Implanty zębowe należą do najskuteczniejszych metod odbudowy braków w uzębieniu, ale ich sukces nie zależy wyłącznie od prawidłowo przeprowadzonego zabiegu chirurgicznego oraz jakości kości. Coraz więcej badań wskazuje, iż istotną rolę mogą odgrywać również leki przyjmowane przez pacjentów. Niektóre z nich zaburzają proces osteointegracji, inne wpływają na metabolizm kości, a jeszcze inne zwiększają ryzyko wczesnej utraty implantu.
Jedną z najlepiej udokumentowanych grup leków wpływających na powodzenie leczenia implantologicznego są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (ang. selective serotonin reuptake inhibitors; SSRI). W badaniu kohortowym Wu i wsp. z Wydziału Stomatologii Uniwersytetu McGilla w Montrealu, opublikowanym w „Journal of Dental Research”, wykazano, iż stosowanie SSRI wiązało się z większym ryzykiem utraty implantu.
Autorzy poddali analizie 916 implantów i wykazali, iż odsetek niepowodzeń wynosił 10,6% w grupie pacjentów przyjmujących SSRI, w porównaniu do 4,6% u osób, które nie stosowały SSRI. W analizie statystycznej ryzyko niepowodzenia było ponad sześciokrotnie wyższe (HR = 6,28).
Podobne wnioski przedstawiono w przeglądzie systematycznym Chappuis i wsp. z Wydziału Chirurgii Stomatologicznej Uniwersytetu w Bernie, który ukazał się w „Clinical Oral Implants Research”. W analizie wielu badań wykazano, iż SSRI mogą zwiększać ryzyko wczesnej utraty implantu średnio o około 20-80% – w zależności od badanej populacji.
Mechanizm tego zjawiska tłumaczy się wpływem serotoniny na metabolizm kości. Zaburzenie jej regulacji może osłabiać proces przebudowy kostnej, który jest najważniejszy dla osteointegracji implantu.
Niesteroidowe leki przeciwzapalne a osteointegracja
Na wyniki leczenia implantologicznego mogą wpływać nie tylko leki psychotropowe. Coraz więcej uwagi poświęca się niesteroidowym lekom przeciwzapalnym (NLPZ), takim jak ibuprofen czy naproksen.
W dużym badaniu retrospektywnym opublikowanym w 2025 r. przez Chatzopoulosa i Wolffa w „Journal of Oral Rehabilitation”, obejmującym prawie 50 000 implantów, wykazano istotny związek między stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych a podwyższonym ryzykiem wczesnego niepowodzenia implantów. Ibuprofen wiązał się z istotnie wyższym ryzykiem (OR 2,29); podobny trend wykazywał również naproksen. Autorzy badania sugerują, iż hamowanie cyklooksygenazy może zakłócać proces zapalny niezbędny do prawidłowego gojenia kości wokół implantu.
Bisfosfoniany – dwie strony działania
Bisfosfoniany, stosowane głównie w osteoporozie, są często omawiane w kontekście implantologii. Ich działanie polega na hamowaniu resorpcji kości, co teoretycznie może stabilizować jej strukturę, ale jednocześnie utrudniać przebudowę niezbędną do osteointegracji implantu.
W przeglądzie Chappuis i wsp. nie wykazano jednoznacznego zwiększenia ryzyka utraty implantów, jednak podkreślono potencjalne ryzyko zaburzeń gojenia w określonych grupach pacjentów, szczególnie przy długotrwałej terapii bisfosfonianami.
Leki a proces osteointegracji – wspólny mianownik
Wszystkie opisane grupy leków łączy jeden mechanizm pośredni – wpływ na metabolizm tkanki kostnej i proces przebudowy tkanki kostnej. Osteointegracja implantu nie jest procesem mechanicznym, ale biologicznym, zależnym od równowagi pomiędzy tworzeniem i resorpcją kości.
Jak opisano w publikacji dostępnej w bazie PubMed, dotyczącej wpływu zdrowia psychicznego na leczenie implantologiczne, choćby umiarkowany wpływ leków na metabolizm tkanki kostnej może przełożyć się na klinicznie istotne różnice w częstości wczesnych niepowodzeń implantów.
Podsumowanie – farmakologia jako element planowania implantologicznego
Coraz więcej danych wskazuje, iż leki przyjmowane przez pacjenta powinny być traktowane jako istotny czynnik ryzyka w implantologii. Leki takie jak SSRI, NLPZ czy bisfosfoniany nie są przeciwwskazaniem bezwzględnym, ale wymagają indywidualnej oceny ryzyka. Dlatego planowanie leczenia implantologicznego powinno obejmować nie tylko ocenę warunków miejscowych, ale także szczegółowy wywiad dotyczący stosowanej farmakoterapii.
Źródła: https://www.drbicuspid.com/
https://www.thejpd.org/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/
https://www.sciencedirect.com/
Niekontrolowana cukrzyca, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia gospodarki wapniowej, choroby tarczycy – to tylko kilka przykładów schorzeń niestomatologicznych, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju periimplantitis u pacjentów. – Powinniśmy mieć je na uwadze i monitorować je u pacjentów, którzy mają mieć wykonywane implantacje – mówi lek. stom. Wojciech Ryncarz, Master of Science w dziedzinie implantologii stomatologicznej na Uniwersytecie we Frankfurcie, absolwent Studium Podyplomowego Kois Center w Seattle, jeden z pionierów leczenia implantoprotetycznego w Polsce oraz członek-założyciel Polskiej Akademii Stomatologii Estetycznej (PASE).
