Pacjenci z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit wykazują o 39 proc. wyższe ryzyko prób samobójczych niż osoby niezmagające się z NChZJ – alarmuje raport Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Choroby Crohna i Colitis Ulcerosa (IFCCA).
Naukowcy podkreślają, iż nieswoiste choroby zapalne jelit (NChZJ) mają głębokie implikacje psychologiczne. Metaanaliza przeprowadzona w 2022 roku przez chińskich naukowców z udziałem ponad miliona pacjentów ujawniła, iż częstość występowania myśli samobójczych u osób dotkniętych chorobą Leśniowskiego-Crohna (ch. L-C) i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) wynosi 17 proc. W porównaniu z populacją ogólną pacjenci z chorobami zapalnymi jelit wykazywali o 39 proc. wyższe ryzyko prób samobójczych i o 25 proc. wyższe ryzyko zgonów samobójczych w porównaniu z grupą kontrolną bez NChZJ. Na samobójstwo szczególnie narażone są osoby z ch. L-C, kobiety oraz osoby, u których chorobę zdiagnozowano w dzieciństwie, a także młodzi dorośli i pacjenci o krótkotrwałym przebiegu choroby. W tej samej analizie wykazano, iż połowa pacjentów z NChZJ cierpi na przewlekłe zmęczenie, a co czwarty na zaburzenia nastroju.
Wyniki te są zgodne z badaniami jakościowymi opublikowanymi w 2023 roku przez specjalistów m.in. z belgijskiego Szpitala Uniwersyteckiego w Leuven przy współpracy IFCCA (ich współautorką jest Magdalena Sajak-Szczerba z „J-elity”). Osoby z NChZJ wyrażały w nich obawy dotyczące wpływu choroby na psychikę, w tym lęku przed operacją, skutkami ubocznymi leków i długoletnim przebiegiem choroby. Podkreślały również potrzebę większego wsparcia psychologicznego i lepszej komunikacji z pracownikami służby zdrowia, zwracając uwagę, iż obecne modele opieki niewystarczająco uwzględniają ten aspekt dobrostanu pacjentów.
– Odkrycia te podkreślają pilną potrzebę włączenia oceny zdrowia psychicznego do rutynowej opieki nad pacjentami z NChZJ – podkreślają autorzy raportu IFCCA. Apelują także o wprowadzenie kompleksowych badań przesiewowych w zakresie zdrowia psychicznego u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit, szczególnie w podgrupach wysokiego ryzyka, a także lepszą komunikację między lekarzami a pacjentami. Troska o zdrowie psychiczne powinna być rutynowym elementem opieki nad pacjentami z NChZJ.
Raport powstał w oparciu o wnioski zebrane dzięki narzędzia DIVA – Data Insights for Added therapy VALue, innowacyjnego narzędzia IFCCA, które pomaga skanować, analizować i tłumaczyć złożoną literaturę naukową na dostępną wiedzę.
Gdzie szukać bezpłatnej pomocy
Jeśli jesteś w kryzysie psychicznym, zmagasz się z problemami, których nie jesteś w stanie udźwignąć, od dłuższego czasu masz obniżony nastrój lub masz myśli samobójcze, zwróć się o pomoc do specjalisty. Skontaktuj się z psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą.
Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP) dla dorosłych to miejsce, w którym można uzyskać bezpłatną pomoc w związku z problemami ze zdrowiem psychicznym przez całą dobę, bez konieczności posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania wizyty. Więcej informacji na ich temat oraz listę ośrodków znajdziesz tutaj:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/centra-zdrowia-psychicznego
Zespół/Ośrodek Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci Młodzieży. Można się tam udać bez skierowania. Wsparcia udziela zespół specjalistów: psycholog, psychoterapeuta oraz terapeuta środowiskowy. W Polsce jest ponad 500 takich placówek. Ich listę znajdziesz tutaj: https://pacjent.gov.pl/artykul/leczenie-psychiatryczne-mlodziezy-i-dzieci
Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży, w którym w ramach poradni zdrowia psychicznego dla dzieci realizowane są świadczenia ambulatoryjne przez lekarzy psychiatrów, psychologów oraz psychoterapeutów. Skierowanie nie jest potrzebne.
W stanie nagłego zagrożenia życia możesz się zgłosić bez skierowania na ostry dyżur do Ośrodka Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki Psychiatrycznej.
Infolinie:
116 123 całodobowy telefon zaufania dla dorosłych przeżywających trudności emocjonalne
800 70 22 22 całodobowy telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie psychicznym
116 111 całodobowy telefon zaufania dla dzieci i młodzieży lub czat 116111.pl
800 12 12 12 całodobowy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka
Zwjr.pl Życie warte jest rozmowy – serwis dla osób w kryzysie psychicznym
opr. dr hab. n. o zdr. Małgorzata Mossakowska
