Wywiad medyczny to jeden z najważniejszych elementów planowania leczenia stomatologicznego. Czasem jednak najcenniejszych informacji nie dostarcza sam pacjent, a lista przyjmowanych przez niego leków. Preparaty stosowane w leczeniu choroby Alzheimera i innych postaci otępienia mogą być dla lekarza dentysty sygnałem, iż konieczne będzie nie tylko dostosowanie planu leczenia, ale także sposobu komunikacji, edukacji i opieki nad pacjentem. W starzejącym się społeczeństwie taka wiedza staje się coraz bardziej przydatna w codziennej praktyce.
Pacjenci z otępieniem nie zawsze informują o swoim rozpoznaniu, a w początkowych stadiach choroby mogą sprawiać wrażenie w pełni samodzielnych. Z kolei analiza wywiadu farmakologicznego pozwala zwrócić uwagę na leki, które są stosowane przede wszystkim w terapii zaburzeń poznawczych. Należą do nich m.in. donepezil, rywastygmina, galantamina oraz memantyna.
Leki to cenna wskazówka, ale nie diagnoza
Ich obecność na liście leków nie zastępuje diagnozy, ale powinna skłonić lekarza dentystę do uważnej oceny sytuacji klinicznej. Przyjmowanie leków stosowanych w terapii otępienia nie oznacza automatycznie, iż pacjent ma zaawansowaną chorobę Alzheimera. Informacja ta może jednak sugerować występowanie zaburzeń pamięci, orientacji lub funkcji poznawczych, które będą miały znaczenie podczas leczenia stomatologicznego.
Warto zwrócić uwagę na sposób prowadzenia rozmowy, zdolność pacjenta do udzielania spójnych odpowiedzi oraz na stopień zrozumienia proponowanego planu leczenia. W niektórych przypadkach konieczne może być włączenie do rozmowy członka rodziny lub opiekuna.
Postępowanie u pacjenta z zaburzeniami poznawczymi
Pacjenci z zaburzeniami poznawczymi często mają trudności z utrzymaniem prawidłowej higieny jamy ustnej, przestrzeganiem zaleceń oraz regularnym zgłaszaniem się na wizyty kontrolne. Z tego względu leczenie powinno być możliwie proste, przewidywalne i podzielone na krótsze etapy. Duże znaczenie ma także ograniczenie liczby skomplikowanych procedur wymagających aktywnej współpracy pacjenta.
Coraz większą rolę odgrywa profilaktyka. Regularne wizyty kontrolne, profesjonalna higienizacja oraz indywidualnie dobrane instruktaże higieny mogą pomóc ograniczyć ryzyko rozwoju próchnicy, chorób przyzębia oraz zapaleń tkanek wokół implantów. W wielu przypadkach równie ważna jak edukacja pacjenta okazuje się edukacja jego opiekunów.
Zdrowie jamy ustnej a przebieg otępienia
Osoby z otępieniem należą do grupy szczególnie narażonej na pogorszenie stanu zdrowia jamy ustnej. Wraz z postępem choroby częściej dochodzi do gromadzenia się płytki bakteryjnej, stanów zapalnych dziąseł, utraty zębów czy problemów z użytkowaniem uzupełnień protetycznych. Nieleczone dolegliwości bólowe mogą z kolei nasilać niepokój, zaburzenia zachowania oraz trudności z przyjmowaniem pokarmów, pogarszając jakość życia pacjenta.
Dlatego rola lekarza dentysty nie ogranicza się tylko do leczenia zmian w jamie ustnej. Równie ważne jest wczesne rozpoznanie sytuacji, w której pacjent może wymagać innego sposobu komunikacji i organizacji leczenia. Czasami pierwszym sygnałem nie są objawy widoczne podczas badania, ale lista przyjmowanych przez pacjenta leków. Uważna analiza wywiadu medycznego ułatwia planowanie bezpiecznej i skutecznej opieki stomatologicznej nad tymi pacjentami.
Źródło: https://www.dentistryiq.com/
– Na pacjenta warto spojrzeć jako na całokształt, nie tylko na jego zęby. Istotna jest kooperacja z lekarzami ogólnymi. Nie wszyscy lekarze mają świadomość, jak istotny wpływ mają choroby ogólne na zęby, a także odwrotnie – jak istotny wpływ mają zęby na choroby ogólne. Często nie widzimy tego, by kierowali pacjentów do stomatologa w ramach leczenia – mówi o wyzwaniach w opiece stomatologicznej nad pacjentami obciążonymi chorobami ogólnoustrojowymi dr n. med. Anna Sokołowska, adiunkt w Zakładzie Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej i Przyzębia Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
