Jelita pełnią w organizmie wiele funkcji. Co ważne – zasiedlająca je mikrobiota uczestniczy w zróżnicowanych procesach, które mają wpływ na równowagę całego organizmu. Zaburzenie homeostazy bakteryjnej może mieć znaczenie w rozwoju i nasileniu różnych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.1
Jednym z najczęściej występujących zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego jest zespół jelita drażliwego. Zaburzenie to dotyka choćby co piątą osobę zamieszkującą kraje rozwinięte. W związku z tym coraz większą uwagę zwraca się na sposoby wspierania prawidłowej funkcji jelit, w tym odpowiednio dobraną dietę oraz zastosowanie probiotyków wspierających barierę jelitową.2
Rola jelit, czyli znacznie więcej niż trawienie
Aktualny stan wiedzy wskazuje, iż jelita pełnią znacznie więcej funkcji niż tylko trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Zasiedla je bowiem złożona społeczność mikroorganizmów określana mianem mikrobioty jelitowej, która uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie.1
Drobnoustroje te wspierają ochronę przed patogenami i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a także biorą udział w procesach trawiennych i metabolicznych. Ponadto mogą wpływać na gospodarkę insulinową i wydzielanie insuliny oraz uczestniczyć w komunikacji na osi jelito–mózg, oddziałując na funkcje psychiczne i neurologiczne.3
Co wpływa na kondycję mikrobioty jelit?
Na skład i prawidłowe funkcjonowanie mikrobioty jelitowej oddziałują liczne czynniki, zarówno związane z organizmem, jak i środowiskiem. Do elementów mogących zaburzać jej równowagę zalicza się dietę ubogą w błonnik, stosowanie antybiotyków i wybranych leków, przewlekły stres, spożywanie alkoholu oraz zanieczyszczenia środowiska i żywności. 1
Jako iż organizm człowieka pozostaje w ścisłej, wzajemnej zależności z zasiedlającą go mikrobiotą, zaburzenie tej równowagi może niekorzystnie wpływać zarówno na gospodarza, jak i mikroorganizmy. W celu ograniczenia ich występowania warto regularnie podejmować aktywność ruchową oraz odpowiednio dostosować sposób żywienia.3
Regularny wysiłek fizyczny może sprzyjać większej różnorodności mikroorganizmów jelitowych i zwiększać produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych wspierających prawidłowe funkcjonowanie jelit. Z kolei odpowiednio dobrany sposób żywienia istotnie wpływa na skład mikrobioty jelitowej, regulując liczebność poszczególnych mikroorganizmów oraz produkcję metabolitów w jelitach.3
Co w przypadku, gdy jelita stają się nadwrażliwe?
Jak już wcześniej wspomniano, organizm człowieka i jego mikrobiota pozostają w ścisłej relacji, a jej zaburzenie może negatywnie wpływać na zdrowie i sprzyjać rozwojowi różnych chorób.3
Zespół jelita drażliwego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) jest jednym z częściej występujących powodów zgłaszania się pacjentów do gastroenterologa i może dotyczyć choćby 20% mieszkańców państw rozwiniętych.2 Charakteryzuje się przede wszystkim nawracającym bólem lub dyskomfortem w jamie brzusznej, któremu towarzyszą zmiany rytmu wypróżnień i wyglądu stolca oraz wzdęcia, nadmierne gazy i bóle brzucha, które mogą zmieniać swoje nasilenie i lokalizację.4
W zależności od dominujących objawów wyróżnia się postać:
- biegunkową (występuje najczęściej – 40% przypadków),
- zaparciową,
- mieszaną.2
Etiologia zespołu jelita drażliwego jest złożona i nie została jednoznacznie określona. Wiadomym jest jednak, iż znaczenie mogą mieć predyspozycje genetyczne, sposób żywienia, przebyte infekcje, czynniki środowiskowe oraz zaburzenia psychoemocjonalne.2
Jak łagodzić objawy i poprawić jakość życia pacjentów z IBS?
Celem leczenia zespołu jelita drażliwego jest przede wszystkim zmniejszenie nasilenia objawów i poprawa jakości życia pacjenta. Postępowanie terapeutyczne jest zatem indywidualne i polega na dostosowaniu diety, w tym ograniczenie produktów nasilających dolegliwości, leczenie farmakologiczne oraz wsparcie psychologiczne.2
Badania kliniczne oraz najnowsze wytyczne wskazują, iż probiotyki mogą łagodzić ogólne objawy zespołu jelita drażliwego, w tym ból brzucha, przy czym najsilniejsze działanie obserwowano w przypadku szczepu Lactobacillus plantarum 299V, zwłaszcza w okresie do 12 tygodni stosowania. Dostępne dane wskazują również na korzystny profil bezpieczeństwa probiotyków, ponieważ częstość działań niepożądanych nie różniła się istotnie od obserwowanej w grupach placebo.5
W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie budzą bakterie probiotyczne, które poddawane są termicznej inaktywacji (tyndalizacja). Choć bakterie takie nie są żywe, ich ściany komórkowe, fragmenty błon oraz inne składniki mogą przez cały czas oddziaływać na organizm gospodarza. Ponadto, charakteryzują się wysoką stabilnością podczas przechowywania i nie wykazują umiejętności namnażania się.6
Ważna informacja: Przywołane wyniki badań dotyczą konkretnych szczepów probiotycznych ocenianych w badaniach klinicznych. Informacje te mają charakter edukacyjny i nie powinny być automatycznie odnoszone do wszystkich produktów zawierających bakterie tego samego gatunku.
Informacja o wyrobie medycznym
Doppelherz med® Na drażliwe jelita – wyrób medyczny dla pacjentów z objawami IBS
W praktyce aptecznej pacjenci z objawami zespołu jelita drażliwego mają do dyspozycji różne kategorie produktów, których skład i mechanizm działania mogą się istotnie różnić. Jednym z takich rozwiązań jest wyrób medyczny Doppelherz med® Na drażliwe jelita.
Doppelherz med® Na drażliwe jelita jest wskazany do leczenia zespołu jelita drażliwego, charakteryzującego się bólem, obrzękiem, wzdęciami i dyskomfortem w jamie brzusznej, związanymi lub nie ze zmianą wyglądu stolca oraz z zaburzeniami rytmu wypróżnień (zaparcia, biegunki lub ich naprzemienne występowanie). Preparat zawiera między innymi zeolit, aloes, wyciąg z prawoślazu lekarskiego, wyciąg z rumianku pospolitego oraz tyndalizowane bakterie Lactobacillus plantarum. Poprzez mechaniczne działanie ochronne współdziała z błoną śluzową jelit, tworząc ochronny film mukoadhezyjny. Pomaga on chronić błonę śluzową przed kontaktem z substancjami drażniącymi oraz wspiera ich usuwanie, ograniczając ich wchłanianie. Dzięki adekwatnościom fizycznym preparat pomaga również absorbować gazy jelitowe, przyczyniając się do zmniejszenia typowych dolegliwości zespołu jelita drażliwego.7
Podsumowanie
Zespół jelita drażliwego jest złożonym zaburzeniem, którego objawy mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Oprócz modyfikacji stylu życia i diety stosowane są różne metody postępowania wspierającego, w tym probiotyki oraz wyroby medyczne przeznaczone dla pacjentów z IBS. Jednym z nich jest Doppelherz med® Na drażliwe jelita, wyrób medyczny stosowany w leczeniu objawów zespołu jelita drażliwego.
