Bezsenność to częste zaburzenie snu, które może objawiać się trudnościami z zasypianiem, utrzymaniem snu lub zbyt wczesnym budzeniem się. Częstym objawem jest również brak poczucia wypoczęcia mimo przespanej nocy. Długotrwałe problemy ze snem mogą negatywnie wpływać na jakość życia, codzienne funkcjonowanie i zdrowie psychiczne. Co więcej mogą współwystępować z zaburzeniami lękowymi i depresją.
W leczeniu bezsenności stosuje się m.in. terapię poznawczo-behawioralną bezsenności (CBT-I) oraz farmakoterapię, dobieraną do stanu klinicznego pacjenta.
W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie medyczną marihuaną jako potencjalną metodą łagodzenia problemów ze snem. Preparaty zawierające kannabinoidy, przede wszystkim THC (tetrahydrokannabinol) i CBD (kannabidiol), różnią się składem, proporcjami substancji czynnych i postacią farmaceutyczną. Mimo doniesień o możliwym korzystnym wpływie na sen skuteczność i bezpieczeństwo ich stosowania w leczeniu bezsenności pozostają niepewne, a dostępne dowody naukowe są ograniczone.
Co wykazał przegląd systematyczny Cochrane?
Przegląd systematyczny „Medical cannabis for the treatment of insomnia”, opublikowany 13 października 2026 r. w bazie Cochrane, ocenia korzyści i ryzyko stosowania medycznej marihuany u dorosłych z bezsennością. Autorzy przeanalizowali dziewięć badań obejmujących łącznie 537 osób. Większość badań była niewielka i trwała zaledwie kilka tygodni. W siedmiu badaniach stosowano leki recepturowe, a w dwóch zarejestrowane produkty zawierające kannabinoidy.
Wyniki przeglądu nie wykazały klinicznie istotnej poprawy jakości snu ani funkcjonowania pacjentów w ciągu dnia po zastosowaniu medycznej marihuany w porównaniu z placebo. Średnia różnica w całkowitym czasie snu wyniosła około 7,7 minuty, jednak dostępne dane nie pozwalają uznać tej zmiany za istotną korzyść terapeutyczną. Autorzy wskazali na możliwość poprawy jakości życia, ale pewność dowodów w tym zakresie pozostaje bardzo niska. Jednocześnie w analizowanych badaniach działania niepożądane występowały częściej u osób przyjmujących kannabinoidy niż u pacjentów otrzymujących placebo. Wśród zgłaszanych działań niepożądanych wymieniano m.in. suchość w ustach i zawroty głowy. Autorzy podkreślają, iż niewielka liczba uczestników oraz krótki okres obserwacji nie pozwalają wiarygodnie ocenić długoterminowych korzyści i zagrożeń. Wyniki należy interpretować ostrożnie ze względu na ograniczoną jakość dostępnych dowodów.
Jak rozmawiać z pacjentem?
Wyniki przeglądu są istotne w codziennej pracy z pacjentem pytającym o medyczną marihuanę jako sposób na bezsenność. Warto jasno komunikować, iż w tej chwili nie ma przekonujących dowodów na klinicznie istotną poprawę snu dzięki tej metodzie leczenia. Nie oznacza to jednak, iż udowodniono brak działania u wszystkich pacjentów.
W leczeniu przewlekłej bezsenności ważne miejsce zajmuje terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I). Jest to wieloelementowa metoda, która pomaga zmieniać zachowania i przekonania utrudniające sen. Aktaulne wytyczne m.in American Academy of Sleep Medicine (AASM) zalecają CBT-I jako skuteczną metodę leczenia dorosłych z przewlekłą bezsennością, a rekomendację tę oparto na dowodach naukowych o umiarkowanej jakości. Terapia może skracać czas zasypiania, ograniczać nocne wybudzenia i poprawiać jakość snu. W przeciwieństwie do farmakoterapii nie opiera się na stosowaniu leków, a jej efekty mogą utrzymywać się również po zakończeniu terapii.
