji specjalistów może wspierać jakość pomocy. Osobną kwestią pozostaje jednak liczba świadczeń dostępnych dla mieszkańców i tempo przyjmowania kolejnych pacjentów.
– Mierniki osiągania celu zostały określone dla wszystkich zadania i są ujęte w tabeli na stronach 65–71 projektu Programu – wskazuje Rafał Kręgulec.
Odpowiedź dyrektora na pytanie o konkretną poprawę dostępności pomocy jest jednak niesatysfakcjonująca. Samo odesłanie do mierników w projekcie nie wyjaśnia mieszkańcom, jakiego skrócenia kolejek mogą oczekiwać i w jakim czasie miałoby ono nastąpić.
Po konsultacjach przyjdzie czas na decyzje
Uwagi mieszkańców i organizacji pomocowych mają zostać zebrane w raporcie z konsultacji społecznych. Dokument będzie istotnym etapem dalszych prac nad programem – pokaże zgłoszone potrzeby i sposób ich rozpatrzenia.
– Raport z konsultacji społecznych zostanie przekazany Prezydentowi Miasta Krakowa w ciągu 30 dni od zakończenia konsultacji – zapowiada dyrektor MCPU.
Także odpowiedź dotycząca harmonogramu dalszych prac pozostawia niedosyt. Przekazanie raportu prezydentowi jest etapem procedury, podczas gdy mieszkańców interesuje przede wszystkim termin poznania wyników konsultacji i przyjęcia nowych rozwiązań.
Kraków przygotowuje program na kolejne cztery lata w sytuacji, gdy na terapię finansowaną przez miasto czeka się miesiącami. Rozstrzygające będą więc decyzje o finansowaniu świadczeń i ich dostępności. Dla pacjentów miarą zmiany będzie przede wszystkim to, jak gwałtownie po zgłoszeniu się po pomoc będą mogli rozpocząć terapię.
