Apteka jak myjnia samochodowa? 15 minut na realizację recepty…

Od kilku tygodniu w branżowych mediach społecznościowych dla pracowników aptek gorącym tematem jest nowa funkcja w programie KS-AOW firmy Kamsoft. To wiodące oprogramowanie apteczne, z którego w tej chwili korzysta zdecydowana większość aptek. Nowa funkcja polega na odliczaniu 15 minut od momentu wczytania recepty pacjenta do systemu i rozpoczęcia jej realizacji. Kiedy czas upłynie recepta zostaje zablokowana, a pracownik apteki musi ją od nowa wczytać by móc ją zrealizować – choćby jeżeli już przygotował dla pacjenta część leków i zdążył je “wybić” w systemie.

W środowisku farmaceutów rozgorzała dyskusja na temat powodu wprowadzenia takiego rozwiązania i jego sensu. Firma Kamsoft oficjalnie nie wydała w tej sprawie żadnego komunikatu. Wiele wskazuje jednak na to, iż jest to przygotowanie do umożliwienia realizacji jednej e-recepty w kilku aptekach.

– Recepta roczna jest w tej chwili „przyspawana” do jednej apteki z uwagi na wymóg kontynuacji realizacji recepty rozpoczętej w jednej aptece. Po rozpoczęciu jej realizacji w jednej aptece żadna inna placówka apteczna jej nie otworzy. W ostatnich dniach zaczęto testy “odspawania” i w programie aptecznym Kamsoft pojawił się zegar odliczający czas na realizację recepty. Okres to 15 minut. Tyle czasu ma pracownik apteki na realizację recepty. W tym czasie dana recepta w innej aptece jest nieaktywna. I po to ten interwał został dodany – wyjaśnia mgr farm. Marta Trafidło.

Tak w programie KS-AOW wygląda odliczanie czasu w realizację recepty (fot. MGR.FARM)

Dodaje, iż wspomniany zegar odliczający 15 minut widoczny był już w zeszłym roku na szkoleniu z systemu firmy Kamsoft. Pracownicy aptek realizujący recepty nie potraktowali go poważnie, myśląc, iż to żart.

Kto za to odpowiada?

Mgr farm. Marcin Bajerowski z redakcji portalu RX.EDU.PL twierdzi, iż “15 minut” to rozwiązanie zainicjowane przez Centrum eZdrowia. Rozwiązanie to ma uniemożliwić próbę jednoczesnej realizacji recepty w dwóch aptekach.

– Na przykład w sytuacji, gdy dwoje małżonków z tym samym kodem szuka po różnych aptekach. Przy wczytaniu recepty w aptece jest ona na 15 minut blokowana i nie ma możliwości jej wczytania w innej aptece. 15 minut wystarczy na realizację recepty, ale z drugiej strony „blokada” jest na tyle krótka, żeby można było po wyjściu z jednej apteki, zrealizować ją w kolejnym miejscu – wyjaśnia Bajerowski.

• Czytaj również: Centrum e-Zdrowia: Zmiany w realizacji e-recept coraz bliżej

Inną możliwą przyczynę wprowadzenia takiego rozwiązania wskazuje z kolei mgr farm. Arkadiusz Przybylski. Zwraca uwagę, iż program KS-AOW ma “przypadłość”, która sprawa czasami problemy pacjentom i pracownikom aptek.

– Taka sytuacja: do apteki wchodzi pacjent i podaje kod. Otwieramy receptę. Pacjent rezygnuje z zakupu i wychodzi, a my zamykamy okno z jego receptą. Po około 15 minutach wchodzi kolejny pacjent — wcześniej nikogo nie było. Klikamy realizację e-recepty i Kamsoft czasami potrafi przywrócić receptę poprzedniego pacjenta. Nie wiem, czy zdarza się to również gdzie indziej, ale u nas w aptece dość często – mówi Przybyski.

Jego zdaniem możliwe, iż wprowadzone zmiany ten problem rozwiążą.

Zmiana z zaskoczenia…

Wprowadzenie “15 minut” zaskoczyło pracowników aptek. W komunikatach Centrum eZdrowia nie było o nim mowy. Z kolei firma Kamsoft informowała jedynie o toczących się pracach na możliwością częściowej realizacji recepty rocznej w różnych aptekach.

– W 2025 roku w KS-AOW wprowadzono zmiany przygotowujące system do częściowej realizacji e-Recepty w różnych aptekach. Dzięki temu pacjent będzie mógł wykupić kolejne porcje leku w dowolnie wybranej aptece, bez konieczności powrotu do placówki, w której rozpoczął realizację recepty. System KS-AOW jest już gotowy, jednak funkcjonalność będzie dostępna dopiero po wprowadzeniu odpowiednich modyfikacji w systemie P1 przez Centrum e-Zdrowia (CeZ), nad którymi w tej chwili realizowane są prace – informował Kamsoft w podsumowaniu 2025 roku.

• Czytaj również: Jedna recepta, kilka aptek. MZ zapowiada zmiany w realizacji recept rocznych

Dość nagłe pojawienie się tego rozwiązania w systemie aptecznym zaskoczyło pracowników aptek i zrodziło wiele pytań.

– Kamsoft bardzo dobrze informuje o kampaniach reklamowych, które prowadzi, natomiast o zmianach w działaniu swojego systemu rzadko decyduje się na jakiekolwiek kampanie informacyjne. W tym przypadku, mimo iż zmiana była bardzo istotna, nie pojawiły się żadne informacje – mówi mgr farm. Arkadiusz Przybylski.

Pracownicy aptek krytykują…

W mediach społecznościowych, na grupach dla pracowników aptek, pojawiła się krytyka “15 minut” i sygnały o pierwszych problemach.

– Znajomym farmaceutom i technikom bardzo się to rozwiązanie nie podoba. Po pierwsze dodaje pracy i kolejną rzecz, o której trzeba pamiętać podczas realizacji recept. Po drugie, w przypadku realizacji wielu recept jednocześnie, gdy trzeba skompletować liczbę pudełek adekwatną dla małej przyczepki i do tego jeszcze porozmawiać z pacjentem lub jego opiekunem, ten limit czasowy jest po prostu absurdalny – mówi Barcin Bajerowski.

Warto podkreślić, iż po rozpoczęciu realizacji recepty okres “15 minut” można jednym kliknięciem wydłużyć o kolejny kwadrans. Pracownicy aptek zwracają jednak uwagę, iż kompletując leki dla pacjenta łatwo to przegapić.

– Najwięcej problemów mają pracownicy obsługujący seniorów lub osoby chore przewlekle, którzy realizują recepty dla kilku osób, a średnio na osobę mają wypisane kilkanaście leków, na 120 dni każdy. Do tego potrzeba wydać kilka odpowiedników które muszą skonsultować z adresatami recept. Rozmowa, wytłumaczenie, podzielenie na osoby, wystawianie faktur itp… To zajmuje znacznie więcej czasu niż te 15 minut. Obecny zegar przypomina ręczną myjnię samochodową. Pośpiech w przypadku realizacji recept jest irracjonalny. Nie da się tego upilnować – twierdzi Marta Trafidło.

Jej zdaniem realizując kilkanaście pozycji po kilka opakowań można zagapić się i czas mija akurat przy zamykaniu recept. Realia pracy w aptece są takie, iż pacjenci często dyktują kody po jednym, są wymieszane ze skierowaniami i wnioskami na pieluchy dla siebie i innych. 15 minut bardzo gwałtownie mija…

– Wymuszanie kolejnych fikcyjnych 15 minut jest utrudnieniem, bo przemieszczenie się pacjenta w przypadku braku leku w jednej aptece do drugiej apteki trwa w mieście krócej niż 15 minut i wymusza niepotrzebne oczekiwanie na realizację w drugiej placówce. Dokładanie przedłużania, które nie działa odciąga uwagę farmaceuty i technika farmaceutycznego od pacjenta – komentuje farmaceutka.

Problemów będzie jeszcze więcej…

Możliwość częściowej realizacji recepty rocznej w różnych apteka to postulat podnoszony od kilku lat przez środowiska pacjentów. Rozwiązanie takie ma ułatwić zakup leku w sytuacji, gdy brakuje go w jednej aptece, ale jest w innych. Centrum eZdrowia zapewnia, iż jego wprowadzenie jest priorytetem i nastąpi w 2026 roku. CeZ wskazuje, iż główną trudnością nie jest samo oprogramowanie, ale automatyzacja dokumentu realizacji recepty (DRR). System musi w czasie rzeczywistym przeliczać wydane dawki i opakowania, aby zapobiec błędom przy wydawaniu zamienników w różnych aptekach.

– Mam wrażenie, iż do pomysłu realizacji recept w wielu aptekach zabrano się bez odpowiedniego przemyślenia i zaplanowania. Przede wszystkim brakuje porządnie przygotowanej „infrastruktury” w postaci w pełni spójnej bazy leków. Rzeczywisty problem będzie dotyczył bałaganu w wielkościach opakowań, sposobach zapisu zawartości substancji czynnych – mówi Marcin Bajerowski.

Jako przykład wskazuje chociażby leki do stosowania zewnętrznego z propionianem betametazonu. Niektóre wpisy w Rejestrze Produktów Leczniczych zawierają dawkę w przeliczeniu na czysty betametazon, a niektóre w przeliczeniu na propionian. A lek przecież ten sam.

– Dlatego, choć te 15 minut budzi kontrowersje i jest na pewno utrudnieniem, to jednak prawdziwe problemy z e-receptą dopiero się zaczną. Zwłaszcza, iż prawdopodobnie albo Kamsoft wymyśli jakiś mechanizm na automatyczne przedłużanie tego czasu, albo CeZ się ugnie i zmodyfikuje ten mechanizm – twierdzi farmaceuta.

©MGR.FARM