Postępowanie rozpoczęło się od kontroli przeprowadzonej przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w styczniu 2020 r. Podczas wizyty w aptece inspekcj udokumentowała liczne oznaczenia cenowe i ekspozycyjne umieszczone w izbie ekspedycyjnej. Były to m.in. hasła „PROMOCJA”, „SUPER CENA”, „KUP 3 ZAPŁAĆ ZA 2”, „BESTSELLER”, a także informacje o znaczących obniżkach cen. Zdaniem WIF działania te nie miały charakteru neutralnej informacji o cenach, ale stanowiły niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności. Organ wskazał, iż każda forma przekazu, która ma na celu przyciągnięcie klientów i zwiększenie sprzedaży, mieści się w zakazie wynikającym z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. W konsekwencji decyzją z 15 grudnia 2021 r. WIF nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 20 tys. zł.
GIF: „hasła reklamowe, nie informacja cenowa”
Po wniesieniu odwołania sprawa trafiła do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. GIF uchylił decyzję WIF w całości i samodzielnie rozstrzygnął sprawę. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyraźnie zaznaczył, iż oznaczenia stosowane w aptece miały charakter reklamowy. Jak wskazano, napisy takie jak „PROMOCJA”, „SUPER CENA” czy „KUP 3 ZAPŁAĆ ZA 2” „zdecydowanie stanowią hasła reklamowe” i nie mogą być utożsamiane z realizacją obowiązku informowania o cenach.
– Treść takich oznaczeń nie stanowi pozbawionej przekazu reklamowego informacji o cenach konkretnych produktów, ale w sposób sugestywny wykazuje, iż opatrzone nimi produkty sprzedawane są po cenach bardziej atrakcyjnych od standardowej oferty apteki – podkreślił GIF w uzasadnieniu swojej decyzji
Jednocześnie GIF przyznał, iż nie wszystkie działania zakwestionowane przez WIF miały charakter reklamy. W szczególności za dozwoloną informację uznano banner z instrukcją realizacji e-recepty, zawierający logo sieci aptek. W tym zakresie organ powołał się na art. 96c Prawa farmaceutycznego. Uwzględniając ten element, a także fakt, iż przedsiębiorca zaprzestał działań promocyjnych jeszcze przed wydaniem decyzji, GIF obniżył karę pieniężną do 12 tys. zł.
Skarga do WSA i rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości UE
Spółka zaskarżyła decyzję GIF do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organom m.in. nadmiernie rozszerzającą wykładnię zakazu reklamy aptek oraz brak proporcjonalności zastosowanych sankcji. W toku postępowania zapadł jednak wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 czerwca 2025 r. który w praktyce przesądził los sprawy. TSUE uznał, iż Polska, wprowadzając całkowity zakaz reklamy aptek, uchybiła zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii. Trybunał zwrócił uwagę, iż reklama aptek może być korzystna dla pacjentów, ponieważ umożliwia im dostęp do informacji o cenach i usługach.
– Zakaz tej reklamy może faworyzować apteki obecne na rynku od wielu lat, ze szkodą dla tych, które zamierzają wejść na ten rynek – zaznaczył TSUE.
W ocenie TSUE zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego „wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu ochrony zdrowia publicznego” i nie spełnia wymogu proporcjonalności. Trybunał wskazał również, iż mniej restrykcyjnym rozwiązaniem byłoby dopuszczenie reklamy aptek przy jednoczesnym uregulowaniu jej form i warunków.
WSA: brak podstaw do utrzymania kary za reklamę apteki
Odnosząc się wprost do wyroku TSUE, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarówno decyzję GIF, jak i wcześniejszą decyzję WIF. Sąd uznał, iż po rozstrzygnięciu Trybunału dalsze prowadzenie postępowania nie ma podstaw prawnych.
Jak wskazano w uzasadnieniu, w świetle orzeczenia TSUE „decyzje wydane w przedmiotowej sprawie w obu instancjach podlegają uchyleniu, zaś postępowanie administracyjne prowadzone przed organami – umorzeniu”.
WSA zasądził również od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 4017 zł.
Źródło: Orzeczenie NSA
