Główny Inspektor Farmaceutyczny zdecydował o wstrzymaniu na terenie całego kraju obrotu produktem leczniczym Symonette (desogestrel), 75 mikrogramów, tabletki powlekane we wszystkich seriach. Decyzja dotyczy leku stosowanego w antykoncepcji hormonalnej i została wydana po uzyskaniu wyników badań jakościowych, które wykazały niezgodność w jednym z ocenianych parametrów jakościowych. Nie oznacza to stwierdzenia zagrożenia zdrowia pacjentek, ale zastosowanie środka ostrożności do czasu pełnego wyjaśnienia przyczyn rozbieżności.
Zgodnie z decyzją GIF wstrzymano obrót wszystkimi seriami produktu leczniczego Symonette, a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ podkreśla, iż podstawą działania było uzasadnione podejrzenie niespełniania przez produkt ustalonych wymagań jakościowych.
Wynik badania jakościowego wzbudził wątpliwości
Sprawa jest związana z procedurą kontroli jakości produktów leczniczych wprowadzanych po raz pierwszy do obrotu na polskim rynku. W jej ramach próbki leku zostały skierowane do badań prowadzonych przez Narodowy Instytut Leków.
Jak wynika z decyzji, badanie przeprowadzone na próbce serii 245707 wykazało niezgodność dotyczącą parametru określonego jako „uwalnianie dezogestrelu w czasie 15 min.”. Jednocześnie pozostałe oceniane parametry spełniły wymagania dokumentacji rejestracyjnej. Organ wskazał, iż laboratorium stwierdziło, iż próbka „nie spełnia wymagań określonych w dokumentacji produktu leczniczego dla parametru „uwalnianie dezogestrelu w czasie 15 min.” oraz spełnia wymagania określone w dokumentacji produktu leczniczego dla pozostałych badanych parametrów”.
W praktyce parametr uwalniania określa szybkość, z jaką substancja czynna przechodzi z tabletki do środowiska symulującego warunki panujące w organizmie. Jest to jeden z podstawowych elementów oceny jakości leku doustnego, ponieważ ma znaczenie dla osiągnięcia oczekiwanego działania terapeutycznego.
Producent nie potwierdził systemowego problemu jakościowego
W toku postępowania podmiot odpowiedzialny oraz wytwórca przeprowadzili własne analizy. Przegląd dokumentacji produkcyjnej nie wykazał odchyleń podczas wytwarzania ani pakowania badanej serii. Producent wskazał również, iż wyniki badań wykonywanych przed zwolnieniem produktu do obrotu były zgodne ze specyfikacją.
Przeanalizowano także próbki archiwalne oraz serię znajdującą się aktualnie na rynku. Według przedstawionych danych nie stwierdzono dowodów wskazujących na powszechny lub systemowy problem jakościowy dotyczący produktu. Jednocześnie producent nie był w stanie jednoznacznie wyjaśnić przyczyn rozbieżności pomiędzy wynikami uzyskanymi przez Narodowy Instytut Leków a wynikami własnych badań.
Jak podkreślono w decyzji, „przyczyna rozbieżności pomiędzy wynikami uzyskanymi przez OMCL i wytwórcę nie została dotychczas jednoznacznie ustalona”, a prowadzone dochodzenie ma być kontynuowane.
Dlaczego GIF objął decyzją wszystkie serie?
Choć niezgodność została wykazana w badaniu jednej serii, organ uznał, iż istnieją przesłanki do objęcia działaniem nadzorczym całego produktu. Z przedstawionych przez producenta danych wynikało bowiem, iż również inne badane próbki osiągały wyniki znajdujące się blisko dolnej granicy akceptacji dla parametru uwalniania. GIF ocenił, iż może to wskazywać na możliwość wystąpienia podobnej niezgodności także w innych seriach.
W decyzji stwierdzono, iż „uwalnianie dezogestrelu w czasie 15 minut kształtuje się w pobliżu dolnej granicy kryterium akceptacji, niezależnie od serii. W połączeniu z przyznaną przez stronę wrażliwością wyniku na warunki wykonania badania okoliczność ta uprawdopodabnia wystąpienie analogicznej niezgodności w pozostałych seriach”.
GIF uznał także, iż zgromadzony materiał nie pozwala w tej chwili wykluczyć niespełniania wymagań jakościowych przez produkt znajdujący się w obrocie. Z tego względu zdecydował o wstrzymaniu wszystkich serii do czasu zakończenia dalszych działań wyjaśniających.
Organ wskazuje na ryzyko zmniejszonej skuteczności
W uzasadnieniu decyzji szczególną uwagę zwrócono na znaczenie parametru uwalniania substancji czynnej dla działania tabletek.
GIF podkreślił, iż „uwalnianie substancji czynnej jest kluczowym parametrem podlegającym ocenie dla formy farmaceutycznej jaką są tabletki”. Jednocześnie organ zaznaczył, iż „przekroczenie dolnego limitu określonego w specyfikacji jakościowej z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie stanowi ryzyko braku skuteczności leku”.
Inspektorat nie wskazuje jednak, iż nieskuteczność została potwierdzona. Podstawą decyzji jest podejrzenie niespełnienia wymagań jakościowych oraz brak możliwości jednoznacznego wyjaśnienia uzyskanych wyników badań. Jak podkreślono, do czasu ustalenia przyczyn odchylenia nie można wykluczyć ryzyka dla pacjentek stosujących produkt.
Środek ostrożności do czasu zakończenia postępowania
W uzasadnieniu wielokrotnie zaakcentowano, iż decyzja ma charakter zabezpieczający. Organ wskazał, iż celem wstrzymania obrotu jest ochrona zdrowia publicznego i zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.
Jak napisano, „przedmiotowa decyzja ma charakter zabezpieczający i służy wstrzymaniu obrotu produktem leczniczym, co do jakości którego istnieje uzasadnione podejrzenie, na czas przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego przez GIF”.
Ostateczne rozstrzygnięcie będzie zależało od wyników dalszych analiz prowadzonych przez podmiot odpowiedzialny i organy nadzoru. Na obecnym etapie GIF nie przesądza o trwałej wadzie jakościowej produktu, ale wskazuje na konieczność wyjaśnienia rozbieżnych wyników badań oraz potwierdzenia, iż lek spełnia wszystkie wymagania określone w dokumentacji rejestracyjnej
