Gdy w maju 1945 r. sowieccy żołnierze przeszukiwali zrujnowany Berlin, w pobliżu wejścia do bunkra pod Kancelarią Rzeszy natrafili na zwęglone ludzkie szczątki. gwałtownie pojawiły się domysły, czy są to ciała Adolfa Hitlera i jego żony Evy Braun. W warunkach powojennego chaosu identyfikacja nie była prosta – ciała były częściowo spalone, dokumenty zniszczone, a świadków niewielu. Ostatecznie jednak najważniejsze znaczenie miała identyfikacja dentystyczna – charakterystyczne mosty i korony pozwoliły potwierdzić tożsamość kobiety, która przez lata pozostawała w cieniu dyktatora III Rzeszy.
Eva Braun urodziła się w 1912 r. w Monachium w rodzinie nauczycielskiej. Jej młodość nie zapowiadała przyszłej roli w jednej z najbardziej kontrowersyjnych relacji XX w. Po ukończeniu szkoły pracowała jako asystentka i sprzedawczyni w zakładzie fotograficznym Heinricha Hoffmanna – oficjalnego fotografa partii nazistowskiej.
To właśnie tam w 1929 r. poznała Adolfa Hitlera, który miał wówczas 40 lat i był już rozpoznawalną postacią na niemieckiej scenie politycznej. Ich relacja rozwijała się powoli i długo nie była ujawniana publicznie. Hitler dbał o to, aby wizerunek przywódcy był wolny od prywatnych zobowiązań – w propagandzie miał być „oddany narodowi”.
Z tego powodu Eva Braun przez lata żyła w cieniu, rzadko pojawiając się publicznie. Większość czasu spędzała w Berghofie – rezydencji Hitlera w Alpach Bawarskich. Prowadziła tam wygodne, choć dość odizolowane życie: fotografowała, kręciła amatorskie filmy i zajmowała się sportem.
Ślub w ostatnich godzinach III Rzeszy
W kwietniu 1945 r., gdy Armia Czerwona zbliżała się do Berlina, Eva Braun zdecydowała się dołączyć do Hitlera w podziemnym schronie pod Kancelarią Rzeszy. Wbrew namowom współpracowników dyktatora nie opuściła miasta. W nocy z 28 na 29 kwietnia 1945 r. para wzięła tam ślub cywilny. Był to symboliczny gest – III Rzesza znajdowała się już w stanie całkowitego rozpadu. Zaledwie kilkadziesiąt godzin później, 30 kwietnia, Hitler i Braun popełnili samobójstwo.
Według relacji świadków, Eva Braun zażyła kapsułkę z cyjankiem, natomiast Hitler oprócz trucizny użył także broni palnej. Ich ciała zostały następnie wyniesione do ogrodu Kancelarii Rzeszy i częściowo spalone.
Stomatologiczny trop w ruinach Berlina
Gdy kilka dni później sowieccy żołnierze odnaleźli szczątki w pobliżu bunkra, ich stan był bardzo zły. Zwęglone ciała trudno było zidentyfikować wizualnie. W tej sytuacji ogromną rolę odegrała identyfikacja dentystyczna. Zachowane fragmenty uzębienia Evy Braun zawierały kilka charakterystycznych elementów protetycznych. Według powojennych analiz były to m.in. most protetyczny w szczęce, kilka koron metalowych i metalowo-porcelanowych oraz specyficzny układ braków zębowych.
Cechy te porównano z dokumentacją medyczną i opisami sporządzonymi wcześniej przez dentystę pracującego dla otoczenia Hitlera – Hugona Blaschke. Blaschke był osobistym stomatologiem Hitlera i leczył również inne osoby z jego najbliższego kręgu.
Sowieccy śledczy przesłuchali także asystentkę stomatologiczną z gabinetu dr. Blaschke, która potwierdziła szczegóły dotyczące odbudów protetycznych i ubytków uzębienia Evy Braun. Zgodność tych elementów z odnalezionymi szczątkami pozwoliła z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, iż znalezione ciało należy właśnie do niej.
Stomatologia sądowa w praktyce
Przypadek odnalezienia zwłok Evy Braun jest jednym z bardziej interesujących przykładów wykorzystania identyfikacji dentystycznej w badaniach kryminalistycznych w XX w. W sytuacjach, gdy ciało jest zniszczone przez ogień lub rozkład, zęby i elementy protetyczne często pozostają jedynymi trwałymi strukturami pozwalającymi na identyfikację.
Korony, mosty czy specyficzne wypełnienia mogą być dla śledczych równie charakterystyczne jak odciski palców. W przypadku Evy Braun właśnie te elementy – zaprojektowane i wykonane przez dentystę – stały się swoistym „podpisem”, który przetrwał dramatyczne wydarzenia końca II wojny światowej.
Źródło: Keiser-Nielsen S., Strøm F., The odontological identification of Eva Braun Hitler, Forensic Sci. Int., 1983, 21, 1: 59–64.
Fot. Heinrich Hoffmann (lub jego studio), domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=147586705
