W styczniu 2026 r. opublikowano raport z konsultacji społecznych wstępnej wersji „Standardu dostępności architektonicznej, cyfrowej i informacyjno-komunikacyjnej dla gabinetów i świadczonych w nich usług stomatologicznych”. Dokument powstał w ramach projektu „Dostępna stomatologia”, którego celem jest zwiększenie dostępności usług dentystycznych dla osób z niepełnosprawnościami oraz ze szczególnymi potrzebami.
Projekt realizowany jest przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w partnerstwie z Polskim Towarzystwem Stomatologicznym oraz Fundacją Avalon – Bezpośrednia Pomoc Niepełnosprawnym. Założeniem przedsięwzięcia jest systemowa poprawa dostępności usług stomatologicznych poprzez wypracowanie praktycznego standardu obejmującego trzy najważniejsze obszary: dostępność architektoniczną, cyfrową oraz informacyjno-komunikacyjną.
Konsultacje społeczne wstępnej wersji dokumentu prowadzono od listopada do grudnia 2025 r. Uwagi można było zgłaszać zarówno podczas spotkań stacjonarnych zorganizowanych w Warszawie i we Wrocławiu, jak i za pośrednictwem formularza udostępnionego na stronie internetowej PFRON.
Do udziału zaproszono przedstawicieli administracji publicznej, w tym m.in. Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta oraz instytucji działających na rzecz dostępności, a także samorządu lekarskiego, uczelni medycznych, organizacji zrzeszających lekarzy dentystów i studentów stomatologii oraz organizacji pozarządowych reprezentujących osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
W konsultacjach uczestniczyły 23 podmioty reprezentujące różne środowiska. Łącznie zgłoszono 309 uwag i rekomendacji do wstępnej wersji standardu.
Najwięcej propozycji zmian przedstawiły organizacje reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami, następnie instytucje publiczne, natomiast mniejszą aktywność wykazały organizacje zrzeszające lekarzy dentystów, podmioty prowadzące działalność stomatologiczną oraz uczelnie medyczne.
Zgłoszone uwagi dotyczyły przede wszystkim zapewnienia dostępności cyfrowej i informacyjno-komunikacyjnej gabinetów, w tym sposobu prezentowania informacji na stronach internetowych, dostępnych form rejestracji na wizytę, potrzeby zamieszczania zdjęć personelu i pomieszczeń czy umożliwienia wirtualnego spaceru po gabinecie. Wiele uwag odnosiło się do konieczności tłumaczenia kluczowych dokumentów, w tym deklaracji dostępności, na polski język migowy oraz zapewnienia możliwości skorzystania z tłumacza na każdym etapie wizyty. Podnoszono również kwestie dostosowania przestrzeni do potrzeb osób z nadwrażliwością sensoryczną poprzez ograniczenie hałasu, intensywnego oświetlenia i nadmiaru bodźców.
Istotnym obszarem była dostępność architektoniczna, obejmująca zapewnienie odpowiedniego dojścia do gabinetu, miejsc parkingowych, adekwatnej szerokości drzwi i ciągów komunikacyjnych, odpowiedniego wyposażenia, w tym komfortki, a także jasne określenie zasad wstępu do gabinetu z psem asystującym. Wśród uwag znalazły się również zagadnienia związane z wykorzystaniem technologii wspomagających komunikację, stosowaniem pętli indukcyjnych i systemów FM dla osób słabosłyszących, a także potrzebą systematycznych szkoleń personelu z zakresu komunikacji z osobami o różnych potrzebach i obsługi dostępnego sprzętu.
Część zgłoszeń dotyczyła kwestii prawnych i organizacyjnych, w tym problematyki zgody na leczenie w przypadku osób niesamodzielnych, a także dostępu do leczenia w znieczuleniu ogólnym i ograniczonej dostępności świadczeń realizowanych w warunkach szpitalnych. Środowisko medyczne zwracało uwagę na charakter dokumentu, wyrażając obawy, iż standard mógłby stać się kolejnym aktem nakładającym obowiązki i potencjalnie ograniczającym dostęp do finansowania publicznego w sytuacji niespełnienia wszystkich wymogów. Postulowano, aby miał on przede wszystkim charakter poradniczy i stanowił zbiór dobrych praktyk.
Wszystkie zgłoszone uwagi zostały przekazane zespołowi eksperckiemu do szczegółowej analizy. Kwestie wymagające pogłębionej dyskusji omawiano podczas spotkań zespołu, a równolegle wprowadzano zmiany do dokumentu. Prace nad ostatecznym kształtem standardu zakończyły się pod koniec stycznia 2026 r. Do raportu dołączono szczegółowe zestawienie wszystkich uwag wraz z informacją o sposobie ich rozpatrzenia i uwzględnienia.
Opublikowany raport stanowi podsumowanie szerokiego procesu konsultacyjnego i pokazuje zarówno skalę potrzeb w zakresie dostępności usług stomatologicznych, jak i różnorodność perspektyw zaangażowanych środowisk.
Wypracowany standard ma stanowić narzędzie wspierające gabinety stomatologiczne w stopniowym podnoszeniu poziomu dostępności oraz przyczyniać się do systemowej poprawy jakości opieki dentystycznej dla osób z niepełnosprawnościami w Polsce.
Raport oraz więcej informacji można znaleźć na stronie PRFON.
