Projekt Ustawy o Receptach trafił pod koniec kwietnia do szerokich prekonsultacji. Resort zdrowia zwrócił się do organizacji branżowych o szczere opinie na temat proponowanych w nim zmian. Część z nich w ostatnich tygodnia upubliczniła swoje uwagi do projektu. Kilka dni temu zrobił to też Związek Aptek Franczyzowych.
Jak wynika z komunikatu wydanego przez organizację, ZAF popiera inicjatywę resortu zdrowia ujednolicenia przepisów dotyczących wystawiania i realizacji recept. Wskazuje na konieczność wprowadzenia głębszych zmian. W ocenie Związku, uporządkowanie prawa to niezbędny krok do stworzenia przejrzystego i bezpiecznego systemu. Zarówno z perspektywy pacjenta, jak i pracowników aptek. Niemniej jednak, ZAF przygotował dodatkowe propozycje skupione na deregulacji, których nadrzędnym celem jest ułatwienie codziennej pracy farmaceutów oraz ochrona bezpieczeństwa pacjentów.
Cyfryzacja i Deregulacja: Walka z Biurokracją
Jeden z głównych filarów propozycji ZAF opiera się na cyfryzacji i deregulacji. Związek zauważa, iż prace nad nową ustawą to idealny moment na usunięcie obciążeń biurokratycznych, które każdego dnia paraliżują pracę personelu aptecznego.
-
Koniec papierowej ewidencji narkotycznej: ZAF wnosi o całkowitą rezygnację z obowiązku drukowania tradycyjnej „książki narkotycznej”. Zamiast tego, organizacja proponuje prowadzenie ewidencji wyłącznie w postaci elektronicznej. Jak podkreślono w komunikacie, jest to proste rozwiązanie, które natychmiast zdejmie z kierowników aptek niepotrzebne obciążenie biurokratyczne.
-
Cyfrowe zapotrzebowania: Kolejnym postulatem jest odejście od papierowych zapotrzebowań przy zamawianiu leków odurzających i psychotropowych z hurtowni. Pełna cyfryzacja tego procesu ma na celu usprawnienie obiegu dokumentów.
„Zastąpienie ich pełną cyfryzacją procesu uwolni personel od gromadzenia niczym nieuzasadnionej dokumentacji.”
-
Uwolnienie od „matematycznej presji”: ZAF domaga się ulepszenia systemu SIM. System ten powinien już na etapie wystawiania recepty jednoznacznie przeliczać dawkowanie na dni kuracji, ostrzegać przed przekroczeniem maksymalnego okresu stosowania, a następnie zwracać gotową informację do systemu aptecznego. Organizacja stanowczo domaga się ochrony prawnej dla farmaceutów w tym zakresie.
„Ustawa musi jednoznacznie zagwarantować zwolnienie farmaceutów z odpowiedzialności za wydaną ilość leków, jeżeli postępują zgodnie z komunikatem zwrotnym systemu.”
Nowoczesna Definicja Zawodu i Niezależna Praktyka
Znaczna część uwag ZAF skupia się na ułatwieniach w pracy oraz rozwoju zawodowym farmaceutów. Organizacja dostrzega potrzebę ewolucji samej definicji tego zawodu, aby odpowiadała ona współczesnym realiom medycznym i rynkowym.
-
Rozszerzenie definicji zawodu: ZAF postuluje pilne rozszerzenie definicji wykonywania zawodu farmaceuty. Zmiany te miałyby obejmować między innymi pracę w badaniach klinicznych, pełnienie funkcji zarządczych w podmiotach prowadzących apteki, pracę jako przedstawiciel medyczny, a także zaangażowanie w strukturach POZ (Podstawowej Opieki Zdrowotnej) i zindywidualizowanych praktykach farmaceutycznych. Według ZAF, uatrakcyjni to zawód i pozwoli na pełne wykorzystanie kompetencji farmaceutów.
-
Indywidualna praktyka farmaceuty: Związek uważa, iż oderwanie usług świadczonych przez farmaceutów od fizycznego lokalu apteki to absolutna konieczność. Taki krok ma pomóc w poprawie perspektyw rozwoju zawodowego.
„Farmaceuta to wysoko wykwalifikowany personel medyczny, który powinien otrzymać prawo samodzielnego, niezależnego świadczenia usług, które określone są w Ustawie o Zawodzie Farmaceuty.”
-
Usługi poza apteką: Dodatkowo, ZAF proponuje zapewnienie możliwości świadczenia usług przez farmaceutów zatrudnionych w aptekach również poza nimi – na przykład poprzez realizację szczepień w Domach Pomocy Społecznej (DPS) czy w zakładach pracy.
Recepta Kontynuowana – Szansa i Wyzwania
Projekt Ministerstwa Zdrowia zakłada wdrożenie tzw. recepty kontynuowanej, co spotkało się z bardzo pozytywną oceną ZAF. Organizacja deklaruje swoje stuprocentowe poparcie dla tego kierunku. Jednakże, aby narzędzie to faktycznie służyło pacjentom i farmaceutom, przepisy wymagają uszczegółowienia.
ZAF kładzie ogromny nacisk na to, aby recepta kontynuowana była bezpośrednio powiązana z Ustawą o zawodzie farmaceuty.
-
Usługa Opieki Farmaceutycznej: Wystawienie recepty kontynuowanej musi zostać bezpośrednio i ustawowo wskazane jako usługa opieki farmaceutycznej. Kwestię tę reguluje art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty.
-
Kwestia wynagrodzenia: Powiązanie tej czynności z ustawą o zawodzie farmaceuty jest koniecznym warunkiem, aby możliwe było pobieranie przez farmaceutów wynagrodzenia za jej wystawienie.
„Wystawienie recepty kontynuowanej nie może być nieprzypisaną do żadnego katalogu usługą tym bardziej, iż Ustawa o Zawodzie Farmaceuty bezpośrednio wymienia tę czynność jako element Opieki Farmaceutycznej.”
Ochrona Pacjenta i Kwestie Ekonomiczno-Systemowe
Związek Aptek Franczyzowych odnosi się również do kwestii bezpośrednio dotykających portfeli pacjentów oraz stabilności finansowej samych aptek. W projekcie ustawy pojawiła się propozycja obniżenia limitu wydawania leków refundowanych. ZAF wyraża stanowczy sprzeciw wobec pomysłu skrócenia tego okresu do 60 dni stosowania i wnosi o utrzymanie obecnego limitu wynoszącego 120 dni.
– Zamiana ta uderzyłaby bezpośrednio w budżety pacjentów wymuszając zakup mniejszych, nieopłacalnych opakowań – twierdzi ZAF.
Kolejnym postulatem ekonomicznym jest prawo do bezstratnego zwrotu z importu docelowego. ZAF domaga się umożliwienia aptekom bezproblemowego zwrotu do hurtowni tych leków sprowadzanych w trybie importu docelowego, które nie zostały odebrane przez pacjentów. Organizacja argumentuje, iż obecne regulacje narażają apteki na drastyczne i niesprawiedliwe straty finansowe.
Związek postuluje również, aby osoby realizujące recepty mogły bez konsekwencji wydać pacjentowi refundowany zamiennik. Warunkiem byłoby wydanie leku na podstawie tej samej substancji aktywnej, przy zachowaniu identycznego limitu i poziomu odpłatności.. Dodatkowo organizacja chce wprowadzenia nowej usługi, polegającej na dzieleniu większych opakowań wszystkich leków. Krok ten traktowany jest jako ewolucyjny wstęp do wdrożenia profesjonalnego systemu dawkometrycznego (tzw. baxteringu), który z powodzeniem funkcjonuje już w krajach Europy Zachodniej.
Fakultatywna receptura
Kolejną systemową propozycją jest uwolnienie aptek od bezwzględnego obowiązku prowadzenia izby recepturowej. Według ZAF to dobry kierunek, jednak deklaracja zwolnienia z tego wymogu powinna być możliwa już na etapie wnioskowania o zezwolenie na prowadzenie apteki.
– Pozwoli to na lepsze zaplanowanie inwestycji i np. wykorzystanie tej przestrzeni jako Pokoju Opieki Farmaceutycznej – uważa organizacja.
Dodatkowo, ZAF wskazuje na konieczność jasnego określenia kryteriów, które pozwolą Inspekcji Farmaceutycznej na podejmowanie bezpiecznych decyzji o zwolnieniu danej apteki z tego wymogu, mając na uwadze dostęp pacjentów do leków recepturowych.
