– Podstawowa opieka zdrowotna i ambulatoryjna opieka specjalistyczna wymagają głębokich zmian organizacyjnych oraz nowego modelu finansowania – uważa prof. dr hab. n. med. Jarosław Peregud-Pogorzelski, konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii. Wskazuje, iż najważniejsze jest powiązanie finansowania z jakością i zakresem udzielanych świadczeń oraz skuteczniejsze wykorzystanie danych, którymi dysponuje NFZ
Ewa Podsiadły-Natorska (EPN): Dlaczego POZ i AOS wymagają dziś najpilniejszych zmian?
Jarosław Peregud-Pogorzelski (JPP): Uzdrowienie funkcjonowania AOS i POZ uważam za krytyczne – z kilku powodów.
Przede wszystkim nie ma skutecznego systemu weryfikacji świadczeń udzielanych w ramach AOS. Podstawą powinno być zróżnicowanie wyceny świadczeń w zależności od jakości udzielanego świadczenia poprzez uwzględnienie sumy wartości badań wykonanych podczas wizyty oraz wzmocnienie kontroli w celu wyeliminowania nadmiernej liczby wykonywanych badań, a przede wszystkim przewlekłości opieki przy braku wskazań. NFZ ma dostęp do wszystkich danych, dzięki czemu może w bardzo krótkim czasie zidentyfikować wizyty pacjentów systematycznie korzystających z AOS z tych samych powodów, a także badania powielane z nadmierną częstością, bez merytorycznego uzasadnienia i wskazań.
EPN: A co z podstawową opieką zdrowotną? Jakich zmian wymaga dziś POZ?
JPP: Dzisiaj najbardziej brakuje informacji dotyczących zmian w funkcjonowaniu POZ, która sprawuje opiekę nad pacjentami na pierwszej linii. Należy w końcu nie tylko zaproponować, ale przede wszystkim zmienić zasady finansowania POZ. Powinny one opierać się na wyraźnym zróżnicowaniu stawek za pacjentów pozostających pod opieką POZ – wyższych w przypadku pacjentów, którym w danym okresie rozliczeniowym udzielono świadczeń, oraz znacząco niższych w przypadku tych, którym takich świadczeń nie udzielono. W tym drugim przypadku finansowanie powinno obejmować jedynie gotowość do sprawowania opieki. Wycena w przypadku udzielenia świadczenia powinna uwzględniać koszt porady lekarskiej, koszt wykonanych badań, które powinny być sumowane z wartością udzielonego świadczenia, oraz koszty związane z utrzymaniem placówki i rejestracji.
Oddzielnie należy także wycenić świadczenia medyczne udzielane przez pielęgniarki, z uwzględnieniem procedur wykonywanych przez nie w POZ.
Nie mniej istotne wydaje się doprecyzowanie zasad płatności NFZ za świadczenia realizowane w POZ. najważniejsze byłoby ustalenie stawki bazowej wraz z określeniem, jakie procedury obejmuje, a następnie jej zwiększanie poprzez doliczanie kosztów wykonanych badań.
Koniecznością jest kategoryzacja POZ. Podmioty zatrudniające pediatrów mogłyby kontraktować i realizować świadczenia dotyczące medycyny szkolnej, dzięki czemu wszystkie dzieci zostaną objęte okresowymi badaniami umożliwiającymi ich wczesne zakwalifikowanie do poszczególnych grup dyspanseryjnych. Należy określić liczbę szkół podlegających jednemu POZ oraz wycenić wartość świadczenia medycznego realizowanego w szkole.
EPN: Czy przedstawił pan swoje propozycje zmian minister zdrowia i prezesowi NFZ?
JPP: Jako jeden z konsultantów krajowych w kluczowej dziedzinie, jaką jest pediatria, uznałem za konieczne przekazanie swoich przemyśleń i propozycji osobom mającym wpływ na funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Dlatego wystąpiłem z pismem z prośbą o spotkanie z panią minister zdrowia oraz prezesem NFZ, aby przedstawić im propozycje, które mogłyby zostać uwzględnione w reformie systemu ochrony zdrowia w naszym kraju.
Główne postulaty:
• Powiązać finansowanie świadczeń AOS z ich jakością i zakresem.
• Wprowadzić skuteczny system weryfikacji świadczeń realizowanych w AOS.
• Zmienić model finansowania POZ, premiując faktycznie udzielone świadczenia.
• W przypadku pacjentów niewymagających świadczeń finansowanie powinno obejmować wyłącznie gotowość do sprawowania opieki.
• Wprowadzić odrębną wycenę świadczeń realizowanych przez pielęgniarki w POZ.
• Doprecyzować zasady finansowania świadczeń POZ przez NFZ poprzez określenie stawki bazowej oraz mechanizmu uwzględniającego koszty wykonywanych badań.
• Wprowadzić kategoryzację POZ oraz stworzyć warunki do realizacji świadczeń z zakresu medycyny szkolnej przez podmioty zatrudniające pediatrów, z odpowiednim określeniem ich organizacji i finansowania.
