Leki z programów lekowych w aptekach. Czy nowe zadania oznaczają większą rolę farmaceutów w ochronie zdrowia?

Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianami, które mają zmienić sposób dystrybucji części leków stosowanych w programach lekowych. Jak podał „Rynek Zdrowia”, celem jest umożliwienie pacjentom odbioru wybranych terapii w aptekach ogólnodostępnych. Nadzór na leczeniem ma jednocześnie zachować ośrodek specjalistyczny. To istotna zmiana organizacyjna. w tej chwili program lekowy jest świadczeniem gwarantowanym, a leczenie prowadzone jest w placówkach posiadających odpowiedni kontrakt z NFZ. Program określa m.in. kryteria kwalifikacji, dawkowanie, sposób podawania leku oraz zakres badań koniecznych do monitorowania terapii.

Projektowane rozwiązanie nie oznacza więc likwidacji programów lekowych ani przeniesienia całego leczenia do aptek. Apteka miałaby przede wszystkim stać się miejscem wydania wybranego leku. Kwalifikacja do programu, decyzje terapeutyczne i monitorowanie pacjenta przez cały czas pozostawałyby po stronie ośrodka prowadzącego leczenie.

Nowa recepta „Rp PL”

Jednym z kluczowych elementów projektu jest wprowadzenie specjalnej kategorii recept – „Rp PL”. Ma ona umożliwić wydawanie w aptekach określonych produktów leczniczych finansowanych w ramach programów lekowych. Projekt ustawy przewiduje również rozwiązania dotyczące dostarczenia produktu przez hurtownię bezpośrednio do wskazanej apteki.

Nie każda apteka będzie jednak automatycznie mogła realizować takie recepty. W projekcie przewidziano wykaz uprawnionych placówek oraz współpracę apteki ze świadczeniodawcą prowadzącym program lekowy.

Co zmieni się dla pacjenta?

Najbardziej widoczną korzyścią dla pacjenta ma być ograniczenie liczby wizyt w szpitalu związanych wyłącznie z odbiorem leku. Pacjent pozostanie objęty opieką specjalistycznego ośrodka i przez cały czas będzie musiał wykonywać wymagane badania oraz zgłaszać się na wizyty kontrolne. jeżeli jednak jego terapia będzie stabilna i dany produkt zostanie objęty proponowanymi zmianami, po lek będzie mógł udać się do uprawnionej do tego apteki. Dla osób zamieszkałych daleko od ośrodków prowadzących programy lekowe może to oznaczać realne skrócenie drogi po kolejną dawkę terapii.

Mniej pracy administracyjnej dla szpitali?

Drugim celem reformy, jak podaje MZ, jest odciążenie placówek prowadzących programy lekowe. o ile część leków będzie mogła być wydawana w aptekach, szpital nie będzie musiał angażować personelu w każdorazową obsługę pacjenta, którego wizyta służy jedynie odbiorowi kolejnego opakowania preparatu. Nie oznacza to jednak, iż odpowiedzialność szpitala za prowadzenie terapii zniknie. Proponowane zmiany mają na celu rozdzielenie dwóch czynności, czyli prowadzenia specjalistycznego leczenia oraz logistycznego wydanie leku pacjentowi, które dziś często realizowane są w jednym miejscu.

Czy to rzeczywiście nowe kompetencje farmaceutów?

Choć w uzasadnieniu zmian pojawia się argument o wykorzystaniu potencjału aptek i farmaceutów, na obecnym etapie trudno mówić o rzeczywistym rozszerzeniu kompetencji zawodowych farmaceutów. Projekt koncentruje się przede wszystkim na tym, aby wybrane leki z programów lekowych mogły być wydawane w aptekach ogólnodostępnych. Nie ma w nim mowy o stworzeniu nowego świadczenia wykonywanego przez farmaceutę. najważniejsze będzie, jak MZ i NFZ ujmą zmiany w rozporządzeniach i umowach (np. wymóg obecności farmaceuty przy wydaniu, dokumentacja, raportowanie).

Co istotne, przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie, iż wydanie produktu w ramach „Rp PL” będzie czynnością zastrzeżoną dla farmaceuty. Nie wprowadzają też wyraźnego rozdzielenia tej czynności od kompetencji technika farmaceutycznego. Naczelna Izba Aptekarska wskazuje, iż projekt wymaga doprecyzowania m.in. zakresu obowiązków farmaceutów i standardów sprawowania nadzoru nad terapią, a także zasad finansowania i rozliczania świadczeń oraz produktów leczniczych.

W praktyce rodzi się więc pytanie, czy projekt rzeczywiście wzmacnia rolę farmaceuty w systemie ochrony zdrowia, czy przenosi jedynie obowiązek logistycznego wydania kolejnych opakowań leku ze szpitala do apteki.

©MGR.FARM