Do gabinetów stomatologicznych coraz częściej trafiają pacjenci, którzy nie przyjmują klasycznych leków, ale samodzielnie sięgają po substancje określane mianem „naturalnych suplementów” lub preparatów roślinnych. Do grupy tej należy kratom, który przez wielu użytkowników jest postrzegany jako bezpieczna alternatywa dla leków przeciwbólowych lub środków poprawiających nastrój. Problem polega na tym, iż pacjent często nie informuje o jego stosowaniu podczas standardowego wywiadu stomatologicznego.
Kratom (Mitragyna speciosa) to roślina pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej, której liście zawierają związki o działaniu psychoaktywnym, głównie mitragyninę i 7-hydroksymitragyninę. W zależności od dawki może działać pobudzająco (poprawa koncentracji, wzrost energii) lub uspokajająco i przeciwbólowo, wykazując częściową aktywność wobec receptorów opioidowych. Kratom jest sprzedawany jako „naturalny suplement”, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej, nudności, zawroty głowy, a przy dłuższym używaniu także tolerancja i objawy uzależnienia.
Z perspektywy gabinetu stomatologicznego najważniejsze nie jest to, czym kratom jest pod względem chemicznym, ale jakie może dawać objawy widoczne w jamie ustnej i zachowaniu pacjenta. Substancja ta oddziałuje na receptory opioidowe, dlatego jej stosowanie może mieć znaczenie również z punktu widzenia praktyki stomatologicznej.
Co powinni zauważyć dentysta i higienistka?
Kratom nie daje jednego charakterystycznego obrazu klinicznego, ale może manifestować się zespołem niespecyficznych objawów. W gabinecie stomatologicznym szczególną uwagę mogą zwracać pacjenci z nasiloną kserostomią, przyspieszonym rozwojem próchnicy lub nieadekwatną reakcją na stres i ból.
W połączeniu z wywiadem, który nie wskazuje na przyjmowanie leków, może to być sygnał do pogłębienia rozmowy o substancjach przyjmowanych przez pacjenta – także samodzielnie, bez zaleceń lekarza.
Nowa kategoria ryzyka w stomatologii
Kratom wpisuje się w szerszy trend, który coraz częściej dotyczy praktyki klinicznej. Obok klasycznych leków i substancji rekreacyjnych pojawia się grupa produktów „naturalnych”, które pacjenci traktują jako nieszkodliwe, a które mogą mieć realny wpływ na zdrowie jamy ustnej i przebieg leczenia. Dla stomatologii oznacza to konieczność poszerzenia wywiadu medycznego o pytania dotyczące suplementów i preparatów roślinnych, które pacjent przyjmuje bez nadzoru lekarskiego.
Coraz większa dostępność kratomu w Internecie oraz jego popularność jako „naturalnego środka przeciwbólowego” sprawiają, iż prawdopodobieństwo spotkania takiego pacjenta w gabinecie będzie stopniowo rosło. Nie jest to jeszcze problem masowy, ale już teraz stanowi sygnał dla praktyki klinicznej, iż wywiad dotyczący stosowanych substancji wymaga poszerzenia.
Na co zwrócić uwagę?
Kratom nie pozostało standardowym elementem wywiadu stomatologicznego, jednak warto uwzględnić możliwość jego stosowania u pacjentów z niewyjaśnioną kserostomią, nietypową reakcją na ból lub nieoczekiwanymi trudnościami w przebiegu leczenia. Rosnąca popularność substancji określanych jako „naturalne” sprawia, iż poszerzenie wywiadu o pytania dotyczące preparatów roślinnych i suplementów staje się istotnym elementem bezpiecznej i świadomej praktyki stomatologicznej.
Źródło: https://www.rdhmag.com/
Indywidualny instruktaż higieny to tylko część holistycznej opieki nad zdrowiem jamy ustnej u każdego pacjenta. – Prowadząc wywiad na początku wizyty higienizacyjnej musimy spojrzeć na pacjenta całościowo, np. z jakimi chorobami się zmaga i jakie leki przyjmuje, bo bardzo dużo leków powoduje suchość w jamie ustnej – mówi dypl. hig. stom. Joanna Juszczyk, dyplomowana asystentka i higienistka stomatologiczna, dyplomowana pielęgniarka, posiadająca ponad 10-letnie doświadczenie zawodowe, wykładowczyni z zakresu asysty i higieny stomatologicznej. Jakie inne elementy holistycznej opieki nad pacjentem powinna brać pod uwagę higienistka stomatologiczna? Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego!
