Dzięki pozyskanym przez Rzeszowski Dom Kultury środkom o łącznej wysokości 423 tysięcy złotych wprowadzone zostaną rozwiązania ułatwiające korzystanie z kultury w Rzeszowie osobom o różnych potrzebach – nie tylko osobom z niepełnosprawnościami, ale także seniorom, osobom neuroróżnorodnym, rodzinom z dziećmi czy mieszkańcom, którzy dotąd rzadziej korzystali z oferty instytucji kultury.
Kultura na osiedlach blisko mieszkańców
Od 2010 roku Rzeszowski Dom Kultury tworzy przestrzeń do wspólnego działania i przeżywania kultury w najbliższym otoczeniu mieszkańców. Dzięki 21 filiom instytucja jest obecna w wielu częściach miasta i prowadzi działania blisko codziennego życia Rzeszowian. Jednym z ważnych elementów dostępności RDK jest wychodzenie z kulturą poza budynki instytucji. Przykładami takich inicjatyw są chociażby Wakacyjne Kina Plenerowe, cykl kameralnych koncertów „Live in Rzeszów”, czy Rodzinne Akademie Czasu Wolnego organizowane w parkach i przestrzeniach rekreacyjnych. Dzięki temu kultura dociera do mieszkańców tam, gdzie spędzają swój czas na co dzień, a instytucja rozwija ideę mobilnego domu kultury.
Dostępność to informacja i świadomy wybór
W 2026 roku Rzeszowski Dom Kultury będzie rozwijał działania w obszarze dostępności w sposób bardziej systemowy – w duchu projektowania uniwersalnego. Oznacza to planowanie oferty kulturalnej tak, aby była ona jak najbardziej dostępna dla różnych odbiorców. Ważnym elementem będzie jasne informowanie o dostępności wydarzeń – zarówno o udogodnieniach, jak i o ewentualnych barierach. Dzięki temu uczestnicy będą mogli wcześniej sprawdzić warunki udziału i samodzielnie zdecydować, czy oraz w jaki sposób chcą wziąć udział w wydarzeniu. Jak podsumowuje Justyna Fill – koordynatorka dostępności Rzeszowskiego Domu Kultury: „RDK wystartował z dostępnością i nie zwalnia tempa. W 2026 roku będziemy realizować dwa duże projekty związane z rozwijaniem i poszerzaniem dostępności dla naszych odbiorców, które pozwolą nam krok po kroku wdrażać dostępność. Zależy nam, by budować nasze działania na wysokiej świadomości, bo dostępność dotyczy nas wszystkich bez wyjątku. Każdy z nas na różnym etapie życia może mieć szczególne potrzeby i szukać miejsca, gdzie będą one zaopiekowane i właśnie takim miejscem chce być RDK. Miejscem, gdzie każdy może znaleźć coś dla siebie niezależnie od ograniczeń, barier, bo kultura jest dla wszystkich”.
„Kultura PUKa do Ciebie” – poszerzanie horyzontów dostępności w RDK
Jednym z realizowanych projektów będzie przedsięwzięcie „Kultura PUKa do Ciebie – poszerzamy horyzonty dostępności w RDK”, na które Rzeszowski Dom Kultury otrzymał 200 000 zł dofinansowania.
Projekt realizowany jest w ramach programu „Projektowanie Uniwersalne Kultury – Dostępność w Instytucjach Kultury”, finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 3.3 „Systemowa Poprawa Dostępności” Priorytetu III „Dostępność i Usługi dla Osób z Niepełnosprawnościami” programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027, realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury we współpracy z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
W ramach projektu zaplanowano m.in.:
- audyt oraz poprawę dostępności strony internetowej;
- audyt dostępności architektonicznej oraz poprawę dostępności siedziby głównej RDK, filii Przybyszówka i filii Słocina (m.in. spójny system identyfikacji wizualnej wewnątrz budynków, mobilne rampy, system znaczników udźwiękowiających);
- realizację wideo o działalności RDK z tłumaczeniem na Polski Język Migowy (PJM);
- zakup zdalnego dostępu do usługi tłumacza języka migowego;
- konsultacje eksperckie przy tworzeniu systemu komunikowania dostępności odbiorcom;
- przeprowadzenie badania szczególnych potrzeb publiczności;
- przygotowanie przedprzewodników siedziby głównej RDK, filii Przybyszówka i filii Słocina;
- zakup mobilnej komfortki, mobilnego pokoju wyciszenia oraz zestawu mobilnych narzędzi do audiodeskrypcji i pętli indukcyjnych;
- realizację dwóch dostępnych wydarzeń: warsztatów w ramach Festiwalu „Reggae nad Wisłokiem – Gramy dla klimatu” oraz Dostępnego Kina Plenerowego.
Realizacja projektu przyniesie w 2026 roku konkretne zmiany w sposobie planowania działań kulturalnych oraz w komunikowaniu ich dostępności. Dzięki niemu instytucja będzie mogła rozwijać rozwiązania zwiększające dostępność i jeszcze lepiej odpowiadać na potrzeby różnych grup odbiorców.
Dostępniejsze przestrzenie w 21 filiach
Drugim projektem jest zadanie „Zwiększenie dostępności 21 filii Rzeszowskiego Domu Kultury”, które uzyskało 178 000 zł dofinansowania w ramach programu „Infrastruktura domów kultury 2026” Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projekt znalazł się na 14. miejscu spośród 1031 zgłoszonych wniosków, co potwierdza wysoką ocenę jego jakości i znaczenia. Wkład własny dla zadania wynosi 45 000 zł.
W ramach zadania zaplanowano m.in.:
- montaż systemów nawigacyjnych wspierających osoby niewidome i słabowidzące;
- przeprowadzenie audytów architektonicznych wybranych filii;
- wprowadzenie czytelnego oznakowania w budynku;
- doposażenie wszystkich filii w zestawy sensoryczno-wyciszające;
- montaż budki akustycznej poprawiającej komfort uczestników zajęć.
Projekt obejmie wszystkie filie Rzeszowskiego Domu Kultury i ma na celu jeszcze lepsze dostosowanie przestrzeni do potrzeb mieszkańców.
Kultura dostępna dla wszystkich
Realizacja obu projektów to kolejny krok w budowaniu kultury dostępnej, otwartej i różnorodnej. Rzeszowski Dom Kultury chce tworzyć przestrzeń, w której każdy niezależnie od wieku, doświadczeń czy indywidualnych potrzeb – może znaleźć dla siebie miejsce do uczestnictwa, rozwoju i spotkań z kulturą. Bo dostępność to dla Rzeszowskiego Domu Kultury nie tylko likwidowanie barier, ale także jasna informacja i możliwość wyboru, dzięki którym każdy mieszkaniec może świadomie zdecydować, jak chce korzystać z oferty kulturalnej.
