Najnowsze dane angielskiej NHS pokazują alarmujący wzrost liczby ekstrakcji zębów u dzieci z powodu próchnicy. W 2025 r. przeprowadzono ich aż 33 976, co oznacza, iż średnio co 15 minut jedno dziecko lub nastolatek trafia na operacja usunięcia zęba – często w znieczuleniu ogólnym. Eksperci podkreślają, iż skutki zdrowotne i finansowe próchnicy dla systemu ochrony zdrowia są ogromne, choć chorobie tej w zdecydowanej większości przypadków można zapobiegać.
Z najnowszych danych opublikowanych w połowie lutego br. wynika, iż w 2025 r. w Anglii u pacjentów w wieku do 19 lat przeprowadzono 33 976 ekstrakcji zębów z powodu próchnicy. Oznacza to, iż statystycznie co 15 minut jedno dziecko wymaga usunięcia zęba w następstwie tej choroby – często w warunkach szpitalnych i w znieczuleniu ogólnym.
W porównaniu z rokiem poprzednim liczba takich zabiegów wzrosła o 11%, co – zdaniem ekspertów – wskazuje na pogłębiający się problem zdrowia jamy ustnej wśród najmłodszych.
Wysoki koszt możliwej do uniknięcia choroby
Konsekwencje próchnicy wykraczają daleko poza sam aspekt zdrowotny. Ekstrakcje zębów związane z próchnicą, którym w zdecydowanej większości przypadków można zapobiec dzięki profilaktyce, w roku finansowym 2025 kosztowały NHS 51,2 mln funtów.
Skalę problemu sygnalizowały już wcześniejsze dane, opublikowane we wrześniu 2025 r. Wynikało z nich, iż próchnica stała się główną przyczyną hospitalizacji angielskich dzieci w wieku od 5 do 9 lat, wyprzedzając inne częste choroby wieku dziecięcego, w tym ostre zapalenie migdałków.
Najświeższe statystyki potwierdzają również duże różnice regionalne. Wskaźnik ekstrakcji zębów spowodowanych próchnicą u dzieci i młodzieży zamieszkałych w najbardziej marginalizowanych społecznościach był ponad trzykrotnie wyższy niż w najzamożniejszych regionach kraju.
Czwarty rok z rzędu najwyższy wskaźnik ekstrakcji odnotowano w regionie Yorkshire and Humber. Na każde 100 000 tamtejszych dzieci poniżej 19. roku życia, aż 504 wymagało usunięcia zęba, często z koniecznością zastosowania znieczulenia ogólnego.
Eksperci: profilaktyka i dostęp do dentysty są kluczowe
Do opublikowanych danych odniosła się dr Charlotte Eckhardt, dziekan Faculty of Dental Surgery w Royal College of Surgeons of England. – Żadne dziecko nie powinno trafiać do szpitala z powodu choroby, której w zdecydowanej większości przypadków można zapobiec. Próchnica powoduje niepotrzebny ból, absencję szkolną i możliwe do uniknięcia hospitalizacje – a w 2025 r. problem ten nasilił się w porównaniu z rokiem poprzednim. Ten trend musi zostać odwrócony – powiedziała.
Jednocześnie ekspertka pozytywnie oceniła trwającą ewaluację programu nadzorowanego szczotkowania zębów, ogłoszonego przez rząd w marcu 2025 r. – Ocena programu nadzorowanego szczotkowania zębów to krok w dobrym kierunku. Pozwoli nam lepiej zrozumieć, które działania są skuteczne i gdzie potrzebne są dalsze ulepszenia – podkreśliła dr Eckhardt i dodała, iż realizacja planu reformy systemu stomatologii w NHS do 2035 r. będzie możliwa tylko pod jednym warunkiem: – Jeśli rząd chce osiągnąć cel przekształcenia systemu stomatologii NHS do 2035 roku, musi zapewnić każdemu dziecku możliwość wizyty u dentysty wtedy, gdy jej potrzebuje. Kod pocztowy nigdy nie powinien decydować o zdrowiu dziecka.
Źródła: https://www.rcseng.ac.uk
https://www.gov.uk/government/statistics/
Jak zacząć leczenie stomatologiczne dziecka, które nie wykazuje gotowości do współpracy z lekarzem? Jakie zabiegi stomatologii zachowawczej w przypadku próchnicy są w takich sytuacjach akceptowane przez pacjentów pedodontycznych? – Zacznijmy od adaptacji i przyzwyczajenia małego pacjenta do zabiegów minimalnie inwazyjnych, tak aby można było podać znieczulenie miejscowe – mówi dr n. med. Michał Sobczak, specjalista stomatologii dziecięcej, były prezes Polskiej Akademii Stomatologii Dziecięcej. – Jeśli klasyczne techniki zawodzą, sięgamy dodatkowo po sedację. Pamiętajmy też, iż zabieg niekoniecznie musi być wykonany przy pierwszej wizycie – dodaje.
