Liczba wystawianych zaświadczeń lekarskich spada, jednak łączny czas spędzony przez pracowników na chorobowym utrzymuje się na stałym poziomie. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za pierwsze półrocze 2026 roku wynika, iż statystyczny ubezpieczony rzadziej choruje na sezonowe infekcje, ale rośnie udział dłuższych nieobecności spowodowanych m.in. schorzeniami kręgosłupa i zaburzeniami psychicznymi. Na Dolnym Śląsku spędzono na L4 łącznie 9,2 miliona dni.
W okresie od stycznia do czerwca 2026 roku ZUS zarejestrował w całej Polsce 14,1 mln zaświadczeń lekarskich (spadek o 2,7 proc. rok do roku). Mimo to suma dni absencji chorobowej zmniejszyła się zaledwie o 0,3 proc. i wyniosła 147,7 mln dni. W województwie dolnośląskim wystawiono w tym czasie 901,6 tys. zaświadczeń eZLA.
Zmiana struktury absencji chorobowej
Z analizy organu rentowego wynika, iż przyczyną wydłużenia średniego czasu przebywania na L4 jest zmiana jednostek chorobowych stanowiących powód absencji.
– Analiza danych z całego kraju za pierwsze półrocze 2026 roku pokazuje, iż choć ubezpieczeni rzadziej zgłaszają się po zwolnienia lekarskie, to gdy już je biorą, to na dłużej. Maleje liczba zwolnień na sezonowe infekcje czy COVID-19, natomiast schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzenia psychiczne oraz urazy to najczęstsze przyczyny wystawiania eZLA – komentuje Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka ZUS w województwie dolnośląskim.
Średni czas trwania jednego zaświadczenia z powodu własnej choroby wyniósł w kraju 10,8 dnia. Łącznie w pierwszym półroczu 2026 roku jedna osoba korzystająca ze zwolnień przebywała poza pracą przeciętnie prawie 25 dni (kobiety – 25,70 dnia, mężczyźni – 24,11 dnia).
Główne przyczyny nieobecności w pracy
Z danych wynika spadek liczby zwolnień generowanych przez choroby układu oddechowego – ich udział w ogólnej liczbie dni absencji uległ zmniejszeniu o 3,2 punktu procentowego w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. Dominującymi przyczynami nieobecności w skali kraju były:
-
Choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: 21,6 mln dni absencji,
-
Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania: 18,2 mln dni (wzrost udziału o 1,4 p.p.),
-
Urazy, zatrucia i skutki działań czynników zewnętrznych: 17,2 mln dni,
-
Choroby układu oddechowego: 16,1 mln dni,
-
Ciąża, poród i połóg: 15,6 mln dni.
Największą grupę korzystających ze zwolnień lekarskich stanowiły kobiety, odpowiadające za 56,3 proc. wszystkich zaświadczeń wydanych z powodu własnej choroby. Pod względem wieku, najwięcej dni absencji wygenerowały osoby między 30. a 39. rokiem życia (25,7 proc. ogółu dni), przy czym wśród kobiet w tym przedziale wiekowym wskaźnik ten wyniósł niemal 30 proc. W przypadku mężczyzn najwięcej dni nieobecności przypadało na grupę wiekową 40–49 lat (25,6 proc.).
Czas trwania zaświadczeń i opieka nad członkami rodziny
Zaświadczenia krótkoterminowe (od 1 do 5 dni) w dalszym ciągu stanowią największy odsetek wszystkich wystawionych dokumentów – 44,5 proc. Odnotowano jednak wzrost udziały zwolnień długoterminowych (od 11 do 30 dni), które stanowiły 29,3 proc. wszystkich druków (wobec 27,9 proc. rok wcześniej). Udział zwolnień jednodniowych wzrósł z 7,8 proc. do 8,8 proc.
Zmiany zaszły także w absencjach wynikających z konieczności sprawowania opieki nad członkami rodziny. Liczba zwolnień na opiekę nad chorym dzieckiem spadła o 6,2 proc. (do 1,48 mln zaświadczeń i 5,34 mln dni). Z kolei o 12,7 proc. wzrosła liczba zwolnień wystawionych na opiekę nad innymi chorymi członkami rodziny (283 tys. zaświadczeń i 1,32 mln dni nieobecności).
