Internet i przemoc napędzają wzrost prób samobójczych

pracodawcagodnyzaufania.pl 1 tydzień temu

– W ostatnich latach mamy cały czas bardzo wysoką liczbę prób samobójczych wśród dziewcząt.

Chodzi o przedział wiekowy 7–19 lat. Między 2020 a 2023 rokiem liczba prób samobójczych w tym przedziale wiekowym wzrosła o 215 proc. Musimy pamiętać, iż to są tylko oficjalne dane Policji, a wiadomo, iż nie ma tam wszystkich prób samobójczych – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria dr Halszka Witkowska, wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego, koordynatorka serwisu „Życie warte jest rozmowy”.

W tym samym okresie wśród chłopców liczba prób samobójczych wzrosła o 78 proc.

W ciągu 3 lat, między 2020 a 2023 r., liczba prób samobójczych wśród dziewcząt wzrosła ponad trzykrotnie – alarmują eksperci Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Równolegle rośnie skala kryzysów psychicznych, za którymi stoją m.in. zjawisko sextortion, cyberprzemoc i presja mediów społecznościowych. Zdaniem suicydologów takie są efekty narastającej przemocy w internecie i presji społecznej. Problem pogłębia brak skutecznych regulacji i niska zgłaszalność takich przypadków.

W raporcie opracowanym przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne na podstawie danych Komendy Głównej Policji czytamy, iż w tym samym okresie wśród chłopców liczba prób samobójczych wzrosła o 78 proc. W sumie dla tej grupy wiekowej odnotowano wzrost na poziomie 170 proc. w ciągu trzech lat. Pomiędzy 2023 a 2024 rokiem liczba prób samobójczych wzrosła o 3 proc., a w 2025 roku spadła o 6,3 proc. r/r. Eksperci wskazują, iż był to pierwszy taki spadek od 2020 r. Niepokoi jednak trend w liczbie samobójstw. Chociaż w latach 2020–2025 w całej populacji dzieci i młodzieży zmniejszyła się o 7 proc., to w ubiegłym roku – po kilku latach spadków – odnotowano niespodziewany wzrost – o 26,8 proc.

Dziewczęta korzystają z mediów społecznościowych intensywniej niż chłopcy – średnio przez 3 godz. i 49 min.

– Grupa do 19. roku życia jest jedyną, w której dysproporcja między płcią męską i żeńską nie jest tak duża jak w pozostałych grupach wiekowych. W Polsce ponad 80 proc. samobójstw popełniają mężczyźni, czyli na 13 samobójstw dziennie 11 to są samobójstwa mężczyzn, natomiast w przypadku prób samobójczych znacznie częściej podejmują je kobiety – mówi dr Halszka Witkowska. Jak podkreśla, te niepokojące statystyki mają związek z tym, iż młodzi ludzie spędzają coraz więcej czasu w internecie i mediach społecznościowych. – Samoocena u młodych kobiet i dziewcząt znacznie spada, gdy porównują się z innymi użytkownikami mediów społecznościowych, ale także z tym obrazem, który jest generowany nieraz także przez sztuczną inteligencję – wskazuje Witkowska.

Z badania NASK wynika, iż dziewczęta korzystają z mediów społecznościowych intensywniej niż chłopcy – średnio przez 3 godziny i 49 minut w porównaniu do 2 godzin i 59 minut. Widoczne są również wyraźne różnice w preferencjach dotyczących najczęściej używanych platform. Dziewczęta częściej wskazują na korzystanie z serwisów takich jak Pinterest, Instagram, Snapchat, TikTok oraz Messenger. Wśród chłopców większą popularnością cieszą się Discord, YouTube oraz Twitch.

Zjawisko sextortion

– Duży wzrost prób samobójczych wśród dziewcząt do 19. roku życia zwraca nam uwagę na kwestie związane z bezpieczeństwem w internecie, z możliwością używania aplikacji, które rozbierają zdjęcia. Mówimy o zjawisku sextortion, o molestowaniu seksualnym. 98 proc. osób, które padają ofiarą przemocy seksualnej w internecie w kontekście przerabianych zdjęć albo deepfake’ów, to są właśnie kobiety – mówi wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Sextortion oznacza szantaż intymnymi materiałami. Chodzi o pozyskanie od ofiary materiałów o charakterze seksualnym, a następnie wymuszenie okupu pod groźbą ich opublikowania lub dalszego rozpowszechniania. Jak podaje dyzurnet.pl, ofiarami sextortion są przeważnie nastolatki.

– Pamiętajmy, iż wysokim czynnikiem ryzyka, o ile chodzi o myśli samobójcze wśród kobiet, jest doświadczenie przemocy seksualnej, fizycznej, domowej, o której cały czas mało się mówi, a o tym trudno jest mówić. To są tematy tabu, natomiast osoba doświadczająca przemocy domowej czy seksualnej ma w sobie nie tylko wstyd, ale także poczucie winy. Obydwie te rzeczy bardzo mocno się łączą z kryzysem samobójczym. To właśnie wstyd często uniemożliwia sięgnięcie po pomoc – podkreśla dr Halszka Witkowska.