Mirek ma urnę na półce. Anna utknęła w bloku bez windy. Czy mieszkania wspomagane odmienią ich życie?

razemztoba.pl 1 dzień temu

Urnę na swoje prochy Mirek już ma. Stoi na półce obok jego olimpijskich pucharów. Mirek rzadko ją odkurza, bo sam nie podniesie się ze swojego wózka. Anna nie wyjdzie z domu wtedy, kiedy ma na to ochotę. Musi czekać aż ktoś zniesie ją razem z jej wózkiem z pierwszego piętra. Mirek mieszka sam w pokoiku domu pomocy społecznej, a Anna z 79-letnią mamą w bloku bez windy. Oboje mają nadzieję, iż w mieszkania wspomagane w Osadzie Janaszkowo w Wąsoszach pod Koninem będą dla nich początkiem niezależnego, ale i bezpiecznego życia.

Pierwszy „lot”

Anna Pyrzanowska spadła z kładki dla pieszych nad ruchliwą, warszawską ulicą. Przeżyła, ale ze złamanym kręgosłupem, przerwanym rdzeniem kręgowym na odcinku szyjnym i paraliżem czterokończynowym. Dowiedziała się o tym po 8 miesiącach leżenia w kołnierzu na szyi, podłączona do respiratora, naga, z pieluchą na pupie, przykryta jedynie zielonym prześcieradłem.

W szpitalu nie wiedzieli co Anna ma dalej robić. Do domu, czyli 2-pokojowej klitki na I piętrze w bloku bez windy gdzie mieszkała ze starszymi już rodzicami Anna wrócić nie mogła. Mama Anny nie miałaby siły, aby córkę myć, karmić, ubierać, przenosić z łóżka na wózek i odwrotnie. A Tata Anny walczył wtedy z rakiem. Anna zaczęła szukać ośrodków, gdzie miałaby zapewnioną nie tylko całodobową opiekę, ale też i rehabilitację. Znalazła choćby kilka. W pierwszym była krótko. Opłata miesięczna wynosiła 9 tysięcy. Oszczędności i pieniędzy ze zbiórek od przyjaznych ludzi nie wystarczyło na długo. W drugim ośrodku była dwa tygodnie, bo nikt nie potrafił się tam nią zająć. W trzecim ośrodku przeżyła 5 lat, wśród osób z demencją i chorobą Alzheimera. Czwarty ośrodek opuściła, gdy okazało się, iż obietnice folderowe nijak nie mają się do rzeczywistości, czyli po… 7 dniach.

Po 7 latach od wypadku Anna trafiła do mieszkania treningowego Fundacji im. Doktora Piotra Janaszka PODAJ DALEJ w Koninie. Tam, po raz pierwszy od 7 lat nikt się nie bał, nie ignorował, nie wzdychał, iż „znowu czegoś chce”. Fundacyjni asystenci i opiekunowie osób z niepełnosprawnością wiedzieli jak ją chwycić, podtrzymać, przenieść, aby nie zrobić krzywdy ani jej ani sobie. Tam Anna po raz drugi nauczyła się sama jeść, myć zęby i całe ciało, wycierać kurze, zmywać mopem podłogę, przewracać strony w książce, obsługiwać telefona oraz jeździć na wózku ręcznym aktywnym. To w mieszkaniu treningowym przygotowała się do niezależnego życia, i tam dowiedziała się o mieszkaniach wspomaganych.

Niezależnie i bezpiecznie

Mieszkania wspomagane, znane na świecie jako tzw. assisted living, to nowoczesna formuła wsparcia dla osób dorosłych, które z powodu wieku, chorób lub niepełnosprawności potrzebują pomocy asystentów w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymagają opieki przez całą dobę. Mieszkania wspomagane nie są zatem ani zakładem opiekuńczo-leczniczym, ani domem pomocy społecznej (DPS). Co je odróżnia od tych placówek?

– Mieszkania wspomagane są połączeniem komfortu posiadania własnego lokum, prowadzenia niezależnego życia z jednoczesnym dostępem do profesjonalnego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Mieszkanie wspomagane to normalne mieszkanie z własnym aneksem kuchennym i własną łazienką, w której osoba z niepełnosprawnością sama gospodaruje, gotuje, robi zakupy, wychodzi i wraca z/do pracy i na spotkania towarzyskie lub kulturalne kiedy chce. Czyli po prostu zwyczajnie żyje samodzielnie i niezależnie, mając zapewnione wsparcie asystentów w czynnościach, których sama nie może wykonać – wyjaśnia Zuzanna Janaszek-Maciaszek, prezes Fundacji im. Doktora Piotra Janaszka PODAJ DALEJ.

Mieszkania wspomagane to kolejny, długoterminowy projekt realizowany przez Fundację PODAJ DALEJ skierowany do osób z niepełnosprawnością ruchową w stopniu znacznym prowadzących niezależne życie. W Wąsoszach pod Koninem, Fundacja kończy właśnie budowę nowoczesnego ośrodka dla osób z niepełnosprawnościami pn. Osada Janaszkowo. W tym miejscu działa od ponad 5 lat część rehabilitacyjna, a już niedługo zostaną do użytku oddane kolejne kondygnacje budynku. Na jednej z nich ulokowane są mieszkania wspomagane. A w jednym z nich chciałby zamieszkać Mirek.

Drugi „lot”

Przed służbą wojskową Mirek nie wiedział, iż data bitwy pod Grunwaldem będzie miała dla niego jakiekolwiek znaczenie. A to właśnie 15 lipca starszy sierżant Mirosław Piesak skoczył z pomostu dzikiej plaży w Pieckach wprost do Jeziora Jezuickiego niedaleko Bydgoszczy. Był rok 1982 r. Najbliższy telefon był kilka kilometrów dalej. Z wody wyciągnął Mirka przygodny wczasowicz. Zrobił mu choćby sztuczne oddychanie, ale gwałtownie uznał, iż reanimuje trupa i sobie poszedł. Drugi wczasowicz, który znał się na ratownictwie wykonał resuscytację krążeniowo-oddechową i czekał z Mirkiem przez kilka godzin na karetkę. Lekarze w Bydgoszczy uznali najpierw, iż „chłopak i tak pójdzie do piachu” i zostawili go samemu sobie, a potem jednak postanowili przetransportować go do szpitala w Łodzi. A tam okazało się, iż gdyby wcześniej wykonano badania i podjęto leczenie, Mirek nie spędziłby reszty życia na wózku inwalidzkim z porażeniem czterokończynowym.

Przez cztery lata po wypadku Mirek „włóczył się” po szpitalach i sanatoriach w całej Polsce i intensywnie rehabilitował się. Pomógł w tym też profesjonalny sport. Mirek trenował lekkoatletykę (wyścigi na wózkach, pchnięcie kulą, rzut dyskiem i rzut oszczepem) i pływanie. Przez 15 lat był członkiem kadry narodowej niepełnosprawnych pływaków, zdobył medale każdej barwy na czterech Paralimpiadach, 4 Mistrzostwach Świata i 4 Mistrzostwach Europy. Poza sportem pracował, prowadził własną firmę, miał własne mieszkanie i kilka ważnych związków. A potem ręce Mirka, dzięki którym tak wiele zdziałał „zużyły się”.

Ostatni etap życia Mirka to smutny pokój w DPS-ie. W nim, pośród pamiątek po sukcesach, urna na prochy i kartki z nazwiskami i telefonami ludzi, których trzeba powiadomić, gdyby Mirek nagle odszedł…

Mieszkanie wspomagane – jak to działa

– Zależy nam na zapewnieniu wysokiej jakości życia osób, u których znaczna niepełnosprawność nie wyklucza prowadzenia niezależnego i samodzielnego życia, przy jednoczesnym korzystaniu ze wsparcia i rehabilitacji. Zapraszamy do nas osoby, głównie po urazach rdzenia kręgowego, które z różnych powodów nie mają wsparcia najbliższych; te które mieszkają w warunkach bez możliwości prowadzenia samodzielnego życia; te, które opuszczają placówki całodobowej opieki i nie mają się gdzie podziać, albo odwrotnie – chcą się jeszcze bardziej uniezależnić od rodziny, podjąć pracę. Warunkiem koniecznym jest również otrzymanie decyzji ustalającej poziom wsparcia na min. 70 punktów, które przyznają Wojewódzkie Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności – wyjaśnia Karol Włodarczyk, wiceprezes Fundacji im. Doktora Piotra Janaszka PODAJ DALEJ.

Mieszkania wspomagane w Osadzie Janaszkowo będą gotowe do zamieszkania już na początku 2027 roku. Znajdzie się tam 12 samodzielnych mieszkań o powierzchniach 27 m2 do 42 m2 oraz 4 wspólne pokoje dzienne. Każde mieszkanie składa się z salonu wraz z aneksem kuchennym i łazienki. Lokatorzy będą mogli także korzystać z przestrzeni wspólnej służącej odpoczynkowi, integracji i organizacji różnego rodzaju wydarzeń. Wszystkie lokale i pomieszczenia w budynku, a także ciągi komunikacyjne, windy, podjazdy i parkingi dostosowane są do potrzeb osób poruszających się na wózkach.

Lokatorzy mieszkań wspomaganych samodzielnie organizują sobie swój dzień: dojazd do i z pracy, zakupy, gotowanie i podstawowe czynności porządkowe. W czym pomaga im Fundacja PODAJ DALEJ?

– Możemy zapewnić pomoc asystentów podczas codziennych czynności, wsparcie psychologa i doradcy zawodowego, a także treningi samodzielności oraz pomoc w dostępie do usług medycznych (np. wizyty u lekarza, badania itp.) i rehabilitacyjnych, w tym także tych realizowanych w Osadzie Janaszkowo. Zakres wsparcia jest ustalany dla wszystkich mieszkańca oddzielnie, a bierzemy przy tym pod uwagę jego indywidualne możliwości funkcjonowania i potrzeby – mówi Karol Włodarczyk

Mieszkania wspomagane użyczane są lokatorom na podstawie umowy najmu. Pierwsza umowa podpisywana jest na rok, a kolejna na czas nieokreślony. Lokale wyposażone są w niezbędne sprzęty takie jak np. specjalistyczne łóżko, szafy, stół, krzesła, urządzenia AGD itp. Każdy lokator może wstawić do mieszkania swoje własne meble, a także wprowadzić takie zmiany adaptacyjne, które ułatwią i umilą mu codzienne życie.

– Możliwe jest także wynajęcie lokalu przez parę, bez względu na płeć partnerów, o ile obie te osoby spełniają warunki rekrutacji. Zwierzęta? Są mile widziane, ale lokatorzy będą musieli sami zadbać o higienę i bezpieczeństwo swoich pupili a także pamiętać o tym, iż zwierzę nie może stwarzać trudności innym mieszkańcom – dodaje Karol Włodarczyk

Łączne opłaty za mieszkanie i media wyniosą ok. 1500 zł miesięcznie. Lokator ponosi także koszty innych usług, z których korzysta na własne życzenie, np. internetu, telefonów itp. Lokator na własny koszt kupuje także swoją żywność, środki higieny, kosmetyki, artykuły gospodarcze, leki i inne wyroby medyczne.

Na własnych warunkach

Mirek nie prostuje już rąk, jego nerki nie pracują, szwankuje układ pokarmowy, coraz częściej trudno mu złapać oddech. Pomocy potrzebuje przy wielu czynnościach. Ale Mirek, jak mówi o sobie „Stary Tetrus”, jest zdecydowany. Ostatnie lata życia chce spędzić we własnym mieszkaniu, na własnych warunkach.

W 2021 r. Anna wróciła do rodzinnego mieszkania. Jakiś czas temu złożyła wniosek o zamontowanie w jej bloku windy zewnętrznej lub obudowanego podnośnika. Te urządzenia dałyby jej szansę na samodzielne wychodzenie z domu. Ale na razie ich nie ma i nie wiadomo czy będą. Wniosek Anny zablokowali sąsiedzi i spółdzielnia mieszkaniowa. Anna śle do urzędów listy o pomoc i czeka. A czekając zastanawia się nad wynajmem mieszkania wspomaganego. Argumenty są poważne. Tata zmarł. Mama ma 79 lat. jeżeli i ona zachoruje, lub odejdzie Anna zostanie bez codziennej pomocy. Ubiegała się w Warszawie o wsparcie asystenta, ale jej go nie przyznano. Anna ma też obawy: jak poradzi sobie mama bez niej, bo to Anna załatwia wiele spraw przez internet i jak ona sama poradzi sobie w nowym miejscu, daleko od ulic, ludzi, sytuacji, które już zna. Z drugiej strony Anna nie chce czekać z decyzją o przeprowadzce do czasu, kiedy to sytuacja i okoliczności ją do tego zmuszą. Chciałaby zamieszkać w Osadzie Janaszkowo na pewien czas, aby spróbować ułożyć swoje życie jeszcze raz.

Autor: Magdalena Gajda

***

Myślisz, iż mieszkanie wspomagane to rozwiązanie dla Ciebie lub kogoś kogo znasz?
Kontakt: Karol Włodarczyk, tel. 63 211 22 19, [email protected]

Dowiedz się więcej o mieszkaniach wspomaganych Fundacji im. Doktora Piotra Janaszka PODAJ DALEJ na stronie: https://podajdalej.org.pl/dzialania/mieszkania-wspomagane/.

FUNDACJA IM. DOKTORA PIOTRA JANASZKA PODAJ DALEJ
Idź do oryginalnego materiału