Kobiety wykonują około 70 proc. pracy w ochronie zdrowia na świecie, zajmują aż 90 proc. personelu pielęgniarskiego i położniczego, ale zajmują mniej niż 25 proc. stanowisk kierowniczych – wynika z BMJ Global Health. Wciąż częściej pracują w zawodach niższego szczebla, nieformalnych lub z niższym wynagrodzeniem, co przekłada się na mniejszy wpływ na kształtowanie strategii i decyzji w sektorze zdrowia.
Równość płci w ochronie zdrowia nie jest wyłącznie kwestią sprawiedliwości społecznej. To warunek jakości, innowacyjności i odporności całego systemu. Dysproporcja między realnym wkładem kobiet w funkcjonowanie ochrony zdrowia a ich obecnością w strukturach decyzyjnych pokazuje, iż problem nie dotyczy kompetencji czy zaangażowania, ale dostępu do podejmowania decyzji i wpływu. Kobiety są obecne na wszystkich poziomach systemu – od opieki bezpośredniej po badania naukowe – jednak ścieżki awansu do ról przywódczych pozostają dla nich znacznie mniej dostępne.
Kryzys kadrowy w zawodach opiekuńczych i medycznych ma wyraźny wymiar płciowy. Źródłem wyzwań nie jest niedobór wykwalifikowanych specjalistek, ale strukturalne bariery utrudniające im przejmowanie ról zarządczych i strategicznych. Jak podkreśla raport WHO dotyczący równości płci w sektorze zdrowia, rozwiązaniem nie jest „dopasowywanie” kobiet do istniejących modeli przywództwa, ale zmiana samych struktur – tak, by były projektowane w sposób włączający i różnorodny.
Z danych SHE Figures 2024. The Road to Gender Equality in Research and Innovation wynika, iż Polska wypada powyżej średniej unijnej w kilku kluczowych obszarach. Polska osiągnęła równowagę płci wśród osób uzyskujących stopnie doktorskie – kobiety stanowią 53 proc. doktorantek, przy średniej dla UE wynoszącej 48 proc. Nasz kraj zajmuje 9. miejsce wśród państw członkowskich pod względem udziału kobiet w gronie absolwentów studiów doktoranckich.
Polska przewyższa średnią UE także pod względem udziału kobiet prowadzących badania naukowe w sektorze szkolnictwa wyższego, administracji publicznej i przedsiębiorstw, a także w odsetku kobiet wśród autorek publikacji naukowych i wynalazczyń. Jednocześnie dostęp kobiet do stanowisk kierowniczych i decyzyjnych pozostaje obszarem wymagającym dalszych działań – zarówno w nauce, jak i w sektorze zdrowia i innowacji.
Dane SHE Figures 2024 pokazują, iż wyzwaniem nie jest brak kompetencji czy ambicji kobiet, ale ograniczony dostęp do ról przywódczych. Odpowiedzią na tę lukę są inicjatywy łączące edukację, mentoring i współpracę międzysektorową – od wsparcia młodych liderek po rozwój kompetencji przywódczych w sektorze zdrowia i technologii.
