Do Naczelnej Izby Aptekarskiej skierowano wniosek o rozważenie zmian w zasadach przyznawania punktów edukacyjnych za szkolenia kierowane do pracowników aptek. Jego autorką jest mgr farm. Marta Hoszman-Kulisz. Zwróciła ona uwagę, iż technicy farmaceutyczni mogą w tej chwili uzyskiwać punkty edukacyjne za część szkoleń dotyczących opieki farmaceutycznej, recept farmaceutycznych, szczepień ochronnych wykonywanych przez farmaceutów oraz obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi. Jednocześnie nie posiadają ustawowych uprawnień do wykonywania wielu z tych czynności.
Zdaniem autora wniosku może to prowadzić do błędnego przekonania, iż kompetencje farmaceutów i techników farmaceutycznych są w dużej mierze tożsame.
– Obowiązujące przepisy prawa wyraźnie rozróżniają kompetencje farmaceutów oraz techników farmaceutycznych. Farmaceuci realizują szereg świadczeń i usług, do których technicy farmaceutyczni nie mają ustawowych ani merytorycznych uprawnień – napisała we wniosku do NIA mgr farm. Marta Hoszman-Kulisz.
W ocenie autora problem dotyczy nie tylko samych szkoleń, ale również sposobu ich promowania. Jak podkreślono, część materiałów informacyjnych może sugerować, iż ukończenie szkolenia pozwala na zdobycie kompetencji wykraczających poza zakres uprawnień technika farmaceutycznego.
NIA: farmaceuci i technicy to odrębne zawody
Odpowiedzi na wniosek udzielił koordynator Komisji ds. Szkoleń i Edukacji Naczelnej Rady Aptekarskiej dr hab. n. farm. Tomasz Baj, prof. UM. W piśmie podkreślił, iż samorząd aptekarski dostrzega potrzebę zachowania przejrzystego podziału kompetencji pomiędzy farmaceutami a technikami farmaceutycznymi.
– Farmaceuta i technik farmaceutyczny są odrębnymi zawodami, wymagającymi innego poziomu wykształcenia i przygotowania zawodowego oraz posiadającymi odmienny zakres samodzielności i odpowiedzialności. Okoliczność, iż przedstawiciele obu zawodów wykonują część zadań w tym samym miejscu pracy, nie oznacza tożsamości ich kompetencji – napisał Tomasz Baj.
NIA zwróciła również uwagę, iż szczególnego znaczenia nabiera zapewnienie odpowiedniego poziomu szkoleń dotyczących kompetencji zastrzeżonych dla farmaceutów.
– Szkolenia dotyczące kompetencji zastrzeżonych dla farmaceutów powinny odpowiadać poziomowi ich wykształcenia, odpowiedzialności zawodowej i samodzielności w podejmowaniu decyzji dotyczących pacjenta – czytamy w odpowiedzi.
Izba wskazała, iż dotyczy to między innymi opieki farmaceutycznej, świadczenia usług farmaceutycznych, wystawiania recept farmaceutycznych oraz wykonywania szczepień ochronnych przez farmaceutów. Według NIA program, cele i sposób punktowania takich szkoleń powinny jednoznacznie wskazywać, iż są one przeznaczone dla osób posiadających prawo wykonywania zawodu farmaceuty.
Punkty edukacyjne nie nadają nowych uprawnień
Jednocześnie samorząd aptekarski podkreślił, iż udział w szkoleniu nie powoduje automatycznego rozszerzenia kompetencji zawodowych.
– Samo uczestnictwo w szkoleniu, otrzymanie zaświadczenia lub uzyskanie punktów edukacyjnych nie prowadzi do rozszerzenia ustawowego zakresu uprawnień zawodowych. Kompetencje do wykonywania określonych czynności wynikają z przepisów prawa oraz posiadanych kwalifikacji, a nie z udziału w pojedynczym szkoleniu – zaznaczyła NIA.
Według Izby organizatorzy szkoleń powinni wyraźnie komunikować tę informację. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy wydarzenia kierują jednocześnie do więcej niż jednej grupy zawodowej.
Przykładem takiego rozwiązania mają być szkolenia dotyczące szczepień. NIA wskazała, iż technicy farmaceutyczni mogą uczestniczyć w części teoretycznej poświęconej szczepieniom. Część praktyczna pozostaje jednak przeznaczona wyłącznie dla farmaceutów, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
NIA dostrzega ryzyko wprowadzania w błąd
Co istotne, samorząd przyznał, iż sposób prezentowania niektórych szkoleń może prowadzić do nieporozumień dotyczących zakresu kompetencji poszczególnych zawodów.
– Dostrzegamy fakt, iż niewłaściwe konstruowanie informacji o szkoleniach może wywoływać mylne wrażenie, iż zakres kompetencji farmaceutów i techników farmaceutycznych jest równoważny – napisał Tomasz Baj.
NIA wskazała, iż takie ryzyko pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy materiały promocyjne nie określają jednoznacznie grupy docelowej szkolenia. Problem może wystąpić również wtedy, gdy organizatorzy wykorzystują wspólny program bez rozróżnienia efektów kształcenia lub eksponują wyłącznie liczbę przyznawanych punktów edukacyjnych.
Zdaniem samorządu w przypadku tematów istotnych dla obu grup zawodowych dobrym rozwiązaniem może być tworzenie części wspólnych oraz odrębnych modułów przeznaczonych dla farmaceutów i techników farmaceutycznych. Powinno temu towarzyszyć wyraźne rozróżnienie celów szkolenia, zakresu materiału oraz zasad potwierdzania udziału.
Temat trafił już na forum NRA
Z odpowiedzi wynika również, iż sprawa była już omawiana podczas czerwcowego posiedzenia Naczelnej Rady Aptekarskiej. Prawdopodobnie wróci ona pod obrady podczas kolejnego spotkania.
NIA zapowiedziała analizę możliwych rozwiązań. Samorząd oceni również, które działania mogą wdrożyć izby aptekarskie i organizatorzy szkoleń. Część propozycji może bowiem wymagać zmian przepisów lub współpracy z administracją publiczną. Izba nie wyklucza także opracowania rekomendacji dotyczących kwalifikowania i opisywania szkoleń kierowanych do pracowników aptek.
