Jeszcze kilka lat temu mikroplastik kojarzył się przede wszystkim z zanieczyszczeniem oceanów i problemami środowiskowymi. Dziś coraz częściej mówi się o jego obecności w ludzkim organizmie. Niewielkie cząstki tworzyw sztucznych wykrywane są między innymi we krwi, płucach, łożysku oraz tkankach różnych narządów. Coraz większe zainteresowanie badaczy budzi również jama ustna – miejsce, które każdego dnia ma bezpośredni kontakt z żywnością, napojami i wieloma produktami codziennego użytku.
Choć wpływ mikroplastiku na zdrowie człowieka pozostaje przedmiotem intensywnych badań, pojawiające się dane sugerują, iż jego oddziaływanie może wykraczać daleko poza kwestie środowiskowe. Powstaje więc pytanie: czy obecność tych cząstek w jamie ustnej wpływa na zdrowie pacjentów i czy może odgrywać rolę w rozwoju niektórych chorób?
Mikroplastik jest bliżej niż mogłoby się wydawać
Mikroplastik to niewielkie cząstki tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje on zarówno jako efekt rozpadu większych elementów plastikowych, jak i jest wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu. Do organizmu człowieka trafia przede wszystkim wraz z żywnością, wodą pitną oraz powietrzem. Znajdowano go między innymi w owocach morza, soli kuchennej, wodzie butelkowanej, a choćby w niektórych produktach spożywczych codziennego użytku.
Z perspektywy stomatologii szczególnie istotny jest fakt, iż jama ustna stanowi pierwszą barierę kontaktu organizmu z wieloma z tych substancji. Oznacza to, iż tkanki jamy ustnej mogą być regularnie narażone na bezpośredni kontakt z mikroplastikiem.
Co dzieje się po kontakcie z tkankami jamy ustnej?
Naukowcy próbują w tej chwili ustalić, w jaki sposób mikroplastik oddziałuje na komórki i tkanki organizmu. Badania laboratoryjne wskazują, iż cząstki te mogą wywoływać stres oksydacyjny, nasilać procesy zapalne oraz wpływać na funkcjonowanie komórek nabłonkowych.
W przypadku jamy ustnej szczególne znaczenie mogą mieć przewlekłe mikrouszkodzenia oraz długotrwała ekspozycja błony śluzowej na różnego rodzaju czynniki drażniące. Choć nie ma w tej chwili dowodów potwierdzających, iż mikroplastik bezpośrednio powoduje choroby błony śluzowej jamy ustnej, coraz więcej badaczy zwraca uwagę na potrzebę dokładniejszego zbadania tego zagadnienia.
Pojawiają się również pytania dotyczące potencjalnego wpływu mikroplastiku na mikrobiom jamy ustnej. Zaburzenia równowagi mikrobiologicznej są w tej chwili uznawane za jeden z czynników związanych z rozwojem wielu chorób przyzębia i błon śluzowych.
Czy istnieje związek mikroplastiku z rakiem jamy ustnej?
Szczególne zainteresowanie wzbudziły niedawno wyniki międzynarodowego badania analizującego zależność pomiędzy spożyciem mikroplastików a częstością występowania nowotworów wargi i jamy ustnej w różnych krajach świata.
Autorzy zaobserwowali pewne korelacje statystyczne, jednak podkreślili, iż uzyskane wyniki nie pozwalają na wyciąganie wniosków o charakterze przyczynowo-skutkowym. Oznacza to, iż w tej chwili nie można stwierdzić, iż mikroplastik jest czynnikiem wywołującym raka jamy ustnej. Eksperci zwracają uwagę, iż przez cały czas najlepiej udokumentowanymi czynnikami ryzyka tych nowotworów pozostają palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, zakażenia wybranymi wirusami oraz inne znane czynniki środowiskowe.
Mimo to temat mikroplastiku coraz częściej pojawia się w dyskusjach dotyczących potencjalnych zagrożeń dla zdrowia publicznego. o ile kolejne badania potwierdzą jego wpływ na procesy zapalne i uszkodzenia komórkowe, znaczenie tego problemu może okazać się większe, niż w tej chwili sądzimy.
Co powinien wiedzieć lekarz dentysta?
Na tym etapie wiedzy mikroplastik nie stanowi jeszcze elementu rutynowej diagnostyki stomatologicznej. Nie istnieją również rekomendacje kliniczne dotyczące monitorowania ekspozycji pacjentów na mikroplastik.
Badania nad mikroplastikiem pokazują, jak wiele wciąż pozostaje do odkrycia w zakresie czynników wpływających na zdrowie jamy ustnej. Coraz częściej okazuje się bowiem, iż na stan tkanek jamy ustnej oddziałują nie tylko bakterie, dieta czy używki, ale również czynniki związane ze współczesnym stylem życia i środowiskiem, w którym funkcjonujemy.
Dla lekarzy dentystów oznacza to konieczność śledzenia nowych kierunków badań. Mikroplastik pozostaje dziś przede wszystkim przedmiotem badań naukowych, ale coraz więcej danych sugeruje, iż w kolejnych latach może stać się istotnym elementem dyskusji o zdrowiu jamy ustnej i wpływie środowiska na zdrowie człowieka.
Źródło: https://www.oralhealthgroup.com/
