Kupujesz gotowy wniosek o dotację, płacisz za jego przygotowanie i liczysz na zdobycie pieniędzy na działalność swojej organizacji? To może być kosztowny błąd. Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) ostrzega przed firmami i osobami oferującymi odpłatne przygotowywanie, a zwłaszcza sprzedaż gotowych wniosków grantowych. Konsekwencją może być nie tylko odrzucenie oferty, ale choćby konieczność zwrotu otrzymanego dofinansowania.
W mediach społecznościowych coraz częściej pojawiają się ogłoszenia kierowane do fundacji, stowarzyszeń i innych organizacji pozarządowych, które zamierzają ubiegać się o środki z rządowych programów wspierania społeczeństwa obywatelskiego. Oferowane są zarówno usługi kompleksowego przygotowania dokumentacji konkursowej, jak i gotowe projekty, które wystarczy dostosować do danych konkretnej organizacji.
Choć dla wielu podmiotów, szczególnie tych mniejszych, niemających doświadczenia w pozyskiwaniu funduszy, może to wydawać się atrakcyjnym rozwiązaniem, NIW-CRSO apeluje o ostrożność.
Jeden wniosek, wielu nabywców
Jednym z najpoważniejszych problemów jest handel wnioskami, które wcześniej uzyskały dofinansowanie. Jak informuje Instytut, niemal codziennie otrzymuje on kilka wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczących projektów finansowanych w poprzednich edycjach konkursów. Występują o nie między innymi firmy i osoby prywatne.
Samo pozyskiwanie takich informacji nie jest niczym niewłaściwym. Problem zaczyna się wtedy, gdy udostępnione dokumenty trafiają do ponownej sprzedaży, a organizacje nieświadomie składają projekty o identycznej treści.
Skala zjawiska może zaskakiwać. Według NIW-CRSO w ostatnim konkursie programu Polski Inkubator Rzemiosła, w Priorytecie 2, niemal połowa złożonych wniosków została odrzucona już podczas oceny formalnej właśnie ze względu na identyczną treść ofert.
Oznacza to, iż organizacje, które mogły zapłacić za przygotowanie dokumentów, straciły szansę na uzyskanie dofinansowania jeszcze przed oceną merytoryczną swoich pomysłów.
Co istotne, kupujący gotowy projekt nie ma pewności, ilu innym podmiotom sprzedano dokładnie ten sam dokument.
Dotacja to nie tylko pieniądze, ale i odpowiedzialność
NIW-CRSO zwraca uwagę na jeszcze jeden, często pomijany aspekt korzystania z gotowych projektów. Uzyskanie dofinansowania nie oznacza przecież końca pracy. Wręcz przeciwnie, to dopiero początek realizacji przedsięwzięcia, za które organizacja ponosi pełną odpowiedzialność.
Wniosek przygotowany przez zewnętrzną firmę może zawierać działania, wskaźniki i rezultaty, których organizacja nie będzie w stanie osiągnąć. Zdarza się również, iż zapisane w nim założenia nie odpowiadają rzeczywistym potrzebom ani możliwościom kadrowym i organizacyjnym wnioskodawcy.
W konsekwencji część organizacji rezygnuje z przyznanych środków jeszcze przed podpisaniem umowy. Inne podejmują się realizacji projektów, ale później napotykają trudności związane z dokumentowaniem działań, osiąganiem zakładanych rezultatów czy rozliczeniem wydatków.
Instytut wskazuje również na przypadki, w których organizacje nie mają choćby dostępu do Systemu Obsługi Dotacji lub nie znają szczegółowych zapisów projektu złożonego w ich imieniu.
Takie sytuacje mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, łącznie z obowiązkiem zwrotu części lub całości otrzymanej dotacji.
Odpowiedzialność za realizację i rozliczenie projektu zawsze spoczywa na organizacji, która otrzymała dofinansowanie, a nie na firmie czy osobie, która odpłatnie przygotowała dokumenty.
Pomoc ekspertów nie jest problemem. Problemem są gotowce
W swoim apelu dyrekcja NIW-CRSO podkreśla, iż rozumie potrzebę korzystania przez organizacje pozarządowe ze wsparcia specjalistów. kooperacja z osobami mającymi doświadczenie w przygotowywaniu projektów, konstruowaniu budżetów czy określaniu rezultatów może być wartościowa, szczególnie dla organizacji rozpoczynających działalność grantową.
Istotna jest jednak różnica między merytorycznym wsparciem przy opracowywaniu własnego pomysłu a kupowaniem gotowego projektu, którego założenia nie wynikają z rzeczywistych potrzeb organizacji.
Instytut przekonuje, iż samodzielnie przygotowane wnioski, oparte na znajomości lokalnych problemów i możliwości konkretnego podmiotu, z powodzeniem uzyskują dofinansowanie.
Bezpłatne wsparcie dla organizacji
NIW-CRSO przypomina, iż przy kolejnych edycjach konkursów zapewnia wnioskodawcom bezpłatną pomoc merytoryczną. Organizacje mogą korzystać z webinariów, spotkań online poświęconych pytaniom i odpowiedziom, materiałów szkoleniowych oraz narzędzi ułatwiających przygotowanie dokumentacji.
Dostępne są również infolinie i adresy mailowe umożliwiające bezpośredni kontakt z pracownikami Instytutu.
Dzięki temu także niewielkie stowarzyszenia i fundacje, które nie dysponują rozbudowanym zapleczem administracyjnym, mogą zdobyć wiedzę potrzebną do samodzielnego ubiegania się o środki publiczne.
Własny pomysł jest więcej wart niż cudzy projekt
Apel podpisany przez Michała Brauna, Adelę Gąsiorowską i Ewę Kalbarczyk z dyrekcji NIW-CRSO jest ważnym sygnałem dla całego sektora pozarządowego.
Warto bowiem pamiętać, iż dobry projekt nie zaczyna się od wypełnienia formularza ani od dopasowania działalności organizacji do wcześniej przygotowanego wniosku. Powinien wynikać z konkretnego problemu, na który organizacja chce odpowiedzieć, oraz z realnych możliwości jego rozwiązania.
Pozyskanie dotacji jest ważne, ale nie może być celem samym w sobie. Najważniejsze pozostaje to, co dzięki otrzymanym środkom uda się rzeczywiście zrobić dla ludzi i lokalnych społeczności.
Dlatego przed skorzystaniem z komercyjnej oferty przygotowania wniosku warto dokładnie sprawdzić, co obejmuje usługa, kto odpowiada za treść dokumentów i czy proponowany projekt jest rzeczywiście przygotowywany indywidualnie.
Bo choćby najlepiej wyglądający wniosek nie zastąpi znajomości własnej organizacji, jej potrzeb i możliwości. A konsekwencje błędów zapisanych w dokumentacji mogą pozostać z nią na długo po tym, gdy firma sprzedająca projekt otrzyma swoje wynagrodzenie.








![„Codzienne Zwycięstwa”. Zapowiedź wyjątkowego kalendarza [06.11.2026]](https://niepelnosprawnilublin.pl/wp-content/uploads/2026/11/06_11_2026_Codzienne-zwyciestwa_1.jpg)
